Маэда Тосинари: Жапон генералы және Солтүстік Борнеодағы әскери басшысы

Кіріспе

Жапондық генерал, маркиз (Маэда Тошинари) – Екінші дүниежүзілік соғыста Солтүстік Борнеодағы (Саравак, Бруней, Лабуан және Солтүстік Борнео) жапон әскерлерінің алғашқы қолбасшысы болған.

Өмірбаян

Маэда Тосинари Кодзуке провинциясындағы (қазіргі Томиока қаласы, Гунма префектурасы) Нанокайчи доменінің бұрынғы даймиосы Маэда Тошиакидің бесінші ұлы ретінде дүниеге келді. 1900 жылы Меда кланының бас тармағының мұрагері ретінде қабылданды. 1900 жылдың 13 маусымында маркиз және Маэда кланының 16-шы басшысы атанды. Балалық шағында Шигеру (茂) деген есіммен танылды. Кадзоку аристократиясының ұлдарына тән болғандай, ол 1910 жылы Жапон диетасының Лордтар палатасында бір сессия қызмет етті, сонымен қатар әскери білімін жетілдірді. 1911 жылы Армия соғыс академиясының 23-ші түлегі болды. Ол өте жақсы оқушы еді және бітіргеннен кейін Императордың қылышымен марапатталды. 1913 жылы Германияға оқуға барып, содан кейін Ұлыбританияға жол тартты. 1923 жылдың 7 тамызында Жапония императорлық гвардиясының 4-ші полкінің батальон командирі болды. 1927 жылдың 26 шілдесінен 1930 жылдың 1 тамызына дейін Ұлыбританияда әскери атташе болып қызмет етті. 1930 жылы елге оралғаннан кейін Императорлық гвардияның 2-ші полкінің полк командирі болды. 1935 жылы Жапон императорлық армиясының Бас штабының мүшесі атанды. 1936-1937 жылдары Армия соғыс академиясының бастығы қызметін атқарды, ал 1937 жылдың 2 тамызында IJA 8-ші дивизиясының қолбасшысы, генерал-лейтенант болып тағайындалды. 1939 жылдың 31 қаңтарында әскери қызметтен зейнеткерлікке шығып, резервке жіберілді. Алайда, Тынық мұхиты соғысы басталғанда Маэда қайтадан әскери қызметке шақырылып, 1942 жылдың 6 сәуірінде Борнео операциялық айманына қолбасшылық етіп тағайындалды. Сол жылдың қыркүйек айында, Жапон оккупациясы кезінде оның құрметіне аталған Лабуан аралына ұшып бара жатқанда авиакатастрофада қаза тапты. Ол өлімінен кейін толық генерал шеніне көтерілді. 1929 жылы Токионың Мегуро ауданындағы Комабада салынған Маэданың бұрынғы үйі бүгінде Комаба саябағының тарихи орталығы ретінде сақталған. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін ол SCAP-ке 5-ші әуе күштерінің командирі, генерал Эннис Уайтхед, содан кейін генерал Мэтью Бункер Риджвейдің резиденциясы ретінде пайдалану үшін берілді. 1957 жылы меншік құқығы Мегуро қалалық әкімдігіне берілді. Қазіргі уақытта оның жерінде Жапон заманауи әдебиет мұражайы орналасқан. Сол сияқты, оның Камакурадағы бұрынғы жазғы сарайы (1936 жылы салынған) Жапония премьер-министрі Эйсаку Сатоның жазғы резиденциясы ретінде пайдаланылды, кейіннен Камакура қаласына Камакура әдебиет мұражайы ретінде пайдалануға тапсырылды. Оның қызы Сакай Миико (1926–1999) танымдық автор болды және кадзоку және олардың Шева дәуіріндегі Жапониядағы трагикалық тарихы туралы бірнеше еңбек жазды.

Maeda Toshinari was born the fifth son of the former daimyō of Nanokaichi Domain in Kozuke province (modern Tomioka city, Gunma Prefecture), Maeda Toshiaki. He was adopted as heir to the main branch of the Maeda clan in 1900. He became marquis and the 16th head of the Maeda clan on 13 June 1900. His childhood name was Shigeru (茂). As was common with sons of the kazoku aristocracy, he served for a session in the House of Peers in the Japanese Diet in 1910, while pursuing his military education. He graduated from the 23rd class of the Army War College in 1911. He was an outstanding student, and was awarded the Emperor's Sword on graduation. In 1913, he traveled to Germany for further studies, and from there went on to Great Britain. On 7 August 1923, he became a battalion commander in the 4th Regiment of the Imperial Guard of Japan. From 26 July 1927 to 1 August 1930 he served as military attaché to Great Britain. On his return in 1930, he was made regimental commander of the 2nd Regiment of the Imperial Guard. In 1935, he was made a member of the Imperial Japanese Army General Staff. From 1936 1937, he was superintendent of the Army War College, and on 2 August 1937, he was promoted to lieutenant general, commanding the IJA 8th Division. On 31 January 1939, he retired from active duty and was placed on the reserve list. However, with the start of the Pacific War, Maeda was recalled to active service, and assigned command of the Borneo theatre of operations on 6 April 1942. In September of that year, he was killed in an air crash flying to Labuan Island which was renamed for him during the period of the Japanese occupation. He was posthumously promoted to the rank of full general. Maeda's former home built in 1929 in Komaba, Meguro, Tokyo, survives today as the historic centerpiece of Komaba Park. It was requisitioned by SCAP after the end of World War II for use as a residence by General Ennis Whitehead, commander of the 5th Air Force, and later by General Matthew Bunker Ridgway. In 1957, ownership was then transferred to Meguro Ward. Part of the grounds of the estate now host the Japan Museum of Modern Literature. Likewise, his former summer mansion in Kamakura (built in 1936) was used as a summer residence by Japanese Prime Minister Eisaku Satō, and later donated to the city of Kamakura for use as the Kamakura Museum of Literature. His daughter, Sakai Miiko (1926–1999), became a non fiction author, writing several works on the kazoku and their tragic history in Shōwa period Japan.

Өлім

1942 жылы 5 қыркүйекте Падуган, Кучинг қаласында бензин ұрлаған бес адам атылып өлтірілді. Атылуға Маэда куә болды. Кейіннен Маэда сол күні Лабуанға ұшақпен барып, өзінің атын алған әуежайдың салтанатты ашылуына қатысты. Бірақ ол бара алмады. Бір ай өткен соң, ұшақ Танджунг-Бату, Бинтулу жағалауында құлаған күйі табылды. Ұшақ апатының себебі белгісіз қалды. Жапондықтар Бинтулуда Белиан ағашынан ескерткіш тіреу орнатты. Кейіннен ағаш тіреуді Маэда отбасы Жапонияға алып кетті. Генералға арналған ескерткіш Лабуан мұражайының Тарих алаңында орналасқан.