Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Деви - 1960 жылы түсірілген бенгал тіліндегі индуистік драмалық фильм, режиссері Сатьяжит Рэй. Басты рөлдерде тұңғыш рет түскен Шармила Тагор және Саумитра Чаттерджи. Фильм Прабхат Кумар Мухопаджайдың әңгімесі негізінде жасалған. Онда әйелдер мен жас қыздарды Дурга немесе Кали қасиетті құдайлардың жанындағы бейнесі ретінде құрметтеу тақырыбы көтеріледі, бұл дәстүр Непалда Кумари дәстүрі ретінде кеңінен таралған.
Devi is a 1960 Bengali language Hindu drama film by director Satyajit Ray, starring debutante Sharmila Tagore and Soumitra Chatterjee. It is based on a short story by Prabhat Kumar Mukhopadhyay. The film is based on the worship of women and young girls as incarnations of the goddesses Durga or Kali, which is more prevalent in Nepal as the Kumari tradition.
Сюжет
Дурга пуджа мерекесі кезінде Бенгалдың басты құдайы Дурганың мүсіні жасалып, оған табынады. 19-шы ғасырдағы Бенгалдың ауылдық жерінде Дойамоие мен оның күйеуі Умапрасад Умапрасадтың отбасымен бірге тұрады. Умапрасадтың ағасы Тарапрасад, оның әйелі және жас ұлы Хока (онымен Дойамоидің ерекше байланысы бар) да осы үйде тұрады. Умапрасад пен Тарапрасадтың әкесі Каликинкар Чодури – Кали құдайының құлшыны. Умапрасад колледжде сабақ беру және ағылшын тілін үйрену үшін Калькуттаға (Калкутта) кетеді, ал Дойамоие қайын атасына қамқорлық жасау үшін қалады. Бір күні кешке Каликинкар түсінде Кали мен Дойамоидің көздері бірігіп кеткенін көреді. Каликинкар оянғанда Дойамоидің Калинің жаны екеніне сенімді болады. Ол Дойамоиге барып, оның аяғына жығылады. Каликинкардың әрекетіне сәйкес, Тарапрасад та Дойамоиді құдайдың тұлғасы ретінде қабылдайды. Бірақ Тарапрасадтың әйелі бұл идеяны абсурдты деп санайды және Умапрасадқа хат жазып, оны мүмкіндігінше тезірек үйіне оралуға шақырады. Көп ұзамай Каликинкар Дойамоиге құлшылық ете бастайды және оның бөлмесі мен өмір салтын өзгертеді. Көптеген адамдар оған барып, дұға етеді және шаранаамрито (құдайдың аяғын жуған су) ішеді. Бірде бір кісі өлім аузында жатқан немересімен келіп, шаранаамрито ішкен соң бала оянады. Бұл оқиға басқаларды оның құдайдың жаны екеніне сендіреді. Умапрасад осы сәтте үйіне оралады және көргендерінен қорқып, бірақ осы соңғы «муғжізаға» байланысты Дойамоидің өзі құдай екендігі туралы әкесінің мәлімдемесін жоққа шығара алмайды. Умапрасад Дойамоидің бөлмесіне кіріп, оны Калькуттаға қашуға көндіреді. Олар өзен жағасына жеткенде, Дойамои қайыққа отырудан бас тартады, өйткені ол қорқады және егер ол шынымен құдай болса, отбасының тілегіне қарсы шығып қашып кетсе, Умапрасадқа зиян келтіреді деп күмәндана бастайды. Умапрасад оны бөлмесіне қайтарып, кейін Калькуттаға қайта оралады. Уақыт өте келе, он жеті жастағы Дойамоие өзіне күштеп таңылған жалғыздықтан қиналады. Хока да одан аулақ жүреді, бірақ бұрын оның көп уақытын өткізген. Ол өмірден оқшауланған, аңызға айналған өмірге мәжбүр болады. Бұл оны қатты қайғырса да, ол ырым-жырымдар мен патриархалды қоғамға байланысқандықтан, одан құтыла алмайды. Осы арада Хока қатты қызып кетті. Отбасы дәрігерге барудан бас тартады, өйткені Дойамоидің шаранаамритосы Хоканы сауықтырады деп санайды. Сол түні олар баланы Дойамоидің жанында ұстайды. Бірақ Хоканың анасы логикалық ойлы адам болғандықтан, Дойамоиден бас тартуды және қайын атасына дәрігерге баруды сұрайды. Бірақ он жеті жасар Дойамои оны айта алмайды және сол түнде Хоканы өзімен бірге ұстауға шешім қабылдайды, өйткені ол оның компаниясын сағынады және оның керемет түрде сауығып кетеді деп үміттенеді. Келесі күні таңертең Умапрасад әкесінің сенімдеріне қарсы шығып, Дойамоиді осы жағдайдан босату үшін үйіне оралғанда, ол әкесі Кали құдайының мүсінінің аяғында жылап жатқанын көреді. Себебі, сол күні таңертең Хока дұрыс емделмегендіктен қайтыс болды. Шаранаамрито көмектеспеді және осы сенім баланың өмірін құрбан етті. Умапрасад Дойамоидің бөлмесіне жүгіріп барады және оны қалыпты емес жағдайда табады, өйткені ол суға (висаржанға) бару керектігін, әйтпесе отбасы оны өлтіреді деп мылжып айтады. Умапрасад оны ақылға келтіре алмайды, өйткені Хоканың өлімі мен оның өзі құдай деп аталу тәжірибесі оған тым ауыр тиіп, оны психологиялық жағынан құлатады.
An idol of Durga, the prevalent goddess of Bengal, is made and worshipped during the Durga Puja festival. In 19th century rural Bengal, Doyamoyee and her husband Umaprasad live with Umaprasad's family. Umaprasad's elder brother Taraprasad, his wife and their young son Khoka (with whom Doyamoyee shares a special bond) also live in this house. Umaprasad and Taraprasad's father, Kalikinkar Choudhuri, is a devotee of the goddess Kali. Umaprasad leaves for Kolkata (Calcutta) to teach in college and learn English, and Doyamoyee remains behind to take care of her father in law. One evening, Kalikinkar has a vivid dream that intermingles the eyes of Kali and that of Doyamoyee. When Kalikinkar awakens, he is convinced that Doyamoyee is an incarnation of Kali. He goes to Doyamoyee and worships at her feet. Following Kalikainker's gesture, Taraprasad also accepts Doyamoyee as an incarnation of the goddess. But Taraprasad's wife believes the entire idea is ridiculous and writes a letter to Umaprasad urging him to return home as soon as possible. Soon Kalikinker starts to worship Doyamoyee officially and changes her room and lifestyle. Many people start to visit her and offer prayers and drink the charanamrito (water with which the goddess's foot has been washed). Then a man comes with his terminally ill grandson, and after drinking the charanamrito, the boy wakes up. This coincidence leads other people to believe that she is an incarnation of the goddess. Umaprasad returns home at this point and is horrified by what he sees and yet is unable to counter his father's assertions about Doyamoyee being the Goddess herself due to this recent 'miracle'. Umaprasad sneaks into Doyamoyee's room and convinces her to escape with him to Calcutta. Once they reach the riverbank from where they were supposed to take a boat, Doyamoyee refuses for she is scared and starts doubting that if she were indeed the Goddess, it might harm Umaprasad if she defies the family's wishes and elopes. Umaprasad returns her to her room and eventually goes away to Calcutta again. Over time Doyamoyee, only seventeen is stifled by the loneliness that is forced upon her. Khoka also avoids her even though he used to spend most of his time with her before. She is compelled to a life of isolation and myth, far away from a life of reality. This saddens her deeply, but she is unable to escape as she is bound to superstitions and a patriarchal society. Meanwhile, Khoka has developed a severe fever. The family refuses to go to a doctor, believing that Doyamoyee's charanamrito will heal Khoka. So, they keep the child near Doyamoyee that night. But being a logical person, Khoka's mother asks Doyamoyee to give up and tell their father in law to visit the doctor. But as a young girl of seventeen, Doyamoyee is unable to voice it out and instead decides to keep Khokha with her that night because she misses his company while hoping he recovers miraculously. The next morning, when Umaprasad returns home to take action against his father's beliefs and to free Doyamoyee from this situation, he finds his father crying at the feet of goddess Kali's idol. The reason is at that morning, Khoka died due to lack of proper treatment; the Charanamrito didn't work and the belief cost the child's life. Umaprasad rushes to Doyamoyee's room and finds her in an abnormal condition, as she mumbles that she should go to the water (visarjan), otherwise the family would kill her. Umaprasad is unable to make her see sense, as Khoka's death and her own experiences of being called a goddess become too much for her to bear, breaking her psychologically.
Сақтау
1996 жылы Академия киноархиві «Деви» фильмін сақтап қалды.
The Academy Film Archive preserved Devi in 1996.
Сыншылдық қабылдау және мұра
Фильм жарық көрген кезде сыншылардың жоғары бағасына ие болды. Rotten Tomatoes сайтында «Деви» 10 рецензия негізінде 100% рейтингке қол жеткізді, ал орташа бағасы 7.6/10 құрады. Режиссерлер Уильям Уайлер мен Элия Казан бұл фильмді «көлемдік поэзия» деп сипаттады. Режиссер Фрэнсис Форд Коппола «Девиді» Рейдің ең үздік туындысы деп есептейді және оны «кино тарихындағы маңызды кезең» деп атады. Фильм Ален Ширердің «Құдайша» операсының негізіне алынды.
The film received critical acclaim upon its release. On Rotten Tomatoes, Devi holds a score of 100% based on 10 reviews for an average rating of 7.6/10. Directors William Wyler and Elia Kazan have described the film as "poetry on celluloid". The director Francis Ford Coppola considers Devi to be Ray's best work and called it "a cinematic milestone". The film was adapted into the opera The Goddess by Allen Shearer.