Жорген Йенсен Садолин: Дания реформаторы және Фюненнің бірінші протестант епископы
Jørgen Sadolin
Жорген Йенсен Садолин (1490-1559) – Дания реформаторы, Фюн архиепископының тұңғыш протестант шүкірі. Өмірі, білімі мен реформациядағы рөлі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жорген Йенсен Садолин (шамамен 1490 – 29 желтоқсан 1559, Оденседе қайтыс болған) – даниялық реформатор және Фюн епархиясының тұңғыш протестант епископы.
Jørgen Jensen Sadolin (c. 1490 – 29 December 1559 in Odense) was a Danish reformer and first protestant bishop of the Diocese of Funen.
Ерте өмір және шығу тегі
Ол Виборг соборының каноны болған және бұрынша диакен Йенс Кристенсеннің ұлы, шамамен 1499 жылы некеден тыс туған болуы мүмкін, өйткені оның католик оппоненттері оны осыған жиі еске салған. Ол өзі ешқашан Садолин деген атты қолданған емес, бұл атты кейіннен ұлы Ханс ойлап тапқанға ұқсайды және отбасының бастапқыда ершік жасаушылар болғандығын көрсетеді.
He was the son of Jens Christensen, a curate and subsequently a canon of Viborg Cathedral, and likely born c. 1499 out of wedlock, as his Catholic opponents frequently took care to remind him. He himself never used the name Sadolin, which seems to have been invented subsequently by his son Hans, and points to the fact that the family were originally saddle makers.
Мансап
Садолиннің алғашқы жазбалары 1525 жылғы 1 желтоқсанға дейін сақталып қалған, сол күні Фредерик I оған Виборг қаласында қоныстануға рұқсат берді, арнайы кедей топтағы жас адамдарға "пайдалы болған нәрсені" үйрету үшін. Осы оқиғада ол "магистр" деп сипатталған, әрі оның шетелде білім алғаны сөзсіз, және сол жерде ол Реформация идеяларын қабылдаған. Ол Ханс Таузенмен бірге болды, Таузен Виборгта алғаш рет жақсы жаңалықты уағыздай бастағанда, және Таузен, өзі де тек дін қызметкерінің дәрежесінде болса да, орнын тастар алдында Садолинге (1529) діни қызметкерлік шен берді. 1530 жылы Копенгагенде өткен "ерденге" (теңдестік жиналысына) қатысқан "еркін дін қызметкерлерінің" арасында Садолин ерекше көзге түсті. Кейін Фридрих оны Фюнге ауыстырды, онда ол өз сөзімен айтқанда, Оденсе епископының "adjutor in verbo" (сөз сарабы) ретінде қызмет етті. 1532 жылғы 27 мамырда епархиялық кеңесте, епископтың қатысусыз, ол жиналған дін қызметкерлеріне Лютердің есімі алынып тасталған Лютердің катехизисінің аудармасын ұсынды, сондай-ақ білім берудің жақсы жүйесін және христиандық өмірді практикалық тұрғыда қолдануды ынтамен қолдады, бұл Дания Реформациясының әдебиетінде маңызды орын алады. Келесі жылы Садолин Аугсбургтік Иманның алғашқы даниялық аудармасын жариялады. 1537 жылғы 2 қыркүйекте Иоганн Бугенхаген оны Фюннің бірінші евангелистік епископы етіп киелі қызметке бекітті. Епископ ретінде ол шіркеу мүліктерінің жапсарылуынан айырылған, кең епархиядағы шіркеулерді, мектептерді және ауруханаларды қолдау үшін қажетті қаражатты табыспен қамтамасыз еткенімен ерекше көзге түсті. Католиктерге қатысты ол қатаң, бірақ лайықты және ақылға қонымды ұстанымды ұстанды, ал Санкт-Кнуд монастырындағы монахтарға көрсеткен кеңшілігі үшін Оденседегі пуритан дін қызметкерінен қызыл жанкешті шабуылға ұшырады, ол оны ақылсыздықпен крипто-католик деп айыптады. 1559 жылғы ақпан айында Оденседегі Сент-Джон шіркеуінде Кристиан III-тің жерлеу рәсіміне сөз сөйледі, бірақ ол бұл кезде өте осал және соқыр болған, және сол жылдың соңында қайтыс болды.
First records of Sadolin come are dated to 1 December 1525, when Frederick I permitted him to settle at Viborg to teach young persons of the poorer classes "whatever might be profitable." On this occasion he is described as "magister" and no doubt got his degree abroad, where he seems to have been won for the Reformation. He sided with Hans Tausen when the latter first began to preach the gospel at Viborg and Tausen, though himself only in priest's orders, shortly before he left the place, ordained Sadolin (1529). Amongst "the free priests" who attended the herredag of Copenhagen in 1530 Sadolin occupied a prominent place. Frederick subsequently transferred him to Funen, where he acted, according to his own expression, as "adjutor in verbo" to the Bishop of Odense. At the diocesan council on 27 May 1532, during the absence of the bishop, he presented to the assembled priests a translation of Luther's catechism, with Luther's name omitted, preceded earnestly in favour of a better system of education and a more practical application of the Christian life, which occupies a conspicuous place in the literature of the Danish Reformation. In the following year Sadolin published the first Danish translation of the Confession of Augsburg. On 2 September 1537 he was consecrated by Johann Bugenhagen as the superintendent, or first evangelical bishop, of Funen. As bishop he was remarkable for the success with which he provided the necessary means for the support of churches, schools and hospitals in his widespread diocese, which had been deprived of its usual sources of income by the wholesale confiscation of church property. Towards the Catholics he adopted a firm, but moderate and reasonable, tone, and his indulgence towards the monks in St Knud's cloister drew down upon him a fierce attack from the Puritan clergyman of Odense, who absurdly accused him of being a crypto Catholic. He gave the funeral oration over Christian III in St John's Church at Odense in February 1559, though now very infirm and blind, and died at the end of the same year.