Кіріспе
Британдық баспагер (1784–1855)
Генри Колберн (1784 – 16 тамыз 1855) – британдық баспагер.
Өмір
Генри Колберннің туған-туысқандары мен ерте өмірі туралы дерлік ештеңе белгісіз, ал оның туған жылы да нақты емес. Ол жақсы білім алған, француз тілін жетік білген және жас кезінде баспа ісіне кіруге жеткілікті қаржылық мүмкіндіктерге ие болған. Бұл Майкл Садлердің Колберн француз анасынан туған заңсыз бала болуы мүмкін деген болжамын күшейтеді. 1 маусымда 1800 жылы ол Лондонның Альбемарл-стриттегі кітап сатушы Уильям Эрлге алты жылға шәкірт болып келісімшарт жасады, мұның құны 1000 фунт стерлинг болды. Эрлдің кітапханасы ағылшын және шетел тілдеріндегі кітаптармен жабдықталған еді. 1806 жылы Колберн Кондуит-стритте орналасқан Морганның кітапханасын сатып алды, одан бастап ол өзінің алғашқы кітаптарын жариялады, олар француз және неміс тілдерінен аударылған танымал, жеңіл романдар еді. Француз романдарының көпшілігі «Chez Colburn» баспасында түпнұсқа тілінде жарық көрді, содан кейін аудармада қайта басылды. Кейбір шығармалары көркем емес еді, оны төмендегі тізімнен көруге болады. Алғашқы басылымдарАтауыАвторыЖарнамаландыЖарияландыАнекдоттар, қызықты әңгімелер және әртүрлі туындыларКотцебуэҚараша 18061806Пастордың қызы және басқа да романдарКотцебуэҚараша 18061806Нотр-Дам монастырі немесе ЖаннеттаДюкрей Дюминил (ауд. Мик)Наурыз 18071807Статистиканы зерттеу туралы эссеДаниель БуайоСәуір 18071807Көктем соғысыБарреттМаусым 18071807Кристина немесе неміс ханшайымының естеліктеріде МонтолиёҚыркүйек 18071807Әйел философтардың естеліктеріАноним (Гамильтоннан кейін)Қараша 18071808Густавтың қайғысы немесе жас шведтің тарихыфон КрюденерҚараша 18071808Апеннин романы немесе Витерба отбасының естеліктеріАнонимҚараша 18071808Ло Лазун герцогі (француз тілінде)де ЖенлисҚаңтар 18071808Әйелдер жынысының тарихыМейнерсҚаңтар 18081808Зоологиялық анекдоттарУильям БрюстерАқпан 18081808Ло Лазун герцогі (ағылшын тілінде)де ЖенлисНаурыз 18081808Сенклар, немесе Ғылым мен өнердің құрбаны (француз тілінде)де ЖенлисСәуір 18081808Клер д’Альб (француз тілінде)КоттинМай 18081808Корк графы (француз және ағылшын тілдерінде)де ЖенлисМай 18081808Фелици Л*** естеліктері (француз тілінде)де ЖенлисМай 18081808Клара: Роман (француз және ағылшын тілдерінде)КоттинМай 18081808Белизарий (француз және ағылшын тілдерінде)де ЖенлисТамыз 18081808Валенсия суретіФишерҚыркүйек 18081808Бразилия тарихыЭндрю Грант МДҚыркүйек 18081809Лиссабон суретіЛинкҚыркүйек 18081809Онерін д’Ушерш, Сен-Анн және Йедбург қиратылысы (ағылшын және француз тілдерінде)де Шариер Қараша 18091809Атала немесе Шөлдегі екі жабайы махаббаты (француз тілінде)де ШатобрианҚараша 18091809Теодор және Бланш (француз тілінде)КоттинҚараша 1808Мальвина (француз тілінде)КоттинЖелтоқсан 18081809Амели Мансфилд (француз тілінде)КоттинЖелтоқсан 18081809Альфонсо немесе Табиғи Ұлде ЖенлисЖелтоқсан 18081809БакалаврТомас Джордж МурЖелтоқсан 18081809ЛеонтинаКотцебуэЖелтоқсан 18081809
Ол Генри Колберннің «Гленарвон» (1816) романының (әрі сенсация тудырған) жарық көруімен баспа ісінде үлкен жетістікке жетті, ол төрт басылымнан өтті және өте жақсы сатылды. Леди Морганның «Франциясы» (1817) оның алғашқы табысты жобаларының бірі болды. «Төртінші шолу» журналында (1817 жылғы сәуір) жарияланған қаһарлы шабуыл кітапқа зиян келтірмей, керісінше, оның танымалдығын арттырды. «Гленарвон» Колберннің кейінгі үлкен жаңалығының – «күміс шанышқы роман» деп аталатын, оқырмандарға бай және аристократиялық отбасылардың өмір салтына үңілу мүмкіндігін беретін әдеби жанрдың алғабасшысы болды. 1827 жылы ол алғашқы ғылыми-фантастикалық романдардың бірін – Джейн Вебб (кейін Джейн К. Лаудон ретінде танымал болған) жазған «Мумия! Жиырма екінші ғасырдың әңгімесі» романын жариялады. 1824 жылдың басында оның баспалық мүдделері кітапханадан бөлініп, Нью-Бёрлингтон-стритте жаңадан құрылды. 1830 жылы Колберн өзінің баспагері Ричард Бентлиді серіктестікке алды, бірақ ол 1832 жылдың тамызында таратылды. Біраз уақытқа Виндзорда бизнес ашқаннан кейін, Колберн Лондоннан жиырма миль қашықтықта баспа ісін бастамағаны үшін келісімді бұзғаны үшін айып төледі және Ұлы Марлбороу көшесінде кеңсе ашты. Соңында ол бизнесінен Хёрст пен Блэкетт мырзаларының пайдасына зейнеткерлікке шықты, бірақ бірнеше кітапқа өзінің атын сақтап қалды. Олардың ішінде Эллиот Уорбертонның «Жарты ай және крест», Эвелин мен Пепистің күнделіктері, Агнес Стриклендтің өмірбаяндары және Берктің пэрлігі кіретін еді. Олардың авторлық құқықтары 1857 жылдың 26 мамырында Саутгейт пен Барретте аукционға шығарылды және шамамен 14 000 фунт стерлинг кіріс әкелді. Колберн айтарлықтай байлық жинады, оның мүлкі 35 000 фунт стерлингке дейін бағаланды.
He had an early coup in publishing Lady Caroline Lamb's roman à clef (and succès de scandale) novel Glenarvon (1816), which went through four editions and sold very well. Lady Morgan's France (1817) was another of his earliest successful ventures. A furious attack in the Quarterly Review (April 1817) did more good than harm to the book. Glenarvon was a harbinger of Colburn's later great innovation, the so called "silver fork novel", a kind of fashionable novel which gave readers the thrill of peering into the lifestyles of rich and aristocratic families. In 1827 he published one of the first science fiction novels, The Mummy! A Tale of the Twenty Second Century written by Jane Webb (later known as Jane C. Loudon). At the beginning of 1824 his publishing interests were separated from the library and established in New Burlington Street. In 1830 Colburn took his printer, Richard Bentley into a partnership, which was dissolved in August 1832. Having first set up business again at Windsor for a short time, Colburn paid a forfeiture for breaking the covenant not to commence publishing within twenty miles of London, and opened a house in Great Marlborough Street. He finally retired from business in favour of Messrs. Hurst & Blackett, but kept his name attached to a few books. These included Elliot Warburton's Crescent and the Cross, the Diaries of Evelyn and Pepys, Agnes Strickland's Lives and Burke's Peerage. Their copyrights went to auction at Southgate & Barrett on 26 May 1857, and produced about £14,000. Colburn amassed a considerable fortune, his property being sworn as under £35,000.
Мерзімді басылымдар
Фредерик Шоберлдің қолдауымен Колберн 1814 жылы сэр Ричард Филлипстің ескі "Ай сайынғы журналына" қарсылас болған "Жаңа ай сайынғы журнал" және "Жалпы тіркелім" журналын іске қосты. Джон Уоткинс және Аларик Александр Уоттс алғашқы редакторлардың қатарында болды. 1820 жылы Томас Кэмпбелл басқаруымен жаңа серия басталды. Балуэр Литон (1832), Теодор Хук және Харрисон Эйнсворт (3-ші серия, 1836) кезекпен редакторлар болды. Журнал 1875 жылға дейін жарық көрді. 1817 жылдың 25 қаңтарында Колберн бір шиллингтік "Әдеби хабаршы" журналының бірінші санын шығарды. Бұл әдебиет, ғылым және өнерге арналған ең алғашқы апталық газет болды және ол өзіне бедел мен құрмет әкелді. Бастапқыда Ханнибал Эванс Ллойд пен бұрын Ллойдпен бірге жұмыс істеген Томассина Росс бірлескен редакторлар болған көрінеді. Көркем өнер бөлімі Уильям Поулет Кэридің басқаруында болды. Жиырма алтыншы санынан кейін (1817 жылдың 19 шілдесі) Уильям Джердан меншіктің үштен бірін сатып алып, жалғыз редактор атанды. Лонгман мырзалар да үштен бірін сатып алды, соның арқасында журнал тез табысқа жетті. 1842 жылы Уильям Джердан толыққанды меншік иесі болды. "Газет" 1862 жылы "Парфенонмен" біріктірілді. 1827 жылдың 31 желтоқсанында Колберн Джерданға "Газеттің" авторларға жасаған жалпы әділетсіздігі салдарынан жаңа әдеби журнал "Афинеумға" қосылғанын жазды. 1828 жылы ол "Сот журналын" құрды, келесі жылы "Бірыңғай қызмет" журналын және "Теңіз және әскери журналын" шығарды, сондай-ақ "Жексенбілік уақыттарға" қызығушылық танытты. Дэвид Лестер Ричардсонның өмірбаяны Колберннің "Сот журналының" тарихын баяндайды. Ричардсон 1827 жылы "Лондондық апталық шолу" журналын құрды, бірақ 1828 жылы одан бас тартуға мәжбүр болды; ол Колберннің журналды бақылауға алуы және Ричардсонның "Лондондық апталық шолудың" сатудан түскен табысының бір бөлігін алуы туралы келісімге келді. Колберн тапқырлықпен басылымды "Сот журналы" деп атады, ал Ричардсонның күткен сыйақысы жойылды.
Отбасы
Ол екі рет үйленген, екінші рет капитан Кросбидің жалғыз қызы Елиза Эннмен. Ол одан кейін өмір сүрді. Ол 1855 жылдың 16 тамызында Брайанстон скверіндегі үйінде қайтыс болды. Ол Кенсал Грин бейістігіне жерленді.