Кіріспе

Теодор II Палеолог (грекше: Θεόδωρος Β΄ Παλαιολόγος, Theodōros II Palaiologos) (шамамен 1396 – 21 маусым 1448) – 1407 жылдан 1443 жылға дейін Мореяның, ал содан кейін өліміне дейін Селимбрияның деспоты болған.

Өмір

Теодор II Палеолог – Византия императоры Мануил II Палеолог пен оның әйелі Елена Драгаштің ұлы болды. Оның анасының әкесі – серб князі Константин Драгаш. Оның ағаларының арасында императорлар Иоанн VIII Палеолог және Константин XI Палеолог, сондай-ақ Димитрий Палеолог және Томас Палеологтар, Морея деспоттығының деспоттары, ал Андроник Палеолог – Салоника деспоты болды. Теодор он жастан ассан, әкесі оны деспот (despotēs) деп жариялап, 1407 жылы оның тағысынан түскен ағасы Теодор I Палеологтың орнына Мореяны басқаруға тағайындады. Ақсүйек Николай Евдаимониоянн оның тәрбиешісі және ересектегенге дейін регенті болып тағайындалды. Оның билеуінің алғашқы кезеңі – Мореяны біріктіру мақсатымен Грекиядағы латын мемлекеттеріне қарсы соғыс кезеңі болды. Теодор II-нің сол кездегі жауы – Венеция Республикасы, ол Патрасты басып алуға жасаған тырысымына кедергі келтіру үшін әскер жіберді. Теодордың жас кезінде әкесі, император Мануил II Мореяда болып, оның басқаруын және қорғауын қадағалап, Коринф мойнағы арқылы Гексамилион қабырғасын қайта жаңартты. Саясаттағы күрт өзгеріс – оның латын ақсүйегі Клеофа Малатестаға үйленуі болды, бұл оның ағасы, Рим папасы Мартин V-нің көмегімен ұйымдастырылды, ол Теодордың одақтасы мен қолдаушысына айналды. Мануил II қайтыс болған кезде (1425 жылғы 21 шілдеде) Рим папасы Мартин V Теодор II-ні Константинополь императоры деп атады (ad Theodorum imperatorem constantinopolitanum), бірақ тақ оның үлкен ағасы Иоанн VIII-ге өтті. Мореядағы соғыс Византия үшін нашарлап, Кефалония графы және Эпир билеушісі Карло I Токконың қысымымен деспот өзінің ағасы Иоанн VIII-ден көмек сұрады. Бұл көмек олардың ағасы Константиннің басшылығымен келді, ол 1428 жылы Теодор II-мен бірге Мореяның бірлескен басшысы болды. Бауырластардың біріккен күштері 1427 жылы Эхинададағы теңіз шайқасында жеңіске және 1430 жылы Патрасты басып алуға ықпал етті. Алайда, император Иоанн VIII 1438 жылы Флоренцияға сапары барысында Теодордың кіші інісі Константинді империяның регенті деп жариялады, бұл оның Константинді өзінің мұрагері ретінде таңдағанын көрсетті. Келесі бірнеше жыл баласыз қалған Иоанн VIII-нің мұрагерлігі үшін Константинмен дау-жанжалдармен өтті. 1443 жылы Теодор II Палеолог Константиннің Селимбрия (Силиври) иелігін (апанажын) алмастыру шартымен таққа талабынан бас тартты, ол бес жылдан кейін, 1448 жылы, бауырларынан бұрын обадан қайтыс болды.