Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Стафорст – Нидерландының шығысындағы қала және муниципалитет.
Staphorst is a municipality and a town in the eastern Netherlands.
Тарих
Стафхорст және оның оңтүстік көршісі Рувен ауылдары 13 ғасырда монахтар батпақтар мен саздақты жерлерді өңдеуге кіріскен кезде пайда болды. Барлық шаруашылықтар батпақты аумақ арқылы өтетін ұзын жолдың бойында салынды. Осылайша, ұзын бойға фермалар қатары құрылып, Стафхорст-Рувен ауылы пайда болды. Голланд тілінде мұндай құрылыс lintbebouwing (жолақты урбанизация) деп аталады. Нидерландының көптеген аймақтарында осындай ауылдар жиі кездеседі, мысалы, Вризенвеен, Нидерландыдағы өзендердің жағалауындағы ауылдар, Дренте және Гронинген провинцияларындағы құрғақ жерлердегі колониялар, сондай-ақ Германияның шекараға жақын аймақтары. GoDutch.com сайтындағы "Шаңгерден үзінділер" бөліміндегі "Стафхорстты қайта біріктіру ұйымдастырушылары 2011 жылғы сәуірдегі қаланың 200 жылдығына бұрынғы тұрғындарды қарсы алуға асығыс" деген мақалада айтылғандай, Стафхорст – француз императоры Наполеонның жарлығымен құрылған голланд муниципалитеті. Ол төрт кішірек бірлестікті біріктіріп, үлкен муниципалитет құрды. 1811 жылғы жарлық Рувен, Стафхорст және Ийхорст ауылдарын, сондай-ақ жақын орналасқан, сирек қоныстанған Хассельтер шхутамбты (әкімшілік-соттық бірлік) біріктірді. 1818 жылдан бері бұл муниципалитет Стафхорст деп белгілі. Шағын өзгерістер болғанмен, Стафхорсттың шекарасы өзгерген жоқ, бұл голланд муниципалитеттері тарихындағы ерекшелік. Стафхорсттың ерекшелігі – фермер қайтыс болғаннан кейін оның жері көбінесе ұлдары арасында бөлісетін. Әкесінің шаруашылығын мұраға алмаған ұлы өзіне жеке шаруашылық салып, оны басқа шаруашылықтың артына орналастыратын. Сондықтан көптеген жерлер ұзын, бірақ тар болып келеді (мысалы, 1500 x 40 метр). Алғашқыда әр жердің ені 125 метрді құраған. Фермалар дәстүрлі Төменгі Саксондық типте салынған. Олардың есіктері мен терезе жалюзилері жасыл түсті. Қазіргі фермалардың көпшілігі 1850-1910 жылдар аралығында салынған.
The villages of Staphorst and its southern neighbour Rouveen came into existence as in the 13th century monks started to bring the bogs and swamps into culture. All the farms were built along the long road through the bog area. Thus a lengthy row of farms was built, becoming the long village of Staphorst Rouveen. This phenomenon is called in Dutch: lintbebouwing (ribbon urbanization). In many parts of the Netherlands this type of village is quite common, e. g. Vriezenveen, the villages along river dykes in the Netherlands, the so called moor colonies in the provinces Drenthe and Groningen, as well as the German regions opposite the border. According to the website goDutch. com in the section of "Excerpts from the Windmill" in the entry for "Staphorst reunion organizers eager to welcome former residents for April 2011 municipal bicentennial", Staphorst was a Dutch municipality, created through a decree by French emperor Napoleon who merged four smaller entities into a much larger one. The 1811 decree merged the villages of Rouveen, Staphorst and IJhorst along with nearby sparsely populated Hasselter schoutambt (a judicial entity) into a municipality, known since 1818 as Staphorst. Except for a few minor changes, Staphorst's borders have remained unchanged, making it an anomaly in Dutch municipal history. A specialty for Staphorst is, that after a farmer's death, his land was often divided between his sons. The son who did not inherit his father's farm built a farm house for his own behind the other. Therefore, many pieces of farmland are very lengthy, yet narrow (e. g. 1500 x 40 metres). Originally, each piece of land was 125 metres wide. The farms are of the traditional Low Saxon type. They have green doors and window shutters. Most farms existing now were built between 1850 and 1910.
Қоғам
Стафхорст әлі де көбінесе ортодоксалды кальвинист ауылы болып табылады және Нидерландыда шіркеуге қатылудың ең жоғары көрсеткіштерінің бірін қамтиды. 1971 жылы Стафхорст полиомиелиттің таралуына байланысты әлемдік жаңалықтарға енді. 39 адам (көбінесе балалар) полиомиелитке шалдықты – бұл Еуропадағы жалғыз осындай жағдай. 2003 жылы Стафхорстағы жалпы туу көрсеткіші (TFR) 2,76 құрап, Нидерланды бойынша 4-орынға ие болды. Бұл Стафхорсты Еуропадағы ең жоғары туылатын орындардың біріне айналдырады.
Staphorst is still a largely orthodox Calvinist village and has one of the highest church attendancy rates of the Netherlands. In 1971, Staphorst became world news due to an outbreak of polio. 39 people (mostly children) became infected with polio. – the only such area in Europe. The Total Fertility Rate (TFR) in Staphorst at 2.76 was 4th highest in all of Netherlands in 2003. That makes Staphorst a place with one of the highest birth rates in all of Europe.
Демография
Стаффорст қаласында 21 ғасырдың басына дейін туыс деңгейі тұрақты болды. Бірақ 2000-2007 жылдар аралығында туу көрсеткіші айтарлықтай төмендеді. Туу көрсеткіші: 1000 адамға шаққанда 15,79 (2000 жылы 18,96 болған). Өлім-жітім көрсеткіші: 1000 адамға шаққанда 6,98. NGR: +0.88%
Staphorst had a sustainable birth rate until the beginning of 21st century. But during the 2000–2007 period, the birth rate dropped considerably. Birth Rate: 15.79 per 1000 (down from 18.96 in 2000). Death Rate: 6.98 per 1000. NGR: +0.88%
2016 жылы Стаффорсттың туу көрсеткіші 14,9‰-ге дейін төмендеді, ал жалпы туу көрсеткіші әйел басына 2,65 балаға дейін төмендеді.
The birth rate of Staphorst declined further to 14,9‰ in 2016, while the total fertility rate declined to 2,65 children per woman.