Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кристофер Пол Кертистің 1999 жылғы "Бад, Бадди емес" романы – Кристофер Пол Кертистің жазған екінші балалар романы. Бұл кітап америкалық балалар әдебиеті саласындағы үздік еңбегі үшін Ньюбери медалін және көрнекті афроамерикалық авторларға берілетін Корэтта Скотт Кинг сыйлығын алған тұңғыш кітап болды. "Бад, Бадди емес" кітабы сондай-ақ 6-8 сыныптар үшін "Уильям Аллен Уайт" балалар кітабы сыйлығымен де марапатталды.
1999 novel by Christopher Paul Curtis
Bud, Not Buddy is the second children's novel written by Christopher Paul Curtis. It was the first book to receive both the Newbery Medal for excellence in American children's literature, and the Coretta Scott King Award, which is given to outstanding African American authors. Bud, Not Buddy was also recognized with the William Allen White Children's Book Award for grades 6 8.
Орындық және тарихи маңызы
Роман Мичиган штатында, автордың туған жерінде өтеді. Бұл сонымен қатар оның алғашқы романы – «Уотсондар Бирмингемге барады» романының да оқиғасы осы штатда болған. Басты кейіпкер Бэд Колдуэлл Флинттен Гранд-Рапидс қаласына сапар шегеді, осы арқылы оқырмандарға 1930 жылдардың аяғындағы орталық батыс штатының бір көрінісін ұсынады; ол үйсіз отбасымен және еңбек ұйымының өкілімен кездеседі, сондай-ақ жетім бала ретінде өмірді, сол заманғы расизмді – африкалық американдықтарға көптеген аймақтарда жер иеленуге тыйым салатын заңдарды, қара нәсілді адамдарға төнген қауіптерді және нәсілдік сегрегацияны бастан кешіреді. Тарихи тұрғыдан маңызды орын – «Күн бату қалашығы», онда расистік келісімдер афроамерикандықтардың тұруына тыйым салады және қараңғыда табылғандардың өміріне қауіп төндіретін әдет-ғұрыптар бар. Бэд Лефтимен танысады, ол жақсы ниетпен кешіп бара жатқан адам, ол Бадты «Күн бату қалашығына» барудан сақтандырып, оның жақын досы болады. Осы аймаққа Ұлы депрессияның әсері Бэдтың штат бойынша жасаған саяхатының барысында сипатталады. Бэд Флинт қаласындағы «Ховервилл» лагерінде бір түнді өткізеді, онда ол түрлі нәсілдердің араласуына қатысты пікір білдіреді; автор полиция күштерінің және пойыздан секіруге тырысушылар арасындағы шиеленіс, олардың кедейлігі мен Ұлы депрессияның сипаттамасы болып табылатын үмітсіз көші-қон туралы айтады. Бұл дәуірдің белгісіздігі Бэдтың өмірінде де көрінеді, өйткені оның көшпенділік өмірі мен үйсіз қалғандығы көптеген көшіп-қонушы отбасылар мен жетім балалардың тағдыры болды. Джаз музыкасы мен музыканттар оқиғаның орталық бөлігін құрайды; автордың оқиғаны жазуына оның әдесі, Ұлы депрессия кезінде джаз музыканты болған, шабыландырды. Бэд іздеп жүрген музыкалық топ автордың басқа әжесі ойнаған топтың атымен аталады – Herman Curtis and the Dusky Devastators of The Depression. Бэд музыка арқылы жаңа достарымен және отбасымен байланысады, бұл оның афроамерикандық ретіндегі тарихының бір бөлігі және сол дәуірдегі танымал музыканың үлгісі болып табылады.
The novel is set in Michigan, the home state of the author. This is also the setting of his first novel, The Watsons Go to; Birmingham. Bud Caldwell, the main character, travels from Flint to Grand Rapids, giving readers a glimpse of the midwestern state in the late 1930s; he meets a homeless family and a labor organizer and experiences life as an orphaned youth and the racism of the time, such as laws that prohibited African Americans from owning land in many areas, the dangers facing black people, and racial segregation. One element of the historic setting is a Sundown town, where racist covenants prohibit African Americans from living and custom endangers the lives of any found there after dark. Bud meets Lefty, a well meaning passer by who becomes a good friend when he cautions Bud to keep him from entering a Sundown. The effects of The Depression on this area are described throughout the story of Bud's journey across the state. Bud spends an evening in Flint's Hooverville, a hobo encampment, where he comments on the mixture of races; the author points to the police presence and the tension between police and those attempting to hop trains, their poverty and desperate migration characterizing the Great Depression. The uncertainty of the era is reflected in Bud's own life, as his transience and loss of home were experienced by many migrant families and orphaned children. Jazz music and musicians are a central part of the narrative; the author was inspired to create the story by his own grandfather, who was a jazz musician during The Depression. The band Bud searches for is named for a band that the author's other grandfather played with, called Herman Curtis and the Dusky Devastators of The Depression. Bud connects to his new friends and family through the music, which is a part of his history as an African American and exemplifies the popular music of the era.
Сюжет
Бұл оқиға Бадты жаңа асырап алған отбасы – Амоздарға орналастырумен басталады. Бад көп ұзамай олардың 12 жасар ұлы Тодд Амоспен танысады, ол оны аяусыз мазақтайды және Бадди деп атайды. Тоддпен ұрысқаннан кейін Бад түнді бақшадағы сарайда өткізуге мәжбүр болады, онда ол шершенелер ұясын вампирдің қонақжайы деп қате түсінеді. Ол ұяны тырнаумен екіге бөліп, шершенелерді қоздырып, шағылысады. Адреналинге толы күйде ол сарайдың терезесін бұзып шығады. Қашып шыққаннан кейін Бад Тоддтан кек алады, оған жылы су құйып төсегін мазалайды, себебі Амоздар төсек мазалауға шыдамайды. Ол сондай-ақ Амоздардың мылтығын жасырып алып, кетеді. Содан кейін ол Рождество шыршасының астында ұйықтайды. Ертесі күні ол таңертеңгілік тамаққа кешігіп қалғанын біледі, бірақ оны өз ұлы ретінде көрсеткен жұбайлар құтқарады. Келесі күні таңертең оның досы Багс оны оятып, батысқа аттануға шақырады. Бад Багспен бірге Хувервиллге қашады, онда олар тамақтанады және келесі күні батысқа кететін пойызға отыруды жоспарлайды. Бірақ пойыз ертерек кетеді, ал Бад, Багстен айырмашылығы, оған үлкермей қалып, артта қалады. Бад Флинттен Гранд-Рапидске дейінгі қашықтықты кітапханашыдан біліп, Мичиган штатының Гранд-Рапидсіне қарай жаяу жолға шығады. Жолда ол Лефти Льюисті кездестіреді, ол машинасынан қанға толы қорап тапқандықтан, оны вампир деп ойлайды. Лефти Бадты машинасымен Гранд-Рапидке дейін апарып, әкесін табуға көмектеседі. Ол Лефтимен қысқа уақыт тұрады және оның қызының отбасымен танысады. Содан кейін ол әкесі Герман Э. Каллоуэй деп санайтын әкесін іздеуге шығады. Бад Германмен және оның тобымен кездеседі, өзін Германның ұлы деп жариялайды, бірақ Германның қарт екенін көргенде сенімділігі шайқалады. Бад топ мүшелерімен дос болады (олар кітаптың соңында оған саксофон сыйлайды), бірақ Герман Бадқа жамандықпен қарайды. Біраз уақыттан кейін Бад анасы Анжела Джанеттің қайтыс болғанын хабарлайды. Бұл Германға зор қайғы әкеледі, ол Анжеланың әкесі екені белгілі болады. Оқиға Германның Бадтан өзінің қатыгездігі үшін кешірім сұрап, оны және топты өзімен бірге қалдыруымен аяқталады. Барлық қиындықтары мен қайғысына қарамастан, Бадтың өмірі бақытты аяқталады.
The story opens with Bud being placed with a new foster family, the Amoses. Bud soon meets Todd Amos, their 12 year old son, who teases him mercilessly and calls him Buddy. After a fight with Todd, Bud is forced to spend the night in the garden shed, where he mistakes a hornet nest for a vampire bat. He slices the nest in half with a rake, upsetting the hornets and getting himself stung. During his adrenaline rush, he breaks through the window of the shed. After escaping, Bud takes revenge on Todd by making him wet his bed by pouring warm water on Todd, as the Amoses can’t stand bedwetting. He also hides the Amoses’ shotgun and takes leave. He then sleeps under a Christmas tree for the night. The next day, he wakes up to find that he had missed the breakfast line at the mission, but is saved by a couple who pretended he was their son. The next morning, his friend Bugs wakes him up so they can go to the West. Bud runs away with Bugs to Hooverville where they eat and plan to get on the train leaving West the next day. The train, however, leaves early, and Bud, unlike Bugs, fails to hop on and is left behind. Bud learns about the walking distance from Flint to Grand Rapids from a librarian and starts walking to Grand Rapids, Michigan. On the way, he meets Lefty Lewis — whom he thought was a vampire as he had a box of blood in his car — who gives Bud a ride in his car to Grand Rapids to find his father. He stays with Lefty for a short while and meets his daughter's family. He then leaves to find his father, whom he believes is Herman E. Calloway. Bud meets Herman and his band and declares himself to be Herman's son, though his confidence is shaken when he sees that Herman is elderly. Bud becomes friends with the band members (who give him a saxophone by the end of the book), but Herman treats Bud with great animosity. Bud is soon forced to deliver the news that his mother, Angela Janet, is dead. This brings great grief to Herman, who is revealed to be Angela's estranged father. The story ends with Herman apologizing to Bud for his animosity and allowing him to stay with him and the band. Despite all of his dilemmas and grief, Bud had a happy ending.
Қабылдау және талдау
Кертистің романы жақсы қабылданды және Ұлы депрессия дәуірі мен джаз туралы, сондай-ақ зорлық-зомбылық және расизм сияқты әлеуметтік мәселелерді зерттеу үшін балалар әдебиетінің бір көзі ретінде еске алынды. Талқылаулар Бадтың әкесін іздеу жолы мен Ұлы депрессия кезінде жұмыс іздеп, жаңа үйлерге көшіп-қонып жүрген көптеген адамдардың басынан өткен ортақ тәжірибе арасындағы параллельдерге бағытталды. Роман тарихи контекстімен және әзілге толы баяндаушысымен мақталып, жоғары бағаланды. Оқиға барысында, бұл ережелер басты кейіпкердің тапқан әртүрлі жандар мен жағдайлардағы тапқырлығы мен юморінің бір бөлігі болып табылады. Романдағы джаз музыкасы оқиғамен байланысуға және оқу тәжірибесін кеңейтуге мүмкіндік беретін кіріс нүктесі ретінде пайдаланылады, сонымен қатар романға аудио элемент қосылады. Бұл музыканы ұнататын студенттерге оқиғаны ұсынудың бір жолы ретінде қарастырылады. Калифорния штатының Фримонт қаласында өткен "Қаралар тарихы айы" іс-шарасында. Алғашқы қойылым 2006 жылы Лэнгстон Хьюз мәдени-өнер орталығында өтті. Ол бірнеше рет сахналанды, оның ішінде Миннеаполис қаласындағы Балалар театры компаниясы, Хьюстон қаласындағы Main Street театры, Мичиган университетінің Флинт бөлімшесі және Шарлотта қаласындағы Балалар театры осы қойылымды көрсетті. Джексонның бейімделуі 2009 жылы Dramatic Publishing баспасында жарық көрді және 2010 жылы Театр және білім беру жөніндегі американдық альянстың "Ең үздік пьеса сыйлығын" (Бейімделу) жеңіп алды.
Curtis' novel was received well and referenced as a children’s fiction source for learning about the Depression era and Jazz, as well as social issues like violence and racism. Points of discussion have focused on parallels between Bud's journey to find his father, and the common experience of many people during the Great Depression as they had to move around looking for work and new homes. The novel was praised for its historical context as well as its humorous narrator. Throughout his story, these rules are part of the humor and cleverness expressed by the main character as he encounters different people and situations. The jazz music in the novel is also used as a point of entry for connecting to the story and for expanding on the learning experience, by adding an audio element to the novel. This is noted as a way to recommend students who might be music fans to the story. for Black History Month, in Fremont, California. The production premiered in 2006 at the Langston Hughes Cultural Arts Center. It has been produced several times, including at the Children's Theatre Company in Minneapolis, Main Street Theatre in Houston, the University of Michigan Flint and Children's Theatre of Charlotte. Jackson's adaptation was published by Dramatic Publishing in 2009, it won the Distinguished Play Award (Adaptation) from The American Alliance for Theatre and Education in 2010.