Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Гелдерландтағы муниципалитет.
municipality in Gelderland
Хардервик (; Нидерландтық төменгі саксон: Harderwiek) – Нидерландыдағы муниципалитет және қала. Оны Хардервик теміржол станциясы қамтамасыз етеді. Оның халқы шоғырланған орталықтары – Хардервик және Иерден. Хардервик Велуве аймағының батыс шекарасында орналасқан. Муниципалитеттің оңтүстік-шығыс бөлігі көбінесе орманды.
Harderwijk (; Dutch Low Saxon: Harderwiek) is a municipality and city of the Netherlands. It is served by the Harderwijk railway station. Its population centres are Harderwijk and Hierden. Harderwijk is on the western boundary of the Veluwe. The southeastern half of the municipality is largely forests.
Тарих
Хардервик 1231 жылы Гелдерс графы Отто II-ден қала құқықтарын алды. Осы ғасырдың соңына қарай қаланы қоршаған қорғаныс қабырғасы толыққанды салынды. Қаланың ең көне бөлігі қазіргі Хогстраат және Гроте Пуртстраат көшелері орналасқан жерге жақын. 1315 жыл шамасында қала оңтүстікке қарай кеңейтілді, соның ішінде қазіргі Grote Kerk (Ұлы шіркеу) деп аталатын ғимарат салынды. 1425 жыл шамасында тағы бір, солтүстікке қарай кеңею болды. Әсіресе қаланың батыс жағында қабырғаның көп бөлігі әлі де сақталған, бірақ көбінесе бастапқы түрінде емес. Бұл қала қақпасының жалғыз қалған – Vischpoort (Балық қақпасы) үшін де қатысты. 1648 және 1811 жылдар аралығында Хардервик университеті қалада жұмыс істеді. Швециялық ботаник, дәрігер және зоолог Карл Линней осы университетті бітірген. Университет, Цутфен және Франкер университеттерімен бірге Наполеон тарапынан жабылған. Хардервик Ханзалық одақтың мүшесі болды. Ол бұрынғы Zuiderzee (Оңтүстік теңіз, қазіргі IJsselmeer) жағалауында орналасқандықтан, экономикасы балық аулау және теңізшілікке негізделген. Бірақ 1932 жылдан кейін, қауіпсіздік мақсатында Zuiderzee Солтүстік теңізден бөлінгеннен кейін бұл жағдай күрт өзгерді. Сондықтан қазір портта балық аулайтын кемелердің саны азайды, ал қазір ол негізінен яхталарға арналған. Хардервик үшін балық аулау өнеркәсібінің бұрынғы маңыздылығын көрсететін жылдық шара – Аалтжесдаг, яғни «Шабақ күні». Балықты жыл бойы, қыс айларын қоспағанда, бульвардағы дүкендер мен мейрамханалардан сатып алуға болады. Туристер де балық сатып алады, бірақ жергілікті тұрғындар енді балық аулаудан көлік табуда. Бүгінде Хардервик, ең алдымен Dolfinarium Harderwijk дельфин шоулары өткізілетін және түрлі теңіз сүтқоректілері мен балықтар сақталатын теңіз сүтқоректілері паркімен танымал.
Harderwijk received city rights from Count Otto II of Guelders in 1231. A defensive wall surrounding the city was completed by the end of that century. The oldest part of the city is near where the streets Hoogstraat and Grote Poortstraat now are. Around 1315 the city was expanded southwards, which included the construction of what is now called the Grote Kerk (Great Church). A second, northward expansion took place around 1425. Particularly along the west side of town, much of the wall still exists but often not in entirely original form. That also goes for the only remaining city gate, the Vischpoort (Fish Gate). Between 1648 and 1811, the University of Harderwijk operated in the city. The Swedish botanist, physician and zoologist, Carl Linnaeus graduated at this university. The university, together with the universities of Zutphen and Franeker, was abolished by Napoleon. Harderwijk was a member of the Hanseatic League. It lies on what used to be the Zuiderzee shore (Southern Sea, now the IJsselmeer) and consequently its economy was strongly based on fishing and seafaring in general. That dramatically changed after 1932, when the Zuiderzee was cut off from the North Sea for safety reasons. Few fishing boats thus now remain in the Harbour, which now is home mainly to yachts. An annual event illustrating the former importance of the fishing industry to Harderwijk is Aaltjesdag, which translates to Eel day. Fish can still be bought at stands and restaurants on the boulevard throughout the year except for the winter months. Tourists are common customers, but local people no longer make their living from the fisheries. Today, Harderwijk is probably known best for the Dolfinarium Harderwijk, a marine mammal park where dolphin shows are held and various other marine mammals and fish are kept.