Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Парсы заң ғалымы, мистик, философ, ақын және математик
Persian jurisconsult, mystic, philosopher, poet and mathematician
Айн әл Куззат Хамадани, сондай-ақ Айн әл Куззат Хамедани немесе ʿАйн әл Кудат Хамадани (1098–1131) (عین القضات همدانی) – 33 жасында өлім жазасына кесілген парсы заң ғалымы, мистик, философ, ақын және математик.
Ayn al Qużāt Hamadānī, also spelled Ain al Quzat Hamedani or ʿAyn al Qudat Hamadhani (1098–1131) (عین القضات همدانی), was a Persian jurisconsult, mystic, philosopher, poet and mathematician who was executed at the age of 33.
Атау
Айн әл-Кузат араб тілінде "судьялардың інжуі" дегенді білдіреді: Айн сөзі "көз" деген мағынаны білдіріп, өте құнды нәрсені көрсетеді, ал Кузат – қади сөзінің көпше түрі, яғни судья.
Ayn al Qużat in Arabic means "the pearl of the judges": Ayn means the eye, implying something very valuable, and Qozat is the plural of Qadi, which means judge.
Өмір
Айн әл-Кузат Хамедан қаласында дүниеге келді, оның ата-бабалары Хамедан қазылары болған. Оның толық аты – Әбул маʿālī ʿabdallāh Bin Abībakr Mohammad Mayānejī (ابو المعالی عبدالله بن ابی بکر محمد میانجی). Ол Ахмад Ғаззалидің шәкірті және Халладжға берілген адам болды. Ол ерте жасында-ақ белгілі ғалымға айналып, отыз жасқа келгенде қазы болып тағайындалды. Әбу Хамед әл-Газалимен бірге ол доктриналық суфизмнің негізін қалаушылардың бірі. Кейбір мәліметтер бойынша, ол қысқа мерзімге Омар Хайямның шәкірті болған. Хайям қажылықтан оралғаннан кейін, шамамен Хамадан қаласында біраз уақыт қалған болуы мүмкін. Оның сол жерде болған кезінде жас Айн әл-Кузатқа ұстаздық жасағаны да мүмкін. Дегенмен, Әминразави (2007) Хайяммен оқығандардың ішінде Айн әл-Кузаттың ең аз ықтимал екенін және олардың байланысын дәлелдеу – Хайямды суфи деп санауды қалайтын адамдардың арман-тілегі екенін айтады. Айн әл-Кузат, Мансур әл-Халлаж және Шахаб әл-Дин Сухраварди суфизмнің үш шейіті ретінде танымал. Ибн Иса да олардың қатарында.
Ayn al Quzat was born in Hamedan and his ancestors were of Hamedan judges. His full name is Abu’l maʿālī ʿabdallāh Bin Abībakr Mohammad Mayānejī (ابو المعالی عبدالله بن ابی بکر محمد میانجی). He was a disciple of Ahmad Ghazali and devoted of Hallaj. He became a famous scholar at early age, and by the time he was thirty he was chosen to be a judge. Along with Abu Hamed Al Ghazali, he is one of the founders of doctrinal Sufism. According to some accounts, he was briefly a pupil of Omar Khayyam. Upon his return from pilgrimage, Khayyam likely stayed in Hamadan for some time. It is possible that during his stay he became tutor to the young Ain al Quzat. However, Aminrazavi (2007) believes that from the figures who may have studied with Khayyam Ain al Quzat is the least likely and that arguing their association is wishful thinking by those who like to view Khayyam as a Sufi. Ayn al Quzat along with Mansur al Hallaj and Shahab al Din Suhrawardi are known as the three martyrs of Sufism. Ibn Isa is one of them as well.
Жұмыс
Айн әл-Қожаттың ең маңызды еңбектері — Тамидат (تمهیدات; Прелюдиялар) және Зубдат әл-Хақаиқ фи кашф әл-Халаек (زبدة الحقائق في کشف الخلائق; Ақиқаттың мәні) кітаптары болып табылады. Екі кітап та суфи әдебиетінің шедеврлері және мистикалық және философиялық маңызға ие. Айн әл-Қожат Хамадани өзінің ирандық диалектісінде бірнеше шумақтар келтірген (ол жерде бұл фахлави деп аталады; бір қолжазба нұсқасында «байт е пахлави» деп көрсетілген).
The most significant works of Ayn al Qożāt are Tamhīdāt (تمهیدات; Preludes) and Zubdat al ḥaqāʾiq fī kašf al ḵalāʾeq (زبدة الحقائق في کشف الخلائق; The Essence of Truth). Both books are masterpieces of Sufi literature and have mystical and philosophical significance. Ayn al Qożāt Hamadānī quoted a few verses apparently in his own Iranian dialect (where it is called fahlavī; bayt e pahlavī in a manuscript variant).