Кіріспе
Георг Фридрих Хендельдің операсы Tolomeo, re d'Egitto ("Египет патшасы Птолемей", HWV 25) - Джордж Фридерик Хенделдің итальян мәтініне Никола Франческо Хаймның Carlo Sigismondo Capece's Tolomeo et Alessandro операсы. Бұл Генделдің 13-ші операсы (немесе, егер Генделдің Muzio Scevola операсына қосқан үлесін санасақ, 14-ші) және Корольдік музыка академиясы үшін соңғы опера (1719) және ол халықаралық танымал әншілер, кастрато Senesino және сопранолар Франческа Куцццони мен Фаустина Бордонидің триумвираты үшін жазған опералардың соңғысы болды. Операның тарихы Мысыр патшасы Птолемей IX Латирос өміріндегі кейбір оқиғаларды көркемдеу болып табылады. Операдан алынған ария, Non lo dirò col labbro, 1928 жылы Артур Сомервелл (18631937) ағылшын тіліндегі танымал классик "Silent Worship" ретінде бейімделген.
Tolomeo, re d'Egitto ("Ptolemy, King of Egypt", HWV 25) is an opera seria in three acts by George Frideric Handel to an Italian text by Nicola Francesco Haym, adapted from Carlo Sigismondo Capece's Tolomeo et Alessandro. It was Handel's 13th (or 14th if the one act Handel contributed to the collaborative opera Muzio Scevola is counted) and last opera for the Royal Academy of Music (1719) and was also the last of the operas he composed for the triumvirate of internationally renowned singers, the castrato Senesino and the sopranos Francesca Cuzzoni and Faustina Bordoni. The story of the opera is a fictionalisation of some events in the life of Ptolemy IX Lathyros, king of Egypt. An aria from the opera, Non lo dirò col labbro, was adapted by Arthur Somervell (1863–1937) as the popular English language classic "Silent Worship" in 1928.
Өнер тарихы
"Толомео" театры алғаш рет 1728 жылы 30 сәуірде Лондондағы Король театрында қойылып, жеті рет қойылды. Ол 1730 жылы 19 мамырда және 1733 жылы 2 қаңтарда қайта жаңғыртылды. Басқа қойылымдар арасында "Толомео" 1996 жылы Галледегі Гендель фестивалінде, 2006 жылы ағылшын гастрольдік операсында және 2010 жылы Глиммергласс операсында орындалды.
1-ші акті
Іс-әрекет Кипрдің жағалауында Толомеомен басталады, онда ол кеме апатына ұшыраған ағасы Алессандромен кездеседі. Клеопатра Алессандроға өз қанын өлтіруді бұйырған. Толомео Алессандроның кім екенін біліп, оны өлтіруге азғырылады, бірақ оны өлтіре алмайды. Толомео (Клеопатраның одақтасы Арасп патшасының қаһарынан қорғану үшін Осмин деген атпен жүріп) жасырынып, патшаның әпкесі Элиза пайда болады. Алессандро оянады, ол оны құдайдай деп санайды және оған деген махаббатын білдіреді. Бірақ ол "Осминді" жақсы көреді. Ол өте флиртшіл. Бірақ ол "Осмин" екеуінің сөйлескенде, оның сезімдері қайталанбайтыны, Толомеоның басқаны жақсы көретіні (Селеус, оның жоғалған деп ойлаған әйелі) анық болады. Жалғыз қалғанда, ол өз өмірін өзі құртуды ойлайды. Содан кейін бізді Селеуспен таныстырды, ол да "Делия" деген жалған атпен жүр. Ол өзінің иелігінен айырылғандығын жырлайды, содан кейін жағалауда Толомеоны көреді, бірақ Араспе келгенде қашады. Арасп Селеукеге ашуланып, онымен махаббат құрып жатыр. Бірінші акті Толомеоның әйеліне көзбен шомылып, оның алдында пайда болып, ауырсынуын жеңілдетуін тілейтінін көрсетеді.
2-ші акті
Толомео ашуланып, Елизаға өзінің "Осмин" емес екенін, шынымен де Мысырдың құлатылған қос билеушісі екенін мәлімдейді. Елиза ашулы Араспеге "Делияны" өздеріне әкелуді тапсырады. Бұл орындалады және Толомей Селеукеге өз махаббатын жар салады. Ол, Толомеоны қорғау үшін, оның не айтып тұрғанын білмейтінін көрсетеді, ал әдеттегі опералық стильде ішкі ойларын жақшада айтады; бұл алдау оған қаншалықты ауыр тиетінін және күйеуін қалайды. Толомео Елизаны сүйе алмайтынын қайталайды, ал ол бұған ашуланады. Толомео шығып кетеді, ал Алессандро Елизаға деген махаббатын қайталап кіреді. Элиза оған өз сүйіспеншілігін қайтарудың жалғыз жолы - ол өз інісін өлтірген жағдайда ғана екенін айтады. Селеуки тағы бір жыр жырлап, оның сөздерін Толомей де қайталайды. Арасп оқиға орнына келіп, Селеуканы зорлауға тырысады. Толмео бұл көрініске төзімділік танытпайды да, әйеліне қарсы шығады. Ол олардың шынайы жеке басын ашады, ал Арасп сүйіктілерді қалай жазалайтынын қатты жырлайды. Екінші актінің соңында жұп жалғыз қалды және бірінші рет синхронды түрде олардың бір-біріне деген махаббаттары екеуін де қалай құртатынын жырлайды.
3-ші акт
Алессандроның Клеопатраның өлімі туралы хат бар. Ол өзінің қатыгездігі үшін ақы төлегенін айтады. Араспе Алессандроның Мысырға Толомеомен бірге барғысы келетінін түсіндіруде, ол ағасын өлтіруді қалайды, бірақ оны басқа біреудің жасауын қалайды. Арасп, әрине, өзін бұл жұмысқа лайықты адам деп санайды және өзінің қызғанышы үшін кек алудан ләззат алады. Елиза Селеуксеге Толомеоны өзіне беруге мәжбүр етеді, әйтпесе ол өледі дейді. Толомео Елизаны тағы да қабылдамайды. Ол егер жігіт оны қабылдамауға батыл болса, онда у ішіп алсын дейді. Ол солай істейді. Ол улы заттың әсерін сипаттайды, содан кейін, өледі. Алессандро орманның ең шалғай бөлігінде үмітсіз Селеукеге келеді және оны Толомеомен қайтадан біріктіруге уәде береді. Арасп Аленссандроға Толомеоның денесін табысты түрде көрсетеді. Ол Селеуканың өзіне тиесілі екеніне сенімді, бірақ Элиза ерітінді шынымен де ұйықтауға арналған екенін айтады және Селеуканы азаптап, өлтіреді. Осы кезде Толомео оянады және Алессандро Селеуцияны оған ұсынады. Күйеу мен әйел қайта қосылады және Алессандро Толомеоны Мысырдың заңды билеушісі деп жариялайды. Опера қуанышты квартетпен аяқталады, ол қайғы қуанышқа айналғанда, бәрін кешіруге болады.