Кіріспе

Рам Шаран Шарманың кітабы: 1500 жылдарға дейінгі Үндістанның әлеуметтік құрылымы.

Үнді феодализмі – 20 ғасырда Үндістан Республикасы құрылғанға дейін Үндістанның әлеуметтік құрылымын құраған феодалдық қоғамды білдіреді.

Терминология

Феодализм терминін Үндістанды сипаттау үшін қолдану, әскери қызмет үшін тәжге жерді ұстап тұруға құқығы бар жер иелерінен тұратын, ортағасырлық Еуропалық түсінікке негізделген. Вассалдар бұл жер иелерінен жерді жалға алды, ал шаруалар (еркін емес немесе жеке басты құлдар) өздерінің феодалдарының жерінде тұруға, оған құрмет көрсетуге, еңбек етуге және өнімнің бір бөлігін беруге міндетті болды, оның орнына әскери қорғау алуға тиіс болды. «Үнді феодализмі» термині Талуқдарлар, Заминдар, Жагирдарлар, Заилдар, Гатвалдар, Мулрайяттар, Сардарлар, Манкарилер, Тхакурлар, Жотедарлар, Дженмилер, Дешмухтар, Дешпандер, Десайлар, Чоудрилер, Наяқтар, Найрлар, Надуважилер және Саманталарды сипаттау үшін қолданылады. Бұл жүйелердің көпшілігі Үндістанның және субконтиненттің қалған бөлігінің тәуелсіздік алғаннан кейін таратылды. Д. Д. Косамби және Р. С. Шарма, Дэниел Торнермен бірге, алғаш рет Үндістан тарихын зерттеуге шаруаларды енгізді.

Бихар

Бихар аймағы (қазіргі штат) феодализмнің ошағы болды. Феодалдық билеушілер ондаған жылдар бойы аймаққа үстемдік етті, жартылай феодалдық жағдайлар әлі де сақталуда. Осының салдарынан балалардың дені салмағы жеткіліксіздігі жиі кездеседі, қазіргі Бихардың жалпы ішкі өнімнің Үндістандағы ең жылдам өсу көрсеткішіне қарамастан.

Телаңғана

Доралар мен десмұқтар аймақты Хайдарабадқа қосылғанға дейін биледі. Олар барлық жерді өз иеліктерінде ұстап, елдің бәрі оларға өнімдерін беретін, ал оларға тіршілік үшін қажетті азық-түлік те жетпейтін. 1946 жылдан 1951 жылға дейін Телаңғана аймағында феодалдарға қарсы болған көтеріліс, "Ветти Чакири Удхьямам" деп белгілі Телаңғана көтерілісі, аймақтағы феодалдық қоғамның қандай екенін көрсетеді. Феодалдар "Гади" деп аталатын биік бекіністе тұратын. Оның ішіне кіру үшін аяқ киімдерін гадидің кіреберісінде қалдыратын. Мадигалар мен басқа да нашар жағдайдағы топтар гади немесе дораның алдынан өте жатса, аяқ киімдерін қолдарында алып жүруге міндетті болды. Қысымға ұшырағандардың жиі қайталайтын сөзі: "Банчен Дора, ні Калмокта" ("Мен сіздің құлыңызмын, мырзам, сіздің аяқтарыңызға сәлем етемін"). Шьям Бенагалдың "Анкур" және "Нишант" фильмдері Телаңғананың феодализмін нақты көрсетеді. Телугу тіліндегі "Маа Бхуми" фильмі феодалдардың билігіндегі қоғамды көрсетті. Шрикришна комитетінің Телаңғана жөніндегі қорытындысында аймақтағы жер өңдеушілерге әлі де зор әділетсіздік жасалып жатқаны айтылған, бұл жағдайда кінәлілер Телаңғананың жер иелері болды, басқа аймақтардың емес.

Керала

Орта ғасырлар мен Жаңа заман дәуірінде Кералада Чера әулетінің билігі мен британдық билік арасында көптеген феодалдық мемлекеттер болды (кіші феодалдық иеліктер британдық билік кезінде де сақталды). Кералада феодализм кезінде кшатриялар, наирлер және саманта кшатриялары елеулі рөл атқарды. Наирлер феодалдардың және жауынгерлердің қызметін бірге атқарды.

Мадхья-Прадеш

Бастапқыда Мадхья-Прадештің көптеген тайпалары тығыз орманды аймақтарда, ешқандай билікке бағынбастан өмір сүрді. Бірақ, Девагири Ядаваларының құлауынан кейін, осы тайпалар арасында феодалдық құрылым қалыптаса бастады. Гондтар сияқты тайпаларға жататын көптеген кішігірім билеушілер Мадхья-Прадештің шағын аудандарын биледі, кейде Малва Сұлтандығы және Бижапур Сұлтандығы сияқты ислам мемлекеттерінен қорғану үшін оларды бекітті. Балағат ауданындағы Ланжи сияқты гонд әміршілері гархтар деп аталатын күшті бекіністерден билік жүргізді. Бұл тайпалық заминдарлар соғыс уақытында жоғары тұрған патшалықтарына қызмет етті, бірақ көтеріліс шығарғанда қиындықтар тудыруы мүмкін еді. Бұл заминдарлар Гарха Мандала, Чанда және Деогарх сияқты Гонд мемлекеттері тұсында түрлі жеңілдіктерге ие болды. Дегенмен, генерал Рагхуджи Бхонсле басқарған Маратхалардың осы аймақтарды басып алуынан кейін, бұл заминдарлар жазықтардан ығысып, орманды аймақтарға қашуға мәжбүр болды. Олар содан бері Рагхуджи Бхонсле мен оның ұрпақтарына салық төлеп, кейіннен Маратхалардың зорлықпен билеуіне қарсы жиі көтеріліс шығарды.