"Гораленфолк" – нацистік Германияның 2-дүниежүзілік соғыста поляктардан бөліп шығару үшін қолданған термині. Горалдар ұлтының тарихы, неміс идеологиясы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Геосаяси термин, неміс нацистері тарапынан ойлап шығарылған
Geopolitical term invented by the German Nazis
этнографиялық топ
ethnographic group
Гораленвольк – екінші дүниежүзілік соғыста неміс нацистерінің Польшаның оңтүстігінде, Словакия шекарасына жақын орналасқан Подхале аймағындағы горал таулық халқына қатысты қолданған геосаяси термин. Немістер Польшаның таулы аймақтарын оккупациялаған кезде, осы аймақтың халқын поляк азаматтығынан шығарып, жеке ұлттық мәртебе беруді көздеді. Гораленвольк термині – Бескид және Татра тауларында өмір сүретін этникалық топты білдіретін, поляк тіліндегі "Горале" (таулықтар) сөзінен туындаған жаңа сөз. Горалдарды СС-пен ынтымақтастыққа мәжбүр ету мақсатында, нацистер олардың германдық тектен шыққандығын және осылайша германизацияға лайық екенін, сондай-ақ басқа поляктардан бөлек қаралуға тиіс екенін жариялады.
Goralenvolk was a geopolitical term invented by the German Nazis in World War II in reference to the Goral highlander population of Podhale region in the south of Poland near the Slovak border. The Germans postulated a separate nationality for people of that region in an effort to extract them from the Polish citizenry during their occupation of Poland's highlands. The term Goralenvolk was a neologism derived from the Polish word Górale (the Highlanders) commonly referring to the ethnic group living in the Beskid and Tatra mountains. In an attempt to make the Gorals collaborate with the SS, the Nazis proclaimed that they were of Germanic descent, and were thus worthy of Germanisation and separate treatment from other Poles.
Шығу тегі
Нацистік идеология Горалдардың (Górale) орта ғасырларда осы аймаққа көптеп қоныс аударған этникалық немістерден тарағанын айтты. Нацистік идеологтар оларды германдық текті деп есептеді. Горалдардың неміс тегінен тарағаны туралы идея нацистермен бірге туған жоқ. Мысалы, 1885 жылғы Мейерс Конверсационлексиконында «Горален» деген жазбада 11-ші ғасырда осы аймақта немістер де тұрған, бірақ олар славяндық тілге ауысқан деп көрсетілген.
Nazi ideology claimed that Gorals (Górale) were descended from ethnic Germans who allegedly settled in that region during medieval times in significant numbers. They were considered by the Nazi ideologues to be of Germanic origin. The concept of the Gorals being from German descent did not originate with the Nazis themselves. For example, the 1885 Meyers Konversationslexikon entry under Goralen stated, that Germans (also) lived in that area in the 11th century but were slavicized.
Неміс оккупациясы
Горале (соғыс алдындағы поляк Новый Тарг округі, Подале аймағында) мекендеген аймақ 1939 жылы Польшаға жасалған шабуылдан кейін Германияға қосылды. Кейіннен неміс билігі халықты "Фольксдойче" құрамына енгізуге және оларды оккупациялық күштермен ынтымақтастыққа итермелеуге тырысты. Көп ұзамай, Рейхсдойчер Виталис Видердің басшылығымен жергілікті серіктестердің шағын тобы бірікті, соның ішінде өзін-өзі "Гораленфюрер" деп жариялаған Вацлав Кжептовский, оның ағалары Стефан және Анджей Кжептовски, сондай-ақ неміс тыңшысы деп күдіктелген Генрик Сзатковский және Закопанеден келген Йозеф Кукьер. 1939 жылдың 7 қарашасында нацистік генерал-губернатор Ханс Франктің Подалеге сапары барысында олар "Гораленволк" үшін жеке мемлекет құруды ұсынды. Соғыс аяқталғанда көптеген адам Германияға қашып кетті, бірақ Кжептовский өзі тауларда (на Столахе) уединен шатырда жасырынуды жөн көрді. Ол лейтенант Тадеуш Студзинский басқаратын Польша Армиясының бөлімі тарапынан ұсталды, мемлекетке қарсы қылмыс жасады деген айып тағылды және 1945 жылдың 20 қаңтарында дарға асылды. Польша таулы аймағын германизациялауға бағытталған "Гораленволк" акциясына 1941 жылдың мамыр айында ақын және партизан Августин Суски (қарындас аты – Стефан Боруса), оның орынбасары Тадеуш Попек (Вацлав Татар) және әкімшілік хатшысы Ядвига Апостол (қарындас аты – Барбара Спитковска) құрған "Татра конфедерациясы" атты жер астындағы қарсылық ұйымы белсенді түрде қарсылық көрсетті. Суски Аушвиц концлагерінде қаза табады. Попек Закопанеде азаптап өлтірілді. 1940 жылы неміс халқының санағында жергілікті "Гораленволк" халқының 72% өзін неміс емес, поляк деп атады. Бұл нәтиже нацистік басшылық үшін үлкен көңіл көшірді.
The region inhabited by Górale (pre war Polish Nowy Targ County in Podhale) was annexed by Germany immediately after the Invasion of Poland in 1939. Later, the German authorities attempted to assimilate the population into the body of Volksdeutsche, and to encourage their collaboration with the occupying forces. Soon, a small group of local collaborators gathered under the leadership of Reichsdeutscher Witalis Wieder, with Wacław Krzeptowski – a self proclaimed Goralenführer – and his cousins Stefan and Andrzej Krzeptowski, as well as suspected German spy Henryk Szatkowski, and Józef Cukier from Zakopane. During a visit of Nazi Governor General Hans Frank to Podhale on 7 November 1939 they proposed to establish a separate state for Goralenvolk. Most fled to Germany at the end of the war except for Krzeptowski himself, who decided to hide in the mountains (at na Stołach) in a secluded shack. He was apprehended by the Polish Armia Krajowa unit under Lieutenant Tadeusz Studziński, charged with high treason and hanged on 20 January 1945. The implementation of the Goralenvolk action aimed at germanization of the Polish highlanders was actively opposed by the underground Tatra Confederation, a Polish resistance organization founded in May 1941 in Nowy Targ (the historical capital of Podhale), by the poet and partisan, Augustyn Suski (nom de guerre Stefan Borusa) with Tadeusz Popek (Wacław Tatar) as his deputy and Jadwiga Apostoł (nom de guerre Barbara Spytkowska) as their administrative secretary. Suski was murdered at the Auschwitz concentration camp. Popek was tortured and executed in Zakopane. A German census conducted in 1940 showed that 72% of the local Goralenvolk population identified themselves as ethnically Polish rather than ethnically German. This result was a great disappointment for the Nazi administration.
Жұмысқа қабылдау сәтсіз аяқталды
1943 жылдың қаңтар айында Татра тауларының ортасындағы Закопаньде орналасқан СС Germanische Leitstelle жаңа Waffen SS таулы дивизиясын құру мақсатымен жұмыла шақыру науқанын бастады. Шамамен 200 жас гораленволик шексіз мөлшерде алкогольдік сусындар берілгеннен кейін тіркелді. Олар Травникиге пойызға мінді, бірақ жақын маңдағы Маков-Подхаланскиде пойыздан түсіп қалды, есін жиғаннан кейін. Либлиннің жанындағы Травникидегі СС оқу базасына бар болғаны он екі адам жетті. Олар мүмкіндігінше украиндықтармен ірі төбелес шығарып, жағдайды ушықтырды. Олар тұтқындалып, жолданды. Оккупацияланған Краковтағы СС Обергруппенфюрері Крюгер 1943 жылдың 5 сәуіріндегі ресми хатымен бүкіл жобаны мүмкін емес деп таныды. Бұл сәтсіздік сәуірдің 9 күні генерал-губернатор Ханс Франк тарапынан оның қызметтен босатылуына тікелей себеп болды.
In January 1943 the SS Germanische Leitstelle in occupied Zakopane in the heartland of the Tatra mountains embarked on a recruitment drive, with the objective being to create a brand new Waffen SS highlander division. Some 200 young Goralenvolk signed up after having been given unlimited supplies of alcoholic drinks. They boarded a train to Trawniki, but got off the train in nearby Maków Podhalański, when they had become sober. Only twelve men arrived at the SS training base in Trawniki next to Lublin. At the first opportunity they got into a major fistfight with the Ukrainians, causing havoc. They were arrested and sent away. The whole idea was abandoned as impossible by SS Obergruppenführer Krüger in occupied Kraków by an official letter of 5 April 1943. The failure has inevitably contributed to his dismissal on 9 November 1943 by Governor General Hans Frank.