Кіріспе
Оксфордтағы футбол стадионы, Ұлыбритания
«Қасам» стадионы (сонымен қатар «Гренобл Роуд» деп те аталады) – «Оксфорд Юнайтед» футбол клубының үй стадионы. Стадионның аты футбол клубының бұрынғы төрағасы және иесі Фироз Қасамның құрметіне берілген. «Қасам» стадионы қазіргі уақытта Бірінші лига (үшінші деңгей) ойындарын қабылдаса да, «Оксфорд» жаңа стадион салынғанға дейін Үшінші дивизионға (төртінші деңгей) түсіп, 2005–2006 жылдары Ұлттық конференцияға (бесінші деңгей) де түскен. Бұрын клуб 1925 жылдан бастап 2001 жылы «Қасам» стадионы ашылғанға дейін «The Manor Ground» стадионында орналасқан.
Құрылыс
1995 жылғы 7 маусымда «Оксфорд Юнайтед» футбол клубының директорлары тығыз және ескірген «Манор Граунд» стадионының орнына қаланың «Блэкберд Лейс» ауданында орналасқан 16 000 орындық жаңа стадион салынатынын, онжылдықтың соңына дейін аяқталады деп хабарлады. Жаңа стадионның құрылысын 1996 жылдың жазында «Тейлор Вудроу» компаниясы бастады, бірақ 1997 жылдың желтоқсанында қаржылық қиындықтарға байланысты мердігерлерге төлем жасалмағандықтан тоқтатылды. Стадион бастапқыда орналасқан жерімен – «Минчери фермасы» деп аталды. Осы кезде «Юнайтед» клубының төрағасы Робин Херд, ал бас атқарушы директоры Кит Кокс болды. Қаржылық мәселелерге байланысты 2000 жылдың ақпан айына дейін ешқандай жұмыс жүргізілмеді. Бұған 1999 жылдың сәуір айында Фироз Кассамның клубты сатып алуы және «Оксфорд қалалық кеңесі», Ник Пентит, «Темза суы», «Оксфордтың Морреллдері» және жергілікті жер иесі Лес Уэллс қатысқан көптеген құқықтық даулар себеп болды. Осы уақытқа дейін мердігерлер «Бирсе Констракшн» компаниясына ауыстырылды, ал «Тейлор Вудроу» компаниясының қарызы компанияның ерікті келісім-шарты арқылы өтелді, нәтижесінде Фироз Кассам футбол клубының кепілсіз қарызының басым бөлігін 90 пайызға төмендетті. Осы қаржылық тұрақсыздық кезеңінде «Оксфорд» клубының ойын алаңындағы жағдайы күрт өзгерді, олардың ең жақсы ойыншыларын сатуға тура келді, себебі клубтің қаржылық жағдайы нашар болды. 1996 жылы Бірінші дивизионға жол пускеннен кейін, олар 1999 жылы Екінші дивизионға қайта түсті, ал екі жылдан соң Үшінші дивизионға құлады – яғни 2001–02 маусымында 30 жылдан астам уақыттан бері алғаш рет төменгі лигада ойнайтын клубқа айналды.
Ашылуы және соңғы тарихы
Стадион ресми түрде Кассамның Firoka Group компанияларының біріне тиесілі және 2001 жылдың 4 тамызында алғашқы футбол матчын қабылдады. Матч – «Кристал Пэлас» клубымен жолдастық кездесу, Оксфорд 1:1 есебімен тең түскеннен кейін пенальтилер сериясында жеңіске жетті, ал Пол Пауэлл клубтың алаңдағы бірінші голын соқты. Алаңдағы алғашқы ресми матч бір аптадан кейін, 11 тамызда, Футбол лигасының үшінші дивизионында (қазіргі Футбол лигасы 2) «Рочдейл» клубына қарсы өтті. «Юнайтед» бұл матчты 7842 көрерменнің алдында 2:1 есебімен ұтырды; Джейми Брукс Оксфорд сапынан гол соқты. Одан бері алаңда регби матчтары, сондай-ақ 2002 жылы 17 жасқа дейінгі халықаралық футбол турнирі өтті. 2006 жылдың наурызында «Оксфорд Юнайтед» жанкүйерлері клубы алаңға «Юнайтед стадионы» деген бейресми атау берді. Олар баршаны осы атауды қолдануға шақырды, бұл клубтағы дағдарыстың белгісі екенін, төраға клубты алға жылжыту үшін дұрыс шешімді қабылдамағанын, сонымен қатар жанкүйерлердің біртігін көрсететінін мәлімдеді. Стадионның бейресми атауы өзгергеніне қарамастан, көптеген жанкүйерлер мен жергілікті баспасөз үй стадионын әлі де «Кассам стадионы» деп атайды. 2008 жылғы жылдық жалпы жиналыста клуб төрағасы Ник Мерри: «Стадионның құны 13 миллион фунт стерлингке келісілді. Бұл сөзсіз, бірақ стадионның нақты бағасы одан кем, сондықтан осы айырмашылықты жабу үшін коммерциялық тұрғыдан тиімді қаржыландыру қажет. Біз «Оксфорд Юнайтедтің» болашағын қауіпке тігуге дайын емеспіз. Кез келген келісім клубтың қазіргі және болашақ дамуы үшін пайдалы болуы керек» деді. 2012 жылдың мамырында регби клубы «Лондон Уэльс» RFU Чемпионатынан жоғары деңгейге көтерілгеннен кейін өз үй стадионын «Кассам стадионына» көшіруге өтініш білдірді, ал олардың Премьер-лигадағы алғашқы матчы 2012 жылдың 2 қыркүйегінде осы алаңда өтті. Регби клубы 2014/15 маусымы соңында Премьер-лигада төмендегеннен кейін бұрынғы үйіне, Ричмонд-на-Темзадағы «Олд-Дир-паркке» қайта оралды. 2022 жылдың қаңтарында жарияланған құпия хатта «Оксфорд Юнайтедтің» «Кассам стадионынан» Кидлингтон маңындағы «Стратфилд Брейкке» салынатын жаңа стадионға көшуді қарастырып жатқаны айтылды. 2023 жылдың ақпанында «Оксфорд Юнайтед» 2026 жылы Кидлингтондағы «Үшбұрыш» алаңында ашылатын 16 000 орындық, толығымен электр қуатымен жабдықталған жаңа стадион салу жоспарларын жариялады. Оксфордшир округі кеңесінің кабинеті ұсынылған жерді клубқа жалға беруге келісім берді. Кидлингтон айналымының оңтүстігінде орналасқан алаң «Фриз-Вей» және «Оксфорд-роуд» арасында жатыр, ал «Оксфорд Парквей» теміржол станциясынан жаяу жүргіншілерге қолайлы жол қарастырылған.
Жазбалар
Қасам стадионындағы ең көп көрермен саны – 12 243 адамды құрады. Бұл 2005–06 жылғы Екінші лиганың Оксфордтың соңғы матчы болды, онда олар Лейтон Ориенттен 3–2 есебімен жеңіліп, Футбол лигасынан шығуын бекітті. Бұл көрсеткіш 2002 жылдың 6 қарашасында «Астон Виллаға» қарсы өткен Лига кубогы матчындағы 12 177 көрерменнің бұрынғы рекордын асып түсті (3–0 есебімен жеңіліс). 2006 жылдың жазында «Оксфорд Юнайтед» 11 463 көрермен жинаған «Манчестер Юнайтедпен» достық кездесу өткізді, ал 2006 жылғы Бокс күні стадионда «Уокингке» қарсы тең түскен матчты (0–0) 11 065 көрермен тамашалады. Бұл көрсеткіш 2010 жылдың 3 мамырындағы плей-оффтың екінші ойынында жаңадан жаңартылды, онда «Rushden & Diamonds» командасының келуіне 11 963 көрермен қатысты. 2016 жылдың қаңтарында 11 673 көрермен «Суонси Ситиге» қарсы өткен ФА кубогы матчында 3–2 есебімен жеңіске куә болды, бұл соңғы төрт жылдағы ең көп көрермен саны болды. 2006 жылдың маусым айында сэр Элтон Джон шамамен 16 500 көрермен алдында концерт берді. 2006–07 маусымында «Оксфорд» Ұлттық конференцияның көп бөлігінде көшбасшы болды, бірақ кейін «Дагенхэм мен Редбридж» және «Эксетер Сити» командаларынан оқсып қалды, плей-оффтағы жеңілістен кейін «Кассам» стадионындағы орташа көрермен саны 6 332 адамды құрады. Алайда, 2007–08 маусымында «Оксфордтың» көрсеткіштері нашарлағандықтан, орташа көрермен саны күрт төмендеп 4 728 адамға дейін жетті. «Оксфорд» 2008–09 маусымында да ортаңғы көрсеткіштерді сақтап қалғанмен, көрермен саны аздап өсіп, орташа көрсеткіш 4 879 адамды құрады. Футбол лигасына қайта оралу 2009–10 маусымында плей-офф арқылы мүмкін болды, осы кезеңде «Оксфордтың» орташа көрермен саны күрт өсіп, 6 000 шегінен асып түсті.
Құрылымы мен құрылғылары
Стадионның ерекшелігі – оның негізгі кіреберісіндегі жарқыраған шыны панельдер. Панельдердің бір бөлігі вандализмге ұшырады. Стадион корпоративтік және корпоративтік емес шараларды өткізу үшін бірнеше конференц-зал ұсынады. Стадионның оңтүстік трибунасында 28 жеке қонақ үй бөлмесі бар, олардың әрқайсысы 20 адамға дейін сыйымды. Қазіргі уақытта стадион үш трибунадан тұрады. Солтүстік трибуна (бұрынғы атауы Manor Hospital немесе Weber BBQ Stand) үй және қарсы команда жанкүйерлері үшін бөлінген және 5026 адамға арналған. Шығыс трибунасы (бұрын Oxford Mail газетімен демеушілік етілген, және әлі де Oxford Mail трибунасы деп белгілі) үй жанкүйерлерінің ең белсенділеріне арналған және 2879 көрерменді қабылдай алады. Оңтүстік трибуна (қазіргі уақытта демеушісі жоқ) – стадионның негізгі құрылысы болып табылады, онда Quadrangle конференц-орталығы, көрме бары, клуб кеңселері, ойыншылар киім ауыстыратын бөлмелері және 28 шыны алды бар жеке бөлмелер орналасқан. Оңтүстік трибуна екі деңгейге бөлінген, төменгі деңгейде стадионның отбасылық секторы орналасқан. Оның жалпы сыйымдылығы 4495 адамды құрайды. 2008 жылдың наурыз айында стадион сыртында бұқаның қола мүсіні орнатылды. Салтанатты ашылуға директорлар кеңесінің қызметкерлері мен бірнеше жанкүйерлер қатысты. Клуб мәлімдеме жасап, ашылудың кеңінен жарияланбауының себебі матч күні өткен жағдайда денсаулық және қауіпсіздік мәселелеріне байланысты болғанын мәлімдеді. 2011 жылдың қаңтарында мүсінге вандализм жасалды.
Регби одағы
2003 жылғы 2 наурызда стадион 2002–03 Powergen Кубогының жартылай финалында «Нортгемптон Сентс» және «Лондон Ирланд» командалары арасында бейтарап алаң ретінде пайдаланылды. «Нортгемптон» 10 039 көрерменнің алдында «Лондон Ирландты» 38:9 есебімен жеңді. 2012 жылғы 30 мамырында «Лондон Уэльс RFC» 2011–12 RFU Чемпионатының плей-офф финалының екінші ойынын «Кассам» стадионында «Корниш Пиратс» командасына қарсы өткізді. «Лондон Уэльс» 3456 көрерменнің алдында 29:20 есебімен жеңіске жетті. Бұл жеңіс оларға жалпы есеп бойынша 66:41 үлкен артықшылықты сыйлады. Стадион 2012–13 маусымда Англия Премьер-лигасында «Лондон Уэльс» клубының үй алаңы болды. «Лондон Уэльстің» жоғарылауы бастапқыда басқарушы Регби футбол одағы тарапынан қабылданбады, бірақ клуб бұл шешімге сәтті шағымданды. «Кассамға» көшу Премьер-лиганың кемінде 10 000 көрермендік сыйымдылық талабының нәтижесі болды, ал команданың бұрынғы алаңы Ричмондтағы «Олд Дир Парк» бұл талапқа сай келмеді. «Лондон Уэльс» 2012 жылғы 2 қыркүйекте «Лестер Тайгерс» командасына қарсы 2012–13 Aviva Premiership маусымының ашылу ойынын өткізді, нәтижесі 38:13 есебімен жеңіліс болды, бұл ойынды 6850 көрермен тамашалады. 2012–13 маусымның соңында клуб Премьер-лигадан төмендеп кетсе де, 2013 жылғы маусымда алаңды бөлісу келесі маусымда да жалғасатыны туралы хабарланды. 2015 жылғы маусымда клуб 2014 жылы үш жылдық келісімшартқа қол қойғанмен, 2015–16 маусымда «Олд Дир Паркке» оралып, «Кассам» стадионын тастап кеткенін хабарлады.
Көлік
Стадионның автотұрағы шектеулі, себебі ол жергілікті Vue кинотеатрымен және басқа да көңіл көтеру орындарымен ортақ пайдаланылады. Бірақ, жақын жердегі қосымша автотұрақ, көлік көп болатын кезде бұл мәселені шешуге дайын. Thames Travel компаниясы ойын күндері қаланың белгілі бір аймақтарынан стадионға және кері бағытта, ойын басталар алдында және кейін әртүрлі уақытта арнайы автобустар ұсынады.
Басқа қолданыстар
2003 жылы Оксфордшир қаласының сол кездегі төтенше жағдайларды жоспарлау жөніндегі офицері Джон Келли BBC News 24 телеарнасына берген сұхбатында, стадион Лондонның ішінара эвакуациялану жоспарына сәйкес, төтенше жағдайлар кезінде пайдаланылатынын растады. 2007 жылы су тасқыны кезінде Абингдон қаласынан эвакуацияланған адамдарға стадионда уақытша тұруға жағдай жасалды. Жыл сайын стадионда Оксфордшир футбол қауымдастығы ұйымдастыратын Оксфордшир ағалар кубогының финалы өтеді. Бұған қоса, стадион 17 жасқа дейінгі футбол турниріне және Элтон Джонның музыкалық концертіне де төңкерілді. 2021 жылы ол COVID-19 пандемиясы кезінде ірі вакцинация орталығы болып жұмыс істеді.
Жергілікті аңыз
2001 жылы Оксфорд епископы Ричард Харрис жаңа стадионда команданың алғашқы он жеті ойынының он үшінде жеңіліске ұшырауы мен зұлым күш сезілгеніне байланысты, клубқа құрылыс кезінде жерінен қуылған рома адамы салған цыган қарғысы себеп деп санай отырып, жынды қуып шығарды.