Кіріспе

Сберкасса – Кеңес Одағы мен қазіргі Ресейде халықтың жинақтарын сақтауға арналған қаржы институты. Бұл термин дәстүрлі түрде жинақ банкі деп аударылса да, КСРО-дағы сберкассалар әдеттегі банктер емес еді. Адамның жинақтарын есепке алуға арналған жеке құжат – бұл банк кітапшасының бір түрі (сберкнижка, сберегательная книжка, "жинақ кітапшасы", көбінесе жинақ кітапшасы немесе жинақ банкі кітапшасы деп аударылады). Салымдар, алынған сомалар және жинақталған сыйақы туралы жазбалар банк кітапшасына сберкасса қызметкерімен енгізіледі.

Ресей империясы

Кредиттік және жинақ мекемелері (ссудная и сохранная казна) Императорлық Ресейде 19 ғасырдың басынан бері болған. Алғашқы "жинақ кассалары" (сберегательная касса) 1842 жылы Мәскеу мен Санкт-Петербургте ашылды. Столыпин реформасы, басқа да мәселелермен қатар, Ресейдің жинақ және кредит жүйелерін жақсартуға мақсат қойған.

Кеңес Одағы

Кеңес Одағында "Мемлекеттік еңбекті үнемдеу кассалары" жүйесі 1922 жылы құрылды. Алғашқысы 1923 жылдың ақпан айында Петроградта (қазіргі Санкт-Петербург) ашылды. Көп ұзағаннан кейін, кеңестік сберкассалар 1988 жылға дейін жалғыз кеңестік банк – КСРО Мемлекеттік банкі немесе Госбанк, ал кеңестік банк жүйесінің "перестройкасынан" кейін – Сбербанк (КСРО Үнем банкі) болып жұмыс істеді. Қосымша функцияларға түрлі төлемдерді қабылдау, мысалы, коммуналдық қызметтер мен айыппұлдар төлеу, сондай-ақ жалақыны сақтауға салу кірді. КСРО-да тұтыну кредиті дерлік болмағандықтан, қарапайым совет азаматы ірілету үшін ұзақ уақыт бойы ақша жинауға мәжбүр болды. Сондықтан, басқа елдердегі пошталық жинақ жүйелері сияқты, сберкассалар жүйесі де мемлекеттік қарыздың бір түрі болды, онда Кеңес мемлекеті халықтан қарыз алды.

Қазіргі Ресей

Кеңес Одағы тарағаннан кейін бұл термин бастапқы мағынасына қайта оралды. Бұл функцияларды Ресей Федерациясының Сбербанк бөлімдері жүзеге асырады. Сондай-ақ Құрылыс жинақ банкі ("строительная сберегательная касса", "строительно сберегательная касса", ССК) туралы да қараңыз.