Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Андаман аралдарындағы жергілікті халықтар тіл тобы
Indigenous people in the Andaman Islands
the language group
Ұлы Андамандықтар – Андаман аралдарындағы Ұлы Андаман архипелагының жергілікті халқы. Тарихи тұрғыдан алғанда, Ұлы Андамандықтар архипелагтың барлық бөлігінде өмір сүрген және он негізгі тайпаға бөлінген. Олардың ерекше, бірақ тығыз байланысты тілдері Ұлы Андаман тілдерін құрайды, бұл екі анықталған Андаман тілдерінің бірі. Ұлы Андамандықтар басқа Андамандық халықтармен анық байланысты болғанмен, мәдениет, тіл және географиялық жағдайлар бойынша олардан ерекшеленген. Бұл төрт топтың тілдері Ұлы Андаман тілдерімен алыс байланыста болған және бір-бірін түсіну қиын болғандықтан, олар бөлек – Онган тілдері отбасына жатқызылған. Бұрын Андаман аралдарындағы бес негізгі топтың ішінде ең көп санына ие болған, шамамен 2000-6600 адамды құраған, бірақ аурулар, алкоголь, отаршылдық соғыстар және аң аулау аумақтарының жоғалуы салдарынан олардың саны азайып кеткен. 2010 жылдың ақпанына қарай 52 адам қалды, ал 2020 жылдың тамызына қарай 59 адамға жетті. Тайпалық және тілдік ерекшеліктер көбінесе жойылғандықтан, қазір оларды Бірма, хинди және аборигендік тектің араласуынан пайда болған бір Ұлы Андаман этносы деп санауға болады.
The Great Andamanese are an indigenous people of the Great Andaman archipelago in the Andaman Islands. Historically, the Great Andamanese lived throughout the archipelago, and were divided into ten major tribes. Their distinct but closely related languages comprised the Great Andamanese languages, one of the two identified Andamanese language families. The Great Andamanese were clearly related to the other Andamanese peoples, but were well separated from them by culture, language and geography. The languages of those other four groups were only distantly related to those of the Great Andamanese and mutually unintelligible; they are classified in a separate family, the Ongan languages. They were once the most numerous of the five major groups in the Andaman Islands with an estimated population between 2,000 and 6,600, before they were died out or killed due to diseases, alcohol, colonial warfare and loss of hunting territory. Only 52 remained as of February 2010; by August 2020 there were 59. The tribal and linguistic distinctions have largely disappeared, so they may now be considered a single Great Andamanese ethnic group with mixed Burmese, Hindi and aboriginal descent.
Шығу тегі
Ұлы Андамандықтар антропологтар тарапынан Негрито халықтарының бірі ретінде жіктеледі, оған Андаман аралдарының тағы төрт түпкі халық тобы (Онге, Джарава, Джангил және Сентинелес) және Оңтүстік-Шығыс Азияның тағы бес оқшауланған халқы кіреді. Андаман негритоларының аралдардың алғашқы тұрғындары болып саналады, олар ондаған мың жылдар бұрын материктен көшіп келген. 18 ғасырдың соңына дейін Андаман халықтары өздерінің қарым-қатынасқа қатысты қатал ұстанымдары (кеме апатына ұшыраған кез келген шетелдікті өлтіруді қоса) және аралдардың қашықтығы арқасында сыртқы ықпалдардан қорғалған. Осылайша, он үлкен Андаман тайпасы мен тағы төрт түпкі халық тобы мыңжылдықтар бойы дербес дамып, бөлініп кеткен деп есептеледі.
The Great Andamanese are classified by anthropologists as one of the Negrito peoples, which also include the other four aboriginal groups of the Andaman islands (Onge, Jarawa, Jangil and Sentinelese) and five other isolated populations of Southeast Asia. The Andaman Negritos are thought to be the first inhabitants of the islands, having emigrated from the mainland tens of thousands of years ago. Until the late 18th century, the Andamanese peoples were preserved from outside influences by their fierce rejection of contacts (which included killing any shipwrecked foreigners) and by the remoteness of the islands. Thus, the ten Great Andamanese tribes and the other four indigenous groups are thought to have diverged on their own over the course of millennia.