Кіріспе

Галициялық және чех раввині және еврей ғалымы (1786–1867)

Соломон Юда Лёб ХаКохен Рапопорт (1 маусым 1786 – 15 қазан 1867) – Галициялық және чех раввині және еврей ғалымы. Рапопорт "Шир" аббревиатурасымен белгілі болды, שי"ר кейде שיל"ר, оның еврей есімінің бастапқы әріптерінен – "Ш"еломо, "Y"ехуда, "R"апопорттан құралған. "Шир" сөзі еврей тілінде "әндер" дегенді білдіреді. Ол жаңа "Wissenschaft des Judentums" қозғалысының негізін қалаушылардың бірі болды.

Өмір

Ол Галисия және Лодомерия Корольдігінің Лемберг қаласында дүниеге келген. Оның әкесі, раввин Ахарон Хайим Раппапорт – белгілі ғалым және оның бас мұғалімі болды. Раппапорт та "иллюи" ретінде танылды. 1810 жылы ол әйгілі Арий Лейб Хеллердің қызы Франциска Фрейд Хеллерге үйленді. Ол Прагада қайтыс болды. Әр түрлі кәсіби тәжірибеден кейін Рапопорт Тарнополь (1837) және Прага (1840) қалаларының раввині болды. Шамамен 1817 жылы ол "өз күшімен қалды" және шаруалардан ет салығын жинаушы болды. Саадия Гаон туралы жұмысы үшін ол ғылыми әлемде танылды және, әсіресе С. Д. Луццатто сияқты, "көптеген ынталы достар" тапты, бұл оның раввин қызметіне тағайындалуына әкелді.

Шығармалары

Ол әкесінің әйелінің әкесінің "Авней Милуим" еңбегін жариялауда маңызды рөл атқарды, кіріспе, дереккөздер және көптеген түсініктемелер жазды. Оның ең басты еңбегі – 1852 жылы жарық көрген "Эрекх Миллин" энциклопедиясының бірінші бөлігі. Саадия Гаон, Натан бен Иехиел (Арухтың авторы), Хай Гаон, Елеазар Калир және тағы басқалардың өмірбаяндары да ерекше атақты. Оның алғашқы жазбалары – өлеңдер мен аудармалар болды. Кейіннен оның жарияланымдары "көзге түріп тұратын сыншылдық қабілеттің" белгілерін көрсетті. 1824 жылы ол "Бикуре ха-Итим" журналына Арабия мен Абиссиниядағы тәуелсіз еврей тайпалары туралы мақала жазды. Саадия Гаон және оның дәуірі туралы еңбегі сол журналда 1829 жылы жарияланды, бұл ортағасырлық еврей ғалымдары туралы оның өмірбаяны жазған еңбектерінің біріншісі болды.

Он сефирот дауысты дыбыстар ретінде

Соломон Джуда Лёб Рапопорт масореттерде он дауысты дыбыс бар екенін айтады. Ол Сефер Йецирадағы, әлемді жарату кезінде әріптерді өңдеу туралы айтылатын мәтіннің, Сефирот дауысты дыбыстарды білдірсе, жақсырақ түсініктеріледі деп санайды. Оның пікірінше, осы жағдайдағы "сефира" сөзі еврей тіліндегі ("қайта баяндау") сөзімен байланысты. Оның бұл тұжырымы Сефер Йецирадан кейін жазылған көптеген кабалалық еңбектердің (Зохарды қоса алғанда) жалған екендігіне сенуіне негізделген.