Кіріспе

Убиквитариандар, сондай-ақ "Бар жерде болушылар" деп те аталатын протестанттық секта, Мәсіхтің денесінің барлық жерде, оның ішінде Евхаристияда да бар екенін жариялады. Бұл секта 1559 жылдың 19 желтоқсанында Штутгартта өткен лютерандық синодта швабтық Иоганнес Бренц (1499–1570) тарапынан құрылды. Оның сенімі, Вюртемберг герцогы Кристофер атынан жасалып, "Вюртемберг мойындауы" деп аталды және 1552 жылы Трент кеңесіне жіберілді, бірақ Штутгарттағы синодқа дейін Убиквитариандық дін ретінде ресми түрде қабылданбады.

Орнату

Лютер өзінің дауларымен Германияның тыныштығын бұзған еді. Түріктерге қарсы күрескен күштерді татуластыру және біріктіру мақсатында Карл V лютерандардан өз ілімдерін жазбаша түрде жариялауды талап етті. Бұл – «Аугсбургтік мойындау» – Филипп Меланхтон құрастырған және 1530 жылы Аугсбургте өткен мәжілісте оқылған. Оның он бірінші бабы протестанттар арасында қызу талқыланған қасиетті тағамда Мәсіхтің нақты қатысуына қатысты еді. 1540 жылы Меланхтон «Аугсбургтік мойындаудың» тағы бір нұсқасын жариялады, онда нақты қатысу туралы бап 1530 жылы айтылғаннан едәуір өзгеше болды. 1530 жылғы басылымда: «Олар Иеміздің кешкі асы туралы былай үйретеді: Мәсіхтің денесі мен қаны шын мәнінде бар және Иеміздің кешкі асынан тамақтанғандарға таратылады (ұсынылады); ал басқаша үйреткендерді жақтырмайды». 1540 жылғы басылымда: «Олар Иеміздің кешкі асы туралы нан мен шараппен Мәсіхтің денесі мен қаны, шын мәнінде, кешкі асқа қатысушыларға ұсынылады деп үйретеді». Иоганн Эк 1541 жылы Вормста өткен мәжілісте алғаш рет бұл өзгеріске назар аударды. Одан кейін пікір-таластар басталды, және «ұббиквитариандық» дау туды, сұрақ мынадай еді: Мәсіхтің денесі евхаристияда бар ма, және егер бар болса, неліктен? 1540 жылғы мойындау реформаланған доктрина деп танылды. Осыған Меланхтон және оның жақтастары қол қойып, Мәсіхтің денесі евхаристияда жоқ деп мәлімдеді. Олар бұл пікірді Евхаристия бір уақытта бірнеше жерде болуы мүмкін емес және бір дененің бірнеше жерде болуы мүмкін емес деп ұстады. Мартин Лютердің communicatio idiomatum түсіндірмесін қабылдап, Бренц Құдайдың қасиеттері Мәсіхтің адамзатына берілгенін, сондықтан ол құдайландырылған деп мәлімдеді. Егер ол құдайландырылса, онда ол барлық жерде, ұббиквиттенді, Оның құдайлық қасиеттері сияқты, сондықтан да евхаристияда шын мәнінде бар. Бренцтің бұл ілімі католик сенімімен ішінара келіседі – факті бойынша, бірақ түсіндірмесі бойынша емес. Оның Мәсіхтің адамдық табиғаты құдайландырылған және Оның денесі евхаристияда басқа жердегідей бар дегені католик іліміне қайшы келді және еретик деп есептелді.

Кейінгі оқиғалар

1583 жылы Католик дінін еңсеңсіз қорғап келген Мартин Хемниц абсолюттік кездесушілікке (убиквитаризмге) қосылып, пікір таласын басып тынды. Бұл ілім 1616 жылы кенотизм және криптицизм аттарымен қайта жанданды, бірақ Отыз жылдық соғыстың қасіретінде ұмытылып кетті.