Кіріспе

Корея мифологиялық жаратылыстары

Корея халық әңгімелеріндегі мифтік жаратылыс

rr (hangul=도깨비) – корей мифологиясы мен фольклорындағы аңыз жаратылыстар. rr, сондай-ақ "корей әулиелері" деп те аталады, табиғат құдайлары немесе ерекше күштер мен қабілеттерге ие рухтар, олар адамдармен байланысқа түсу үшін қолданылады, кейде олармен әзілдесіп, кейде оларға көмектеседі. Аңыздарда әртүрлі rr түрлі формада және мың беткейлі жандар ретінде сипатталған, ал rr көбінесе ханбок киеді.

Шығу тегі

Рр туралы ең алғашқы мәлімдеме Силла дәуіріндегі "Дохва ханым мен Бакалавр Бихён" ертегісінде, Горео дәуірінде құрастырылған Үш Патшалықтың естеліктерінде кездеседі. Рр көптеген халық аңыздары жинақтарында, Жосон дәуірінде жинастырылған, қолданылады.

Сипаттамалары

Рр – адам өлімінен емес, керісінше, ескі, тасталған үй шаруа құралдары сияқты жансыз заттардың, немесе адам қанымен боялған заттардың рухани иеленуінен пайда болатын жындылар. Рр мифологиясының әртүрлі нұсқалары оларға әртүрлі қасиеттер береді. Кейбір жағдайларда олар зиянсыз, бірақ бәрібір кешірімсіз, көбінесе адамдармен әдемі қылықтар жасап, немесе жолшындарды ssireum (корей күресі) кездесуіне шақырып, өту құқығы үшін күреске шақырады. Рр күрес өнерінде өте шебер және оң жағын пайдаланбаса, оны жеңу мүмкін емес. Басқа әңгімелерде рр-дің бір ғана аяғы болады, сондықтан оны жеңу үшін аяғынан ілгектеп, итеру керек. Рр оты – рр пайда болуын хабарлайтын жалбыр жарық немесе көкшіл жалындар. Рр сиқырлы заттарға ие, мысалы, рр шапқысы (도깨비 감투), ол киген адамға көрінбей қалу қабілетін береді, және рр (hangul=도깨비 방망이) деп аталатын рр сиқырлы таяқшасы, ол заттарды шақырып, сиқырлы таяқша ретінде қолданылуы мүмкін. Чеджу аралында психикалық ауруларды емдеу үшін жүргізілетін дурин гут емдік рәсімі, рр-ді науқастан қууға көмектеседі, бұл адамнан жаман энергияны қууға ұқсас.

Аңыздар

Көптеген корей аңыздарында олар кездеседі. Бірнеше аңызда олар өлмескесілдермен әзілдеседі немесе олардың жамандықтары үшін жазалайды. Мұндай аңыздардың бірі - таудың үстінде жалғыз өмір сүрген қарт кісі туралы. Бір күні ол үйіне келді. Қарт кісі таңғалып, оған ішімдік сыйлап, дос болады. Ол қартқа жиі келіп, ұзақ әңгімелесіп отырады, бірақ бір күні қарт өзен жанындағы орманға жалғыз серуендеп шығады. Ол өзінің көрінісінің оған ұқсайтынын байқайды. Ол қорқып, біртіндеп сол жаратылысқа айналып бара жатқанын түсінеді. Қарт кісі өзін оған айналудан сақтап қалу үшін жоспар құрастырып, жаратылысты үйіне шақырады. Ол: "Сен неден ең қорқасың?" - деп сұрайды. Ол: "Мен қаннан қорқамын. Ал сен неден қорқасың?" - деп жауап береді. Қарт кісі қорқып қалғандай болып: "Мен ақшадан қорқамын. Сондықтан мен тауларда жалғыз өмір сүремін", - дейді. Ертесі күні қарт кісі сиырды сойып, оның қанын үйінің ішіне төгеді. Ол қатты ашуланып, қашып кетеді де: "Мен сендердің ең қорқынышты нәрселеріңді әкеліп қайтамын!" - дейді. Ертесі күні ол ақшаға толы қаптар әкеліп, қарт кісіге лақтырады. Содан кейін ол ешқашан қайтып келмейді. Қарт кісі қаладағы ең бай адамға айналады.

Түрлері

Рр-дің нақты түрі болмаса да, кейбір адамдар оларды түрлерге бөледі. Міне, олардың арасындағы ең көп кездесетін түрлері:

Чам доккаэби (белгілер = жоқ): Ұсақ-төбелес доккаэби. Ге доккаэбимен салыстырыңыз. Ге доккаэби (белгілер=жоқ): Зарлы рр. Чам рр-мен салыстырыңыз. Ким Сеобанг доккаэби (белгілер = жоқ): Шаруаға ұқсайтын, ақымақ доккаэби. Нат доккаэби (белгілер=жоқ): Басқа доккаэбилерден айырмашылығы, бұл доккаэбилер күннің жарығында пайда болады. Олар адамдарға жақсылық сыйлауымен белгілі. Го доккаэби (белгілер = жоқ): Күресте және қару-жарақпен, әсіресе жебелермен шеберлік танытатын доккаэби. Гакси доккаэби (белгілер = жоқ) және чонггак доккаэби (белгілер = жоқ): Адамдарды өздеріне тартатыны белгілі доккаэбилер. Оенун доккаэби (белгілер=жоқ): Бір көзі бар, көп жейтін рр. Оедари доккаэби (белгілер=жоқ): Ссиреум ойнағанды ұнататын бір аяқты рр.