Кіріспе
Квебектің ресми ұраны – Je me souviens (ʒə mə suvjɛ̃), ал тікелей ағылшын тіліне аударғанда: "Мен есімде сақтаймын". Осы қысқа сөйлемнің нақты мағынасы әртүрлі жорындарға түсіндіріледі, бірақ олардың барлығы Квебек халқының тарихымен байланысты. Бұл ұран, басқа нәрселермен қатар, Квебек облысының барлық тіркеу нөмірлерінде де кездеседі.
Je me souviens (ʒə mə suvjɛ̃) is the official motto of Quebec, and translated literally into English means: "I remember." The exact meaning of this short sentence is subject to several interpretations, though all relate to the history of the Quebec people. The motto can be found on all Quebec licence plates, among other things.
Шығу тегі
Этьен Пашаль Таше осы фразаны танымал етуге үлкен үлес қоскан деп есептеледі. 1883 жылы оның ұлы Эжен Этьен Таше, Квебек провинциясындағы Корольдік жерлер жөніндегі көмекші комиссары және провинциялық Парламент ғимаратының архитекторы, Парламент ғимаратының басты кіреберіс есігінің үстінде орналасқан Квебек гербінің астына осы ұранды тасқа қастырған. Осыдан кейін ұран ресми түрде қолданысқа енді, бірақ елтаңба 1939 жылға дейін бекітілмеген еді.
Мағынасы
Таше девиздің мағынасын түсіндірмеген сияқты, бірақ ол қоғамдық жұмыстар вице-министрі Симеон Лесажға хат жазды, онда ғимараттың қасбетіне орнатылған мүсіндер арқылы қандай мақсатқа жеткісі келетінін көрсетті және олардың адамдарға нені еске салғанын сипаттады. Парламент ғимаратының айналасында 24 тарихи тұлғаның мүсіні орналасқан. Олардың арасында бастапқыда негізін қалаушылар (Жак Картье, Самуэль де Шамплен және де Мейсоньев), дін қызметкерлері (де Лаваль, де Бребюф, Маркетт және Олиер), әскери тұлғалар (де Фронтенак, Вольф, де Монкальм және де Левис), бірінші ұлт өкілдері, француз губернаторлары (Д'Аргенсон, де Трейси, де Каллиер, де Монтмагни, д'Айлебуст, де Водреуил) және Таше айтқандай, "біздің ұлттығымызға ең ықылас білдірген кейбір ағылшын губернаторлары" бар. 1896 жылы Гагн ондағы девиздің «Шамплен мен Мейсоньевтің Канаданың конфедерациядағы ерекше провинция ретінде болу себебін керемет түрде бейнелейтінін» жазды. 1919 жылы, Таше қайтыс болғаннан кейін жеті жыл өткен соң, тарихшы Пьер Жорж Рой үш сөзден тұратын ұраның символдық мәнін атап өтті: «ол үш сөзбен өткенді де, қазіргіні де, болашақты да, конфедерацияның жалғыз француз провинциясының тарихын көркем жеткізеді». Бұл сөйлем кейін бірнеше рет цитата келтіріліп немесе қайта жазылды, немесе мүмкін Виктор Гюгоның «Lueur au couchant» поэмасынан алынған болуы мүмкін. Жазушы Андре Дюваль бұл жауаптың қарапайым және қол жетімді екенін ойлады: Парламент ғимаратының залында, есіктің үстінде девиз ойылып салынған жерде Лорн маркизінің гербі орналасқан, ал оның ұраны – ne obliviscaris («ұмытпа»). Осылайша, Дюваль «Квебек девизінің Лорн маркизінің ұранының аудармасы және Оның Ұлылығының француз канадалық азаматының оған берген жауабы» екеніне сенді. 1978 жылға дейін ағылшын тілінде жарияланған зерттеулер девиздің шығу тегі, сөздерінің саны және оның түсіндірілуі туралы ұқсас қорытындыларға келді. Энциклопедиялар мен цитата сөздіктері, соның ішінде Уоллес, Гамильтон, Коломбо, Гамильтон және Шилдс сияқтылары француз тіліндегі дереккөздермен бірдей ақпаратты ұсынады.
In 1896, Gagnon wrote that the motto "admirably sums up the raison d'être of Champlain and Maisonneuve's Canada as a distinct province in the confederation." In 1919, seven years after Taché's death, the historian Pierre Georges Roy underlined the symbolic character of the three word motto: "which says so eloquently in three words, the past as well as the present and the future of the only French province of the confederation." This sentence would be cited or paraphrased several times afterwards. or possibly Victor Hugo's poem "Lueur au couchant". Writer André Duval thought the answer was simpler and closer at hand: In the hall of the Parliament building in which the motto is carved above the door, are the arms of the Marquess of Lorne whose motto was ne obliviscaris ("do not forget"). Consequently, Duval believed "the motto of Quebec to be at the same time the translation of the Marquess of Lorne's motto and the answer of a French Canadian subject of Her Majesty to the said motto." Research published in English before 1978 led to the same conclusions regarding the motto's origin, the number of words it has and its interpretation. Encyclopedias and quotation dictionaries, including those of Wallace, Hamilton, Colombo, and Hamilton and Shields, all provide the same information as the French language sources.
Орнын ауыстыру
1978 жылы Je me souviens Квебектің көлік тіркелімінде туризмге бағытталған [[La Belle Province (лақап аты) ("әдемі провинция")] ұранын алмастырды. Тарихшы Гастон Десшенестің сөзіне қарағанда, бұл оқиға Канаданың басты бұқаралық ақпарат құралдарында ұранның мағынасын жаңаша түсіндіруге жасалған тыраштардың басталуын білдіреді. 1978 жылдың 4 ақпанында Роберт Гойетт "Монреаль Стар" газетінде "Автокөлік иелері ұранды талқылайды" деген мақалаға қол қойды. Бұл мақала бір оқырманның, Ташенің немересі Хелен Пакедің назарын аударды, ол 15 ақпанда "Je me souviens" атты ашық хатпен жауап берді. Онда былай делінген: "Лили Францияны, ал раушан Англияны білдіреді, екеуі де елдердің гүлдік белгілерімен байланысты. Ұранның белгілі емес екінші бөлігі бар деген ой кеңінен тарады. Бұл жаңа мәлімет 1992 жылы Десшенес зерттеу жұмысын бастағанға дейін бұқаралық ақпарат құралдарында ұзақ уақыт жарияланды. 1992 жылы Десшенес Хелен Пакеге хабарласқанда, ол хатында келтірген мәтіннің қайдан алынғанын нақты айта алмады. Оның сөздері әкесі, подполковник Этьен Теодор Паке кішісінің сөздерімен үйлеспеді, ол 1939 жылдың 3 наурызында Джон Сэмюэл Буркеге, Ташенің күйеу баласы және Қоғамдық жұмыстар министріне жазған хатында: "Біздің халықтың тарихы мен дәстүрін үш сөзбен жинақтаған адам танылуға лайық" деп жазды.
The lily refers to France while the rose refers to England, both relating to the floral emblems of the nations. The idea that the motto had a lesser known second part spread widely. This new piece of information had a long life in the media before it was investigated by Deschênes in 1992. When Deschênes contacted Hélène Pâquet in 1992, she was unable to specify the origin of text she quoted in her letter. Her statements were not conformable to those of her father, Lieutenant Colonel Étienne Théodore Pâquet Jr., who on March 3, 1939, wrote in a letter to John Samuel Bourque, Tâché's son in law, and Minister of Public Works, that "the one who synthesized in three words the history and traditions of our race deserves to be recognized"
Басқа қолданыстар
"Je me souviens" Канада Құралды Күштерінің франкофондық 22-ші Royal полкінің нышанында көрсетілген. Нышаның алғашқы үлгісі 1914 жылы жасалған.