Кіріспе

Ұлыбритания үкіметі шығарған облигациялар

Gilt edged securities, сондай-ақ gilts деп аталатын облигациялар Ұлыбритания үкіметі шығарған қарыздық құралдар болып табылады. Бұл термин британдық тектi және бастапқыда Англия банкі Ұлыбритания Қаржы министрлігі тапсырмасымен шығарған қарыздық бағалы қағаздарды білдірген, олардың қағаз сертификаттары алтынмен (немесе алтын жалатылған) жиектелгендіктен осылай аталған. 2002 жылы Ұлыбритания Ұлттық статистика бюросы жинаған деректерге сәйкес, Ұлыбританиядағы барлық gilts-тердің шамамен үштен екісі сақтандыру компаниялары мен зейнетақы қорларында шоғырланған. 2009 жылдан бері Англия банкі сандық кеңейту саясаты шеңберінде үлкен көлемде gilts шығарып, қайта сатып алып отыр, ал соңғы жылдары шетелдік инвесторлар оларды "қауіпті пана" ретінде тартады.

Номенклатура

Уильям А. Аллен 1928 жылдан 1972 жылға дейінгі алтын нарығы туралы 2019 жылғы кітабында алтын жиекті бағалы қағаздарды "Ұлыбритания үкіметінің ұзақ мерзімді міндеттемелері" деп сипаттады, олар Лондон қор биржасында саудаланды.

Бүгінде "алтын жиекті бағалы қағаз" немесе жай ғана "алтын" термині Ұлыбританияда, сондай-ақ Оңтүстік Африка және Үндістан сияқты кейбір Достастық елдерінде қолданылады. Дегенмен, "гильттер" деп айтылғанда, егер басқаша көрсетілмесе, әдетте Ұлыбритания гильттері түсініледі. Сөйлеу тілінде "алтын жиекті" термині кейде жоғары сапалы бағалы қағаздарды білдіру үшін қолданылады, олар салыстырмалы түрде тәуекелге толы, инвестициялық деңгейден төменгі бағалы қағаздарға қарағанда төмен кіріс әкеледі. Алтын нарығын жасаушылар (GEMMs) – бұл Англия банкінде тіркелген банктер немесе бағалы қағаздар компаниялары, олар алтын аукциондарына қатысу сияқты белгілі бір міндеттемелерді орындауға міндетті. "Gilt account" термині Үндістанның Резервтік банкінде жеке тұтынушыға тиесілі демотәжірибеленген мемлекеттік бағалы қағаздарды сақтау және қызмет көрсету үшін сақтау банкі жүргізетін шотты білдіреді.

Тарих

1688 жылғы Даңқты революциядан кейін, 1694 жылы Корольдік жарғымен Англия банкі құрылғаннан соң, король Уильям III Франциямен соғысты қаржыландыру үшін банк акцияларына жазылған 1,268 жеке тұлғадан 1,200,000 фунт стерлинг қарыз алды. Бұл Ұлыбритания мемлекеттік бағалы қағаздарымен сауда жасалатын, тұрақты немесе мәңгілік ұлттық мемлекеттік қарыздың бастауы болды. Үкімет алған келесі маңызды мемлекеттік қарыз – 1720 жылғы «Оңтүстік теңізінің көпіршігі». Мемлекеттік қарыз алудың осы түрі сәтті болып шықты және салық түсімдері шығындарды жабуға жеткіліксіз болған кезде соғыстарды, ал кейіннен инфрақұрылымдық жобаларды қаржыландырудың кең таралған тәсіліне айналды. Көптеген алғашқы шығарылымдар мерзімі белгіленбеген, яғни мәңгілік болып саналды. Олар әртүрлі атаулармен шығарылған, бірақ кейіннен көбінесе «консольдер» деп аталды.

Кәдімгі гильдалар

Бұл - Ұлыбританияның ең қарапайым мемлекеттік облигациясы және 2016 жылдың қазанына қарай алтын портфельдің ең үлкен бөлігін (75%) құрайды. Конвенциялық gilt – Ұлыбритания үкіметі шығарған облигация, ол ұстаушыға мерзімі біткенге дейін әр алты ай сайын белгілі бір сомада ақшалай төлем (немесе купон) жүзеге асырады, содан кейін ұстаушы соңғы купон төлемін және бастапқы соманы қайтарады.

Купондық мөлшерлеме

Кәдімгі облигациялар купондық мөлшерлемесімен және мерзімімен белгіленеді, мысалы, 4 1/4% Treasury Gilt 2055. Облигация бойынша төленетін купон әдетте облигация шығарылған кездегі нарықтық пайыздық ставканы көрсетеді және иеленушіге жыл сайын 100 фунт стерлингке төленетін ақшалай төлемді білдіреді, бұл төлем наурыз және қыркүйек айларында екіге бөлінеді.

Гилт атаулары

Тарихи тұрғыдан алғанда, гильттердің атаулары олардың шығарылу мақсатын көрсететін немесе акцияның қалай жасалғандығын білдіретін, мысалы, 10 1/4% 1999 жылғы Конверсиялық акция сияқты болған; немесе гильттер арасындағы шатасуды азайту үшін әртүрлі гильттерге әртүрлі атаулар берілген. Соңғы кезде гильттер көбінесе Қазыналық акциялар деп аталады. 2005–2006 жылдардан бастап барлық жаңа шығарылымдар Қазыналық гильттер деп аталады.

Индекспен байланысты қызылшалар

Бұл Ұлыбритания мемлекеттік қарызының шамамен төрттен бір бөлігін құрайды, бұл облигация нарығындағы мемлекеттік облигациялардың (гилт) ішінде. Ұлыбритания 1981 жылдың 27 наурызында индекстік облигацияларды шығарған алғашқы дамыған елдердің бірі болды. Бастапқыда осы облигацияларды тек салықтан босатылған зейнетақы қорларына ғана ұстауға рұқсат берілді. Содан бері Ұлыбритания шамамен 20 индекстік облигация шығарды. Қалыпты гилттер сияқты, индекстік гилттер де нарықтағы пайыздық ставкаларға сәйкес белгіленетін купон төлейді. Дегенмен, олардың жарты жылдық купондары мен негізгі сомасы Жалпы бөлшек сауда бағалары индексінің (ЖСБИ) өзгеруіне байланысты түзетіледі. 2062 және 2068 жылдары мерзімі толатын ұзақ мерзімді индекстік облигациялар 2011 жылдың қазанында және 2013 жылдың қыркүйегінде шығарылды, ал 2065 жылғы мерзімі 2016 жылдың ақпанында шығару жоспарлануда.

Индекстеудің кідірісі

Барлық индекстелген облигациялардағы сияқты, баға деректерін жинау, инфляция индексін жариялау және облигацияны индекстеу арасында уақытша кешігулер болады. 1981 жылы енгізілген индекстелген облигациялардың индекстеу кешігуі сегіз айды құрады (баға деректерін жинау айы мен облигацияны индекстеу айы аралығында). Бұл, келесі купон сомасы әрбір алты айлық пайыздық есептеу кезеңінің басында белгілі болуын қамтамасыз етті. Алайда, 2005 жылы Ұлыбританияның Қарызды басқару кеңсесі жаңа индекстелген облигациялардың барлығы үш айлық индекстеу кешігуін пайдаланатынын хабарлады, бұл алғаш рет Канаданың нақты кіріс облигациялар нарығында қолданылған, және қазіргі кезде айналымдағы индекстелген облигациялардың көп бөлігі осы принцип бойынша құрылған.

Екі күндік қызылшалар

Бұрын Ұлыбритания үкіметі көптеген екі мерзімді облигациялар (гильттер) шығарған, олардың мерзімі үкіметтің қалауынша әртүрлі болуы мүмкін еді. Мұндай облигациялардың соңғысы 2013 жылдың желтоқсан айында өтелді.

Жасыл жұлдыздар

2021 жылдың қыркүйек айында Ұлыбритания алғашқы "жасыл облигацияларын" сатты, оған рекордтық сұраныс болды. Инвесторлар 100 миллиард фунттан астам сомаға өтініш берді. Ұлыбританияның Қарызды басқару кеңсесі (DMO) осы жылы 15 миллиард фунт стерлингтік жасыл облигация сатуды жоспарлап отыр. 12 жылдық облигация 2033 жылдың шілдесінде толығымен өтеледі және шамамен 0,9 проценттік мөлшерлемемен бағаланған. Облигациялардан түскен қаражат қоршаған ортаға бағытталған шығыстарға, мысалы, су тасқынынан қорғану, жаңартылатын энергия көздеріне немесе көміртегіді ұстау және сақтау сияқты жобаларға жұмсалатын болады.

Тарихи күні белгісіз жұлдыздар

2014 жылдың соңына дейін мерзімі көрсетілмеген 8 мемлекеттік облигация болды, олар Ұлыбритания үкіметінің қарызының өте шағын бөлігін құрады. Олардың белгілі бір мерзімі болған жоқ. Бұл облигациялар өте көне болды: мысалы, Консольдер сияқтылары 18 ғасырдан бастау алады. Ең ірісі – Соғыс қарызы 20 ғасырдың басында шығарылды. Осы облигацияларды өтеу (негізгі соманы төлеу) Ұлыбритания үкіметінің қалауына байланысты болды, бірақ олардың өте ескі болуына байланысты, барлығының купондық ставкасы төмен болды, сондықтан үкімет оларды өтеуге ұзақ уақыт бойы қызығушылық танытпады. Қарыздың қалдық сомасы салыстырмалы түрде аз болғандықтан, осы облигациялардың көпшілігіне нарық өте шектеулі болды. 2014 жылдың соңы мен 2015 жылдың басында үкімет осы облигациялардың төртеуін, Соғыс қарызын қоса, 2015 жылдың басында өтелетінін хабарлады. Қалған соңғы төрт облигация, 2,5% немесе 2,75% купондық ставкасымен, 2015 жылдың 5 шілдесінде өтелді.

Гилт жолақтары

Көптеген гильттерді жеке ақша ағындарына "бөлуге" болады, атап айтқанда, пайыз (мерзімді купон төлемдері) және негізгі сома (инвестицияның толық қайтарылуы), оларды нөлдік купонды гильттер немесе гильт таспалары ретінде жеке саудалауға болады. Мысалы, он жылдық гильт 21 жеке бағалы қағазға бөлінеді: 20 таспа купонға негізделген, олар жарты жылдық пайыздық төлемдердің біреуін ғана алуға құқылы; және бір таспа он жылдың соңындағы қайта төлеуге құқылы. "Жеке саудаланатын және тіркелген пайыздық және негізгі бағалы қағаздар" деген атау "таспалар" сөзінің кері акронимі ретінде жасалған. Ұлыбританиядағы гильт таспалары нарығы 1997 жылдың желтоқсанында басталды. Гилттерді барлық жеке таспалардан қайта құрастыруға болады. 2001 жылдың соңына дейін Ұлыбританияда 1,8 миллиард фунт стерлинг сомасында 11 гильт шығарылды.

Қызылшалардың жетілу мерзімі

Ұлыбританияның борышты басқару кеңсесі (DMO) гилттердің мерзімін былай анықтайды: қысқа – 0–7 жыл; орташа – 7–15 жыл; және ұзақ – 15 жылдан астам. Мерзімі үш жылдан кем гилттер "өте қысқа" деп те аталады, ал 2005 жылдан бері шығарылған, мерзімі 50 жыл және одан да көп гилттер "өте ұзақ" деп аталады.