Кіріспе
Дайын ет өнімдерін, негізінен шошқа етінен дайындалатын тағамдар саласы – шаркутерия (/audio=En us Charcuterie. ogg//ʃ//ɑr/'/k//uː//t//ər//i/, sharKOOtəree, сондай-ақ /US/audio=En us Charcuterie2. ogg//ʃ//ɑr/,/k//uː//t//ə/'/r//iː/, EE; ʃaʁkyt(ə)ʁi; француз тілінен) – француз тағамдарының бір саласы. Оған бекон, шұжық, ветчина, террин, галантин, баллотин, паштет және конфит сияқты дайындалған ет өнімдері жатады, негізінен шошқа етінен жасалады. Шаркутерия – гардеманг шефінің кәсіби білімінің бір бөлігі. Бұл өнімдер бастапқыда тоңазытқыштар пайда болғанға дейін етті сақтау үшін жасалған, бірақ қазір консервілеу процестерінен алынған ерекше дәмдері үшін дайындалады.
the appetizer
Charcuterie (/audio=En us Charcuterie. ogg//ʃ//ɑr/'/k//uː//t//ər//i/, sharKOOtəree, also /US//audio=En us Charcuterie2. ogg//ʃ//ɑr/,/k//uː//t//ə/'/r//iː/, EE; ʃaʁkyt(ə)ʁi; from , and ) is a branch of French cuisine devoted to prepared meat products, such as bacon, ham, sausage, terrines, galantines, ballotines, pâtés, and confit, primarily from pork. Charcuterie is part of the garde manger chef's repertoire. Originally intended as a way to preserve meat before the advent of refrigeration, they are prepared today for their flavors derived from the preservation processes.
Терминология
Француз тілінде шаркутериямен айналысатын адамды шаркутьер дейді. Сөздің этимологиясы "chair" (ет) және "cuite" (пісірілген) сөздерінің бірігуінен туындаған. "Food Lover's Companion" кітабында Herbsts былай жазады: "Бұл өнімдерге, әсіресе (бірақ оған шектелмейтін) шошқа етінен жасалған паштет, рилет, галантин, крепинет сияқты тағамдар жатады, олар деликатес стиліндегі дүкенде, сонымен қатар шаркутерия деп аталатын дүкенде дайындалып сатылады." Монтанье 1938 жылғы "Ларусс Гастрономик" басылымында оны "әртүрлі еттерді, әсіресе шошқа етін дайындау өнері, оларды мүмкіндігінше әртүрлі түрде ұсыну үшін" деп анықтайды.
Ет өсірілген
Форцемие – маймен эмульсияланған ұнтақталған, майлылығы азырақ ет қоспасы. Эмульсиялауды ингредиенттерді ұнтақтау, елеу немесе пюрелеу арқылы жүзеге асыруға болады. Эмульсиялаудың текстурасы түпкілікті өнімнің қажетті консистенциясына байланысты тегіс немесе ірі болуы мүмкін. Форцемиелер шаркутериде кездесетін көптеген тағамдарды дайындау үшін қолданылады. Форцемие дайындау үшін жиі қолданылатын еттерге шошқа еті, балық (су алабындағы шабақ, форель немесе лосось), теңіз өнімдері, жабайы аң еті (бұғы, қабан немесе қоян), құс еті, жабайы құстар, бұзау еті және шошқа бауыры жатады. Шошқаның майлы еті форцемиеде майлы компонент ретінде жиі қолданылады, себебі оның дәмі бейтарап жақын. АҚШ-та форцемиенің төрт негізгі түрі бар. Тікелей форцемиелер шошқа еті мен шошқа майын тең пропорцияда алып, үшінші басты етпен (шошқа еті немесе басқа ет) біріктіру арқылы дайындалады. Ет кесектеріне бөлініп, дәмделіп, тұздалып, демалдырылып, ұнтақталып, содан кейін қажетті ыдысқа салынады. Ауылдық стильдегі форцемиелер шошқа еті, шошқа майы (көбінесе шошқа бауыры қосылған) және қосымша ингредиенттердің қоспасынан тұрады. Дайын өнімнің текстурасы ірі болады. Үшінші стиль – гратен, онда негізгі белоктың бір бөлігі қуырылады; француз тіліндегі «гратен» термині қуырылған «үгітілген» өнімді білдіреді. Соңғы стиль – мусселин, ол өте жеңіл текстуралы, әдетте бұзау етінен, құс етінен, балықтан немесе теңіз өнімдерінен алынған майлылығы азырақ еттен жасалады. Мұндай форцемиеге жұмыртқа мен қаймақ қосылғанда осы текстура пайда болады. Шұжықтың екі негізгі түрі – таза және пісірілген. Таза шұжық – кейін пісірілетін шикі етті қаптамаға салып дайындалады, ал пісірілген шұжық өндіріс кезінде қыздырылады және өндіріс аяқталғаннан кейін жеуге дайын болады.
Эмульсияланған шұжық
Эмульсияланған шұжықтар – шошқа, сиыр немесе құс етімен май, тұз, дәмдеуіштер және су қосылған пісірілген шұжықтар. Бұл ингредиенттер тағамдық процессорда немесе блендерде жоғары жылдамдықпен эмульсификацияланады. Осы процесте тұз еттің ақуыздарын ерітеді, бұл май молекулаларын ұстап тұруға көмектеседі. Температура процестің маңызды бөлігі болып табылады: егер температура шошқа еті үшін 60°F (16°C) немесе сиыр еті үшін 70°F (21°C) жоғары болса, эмульсия сақтаылмайды және пісіру кезінде шұжықтан май ағып шығады. Қоспа қалыпқа салынып, жабылады және температураны бақылау үшін су ваннасында пісіріледі, себебі су ваннасы терриннің қызуын баяулатып, еттің бөлінуіне жол бермейді. Паштет пен террин әдетте 160°F (71°C) дейін пісіріледі, ал фойе-градан жасалған террин 120°F (59°C) ішкі температурада пісіріледі. Қажетті температураға жеткеннен кейін террин пештен алынып, терриннің ішін тығыздау үшін салмақ қойылған салқындатуға қойылады. Содан кейін бірнеше күн бойы дәмдердің бірігуіне мүмкіндік беру үшін оны демалдыруға рұқсат етіледі. Рулет галантинге ұқсас. Екі басты айырмашылық – құстың шеттері кездесетіндей тегіс ораудың орнына, құс спираль тәрізді оралады, ал рулет браконьерлік сұйықтығынан алынғаннан кейін салқындатылады. 1900 жылдар шамасында неміс химиктері нитраттар мен нитриттерді ашқанға дейін, емдеу тазартылмаған тұз және селитрамен жасалатын. Селитра бактериялардың өсуін тоқтатуда тұрақсыз нәтижелер беретіндіктен, нитраттар мен нитриттер (натрий нитриті және натрий нитраты түрінде) тұрақты нәтижелері үшін танымал болды. Нитраттардың емделген тағамдарда ыдырау уақыты нитриттерге қарағанда әлдеқайда ұзақ. Осы себепті, нитраттар ұзақ емдеу және кептіру кезеңдері үшін артық татылады. Нитриттер көбінесе қысқа емдеуді қажет ететін тағамдарда қолданылады және толық пісірілетін кез келген өнім үшін қолданылады. Соңында, бактериялық әрекет нәтижесінде нитраттардың бір бөлігі нитритке айналады. Нитриттің емдеу процесінде бірнеше мақсаты бар. Бір мақсаты – дәм, нитриттер етке айқын, өткір дәм береді. Екіншіден, нитриттер еттегі заттармен реакцияласып, азот оксидін түзетіндігі. Азот оксиді еттегі майдың темірмен ыдырауын болдырмай, майдың тозуын тоқтатады. Бұл байланыс етке тән қызыл түсті де жасайды. Сонымен қатар, нитриттер шұжық қабығындағы оттегі жетіспейтін ортада көбейетін ботулизм қоздырғыштарының өсуін тежейді. Неміс ғалымдары ботулизм улануын «Wurstvergiftung» (шұжық улануы) деп атады. «Ботулизм» термині латын тілінен «шұжық» деген мағынаны білдіреді. Емделген және өңделген ет өнімдерін жеу асқазан рагының, созылмалы обструктивті өкпе ауруының және колоректальді рагының аздап көбеюімен байланысты. Бұл жағымсыз әсерлер нитраттар мен нитриттерге, сондай-ақ нитриттердің етпен реакцияласуынан түзілетін нитрозаминдерге байланысты деп есептеледі. Бұл тәуекелдер көбінесе ең аз деп саналады және АҚШ-тағы ережелерде сақтық шарасы ретінде нитриттердің мөлшері миллионға 156 бөлікке (0,0156%) (бекон үшін азырақ) дейін шектеледі.