Көне Итальяния қаласы Корфиний тарихы

Кіріспе

Corfinium (грекше: Κορφίνιον) – қазіргі Corfinio қаласының жанында, Л'Акуила провинциясында (Абруццо аймағы) орналасқан ежелгі итальян қаласы. Бұл қала б.з.д. 90 жылы Римге қарсы Әлеуметтік соғыстардың басында италық халықтардың астанасы болған.

Тарих

Корфиний – Паэлигни тайпасының астанасы, Атерн өзенінің бағыты кенеттен тікелей бұрылып, оңтүстік-шығыстан солтүстік-шығысқа қарай Адриатика теңізіне қарай ағатын жерге жақын орналасқан. Ол Сульмодан (қазіргі Сульмона) 7 миль, ал Альба Фуценстен Виа Валерия жолымен 30 миль қашықтықта жатқан. Оның аты алғаш рет б.з.б. 90 жылы Әлеуметтік соғыс басталғанда айтылады, сол кезде ол одақтастардың ортақ астанасы және үкімет орталығы ретінде таңдалды. Бұл мәртебеге оның стратегиялық орны себеп болған болуы мүмкін; алайда, одақтастар оны Италияның мәңгілік астанасы және Римнің басты бәсекелесі етіп көруге ниеттенген сияқты, сондықтан оның атын Италика деп өзгертіп, жаңа және кең форум, сенат үйі және оның болашақ құдіретіне сай басқа да қоғамдық ғимараттармен көркейтті. Бірақ соғыстың екінші жылы аяқтар алдында олар жаңа астанасын тастап, үкімет орталығын Асернияға (қазіргі Исерния) көшіруге мәжбүр болды. Корфиний, күн туғанда, римдіктерге қарсылықсыз берілген болуы мүмкін, және мықты бекініс ретінде 31 когортамен Люций Домиций Аенобарб (б.з.б. 54 жылы консул) басып алды, ол Италия арқылы Цезарьдің жорығы кезінде қарсылық көрсеткен жалғыз орын болды. Оның офицерлері арасындағы наразылық Домицийді Корфинийді жеті күндік қоршаудан кейін тапсыруға мәжбүр етті. Гарнизонмен бірге бірнеше маңызды республикашылдар да тұтқындалды, оларды Цезарь адалдық серт бергеннен кейін босатты, бірақ көптегендері берген сертін бұзды. Юлий Цезарь мен Помпей арасындағы азамат соғысының басталуымен, б.з.б. 49 жылы, Корфиний маңызды қала және мықты бекініс ретіндегі мәртебесін сақтап қалды. Жарнамалардың көрсетуіне сүйенсек, ол Рим империясы кезеңінде де дамыған қала болып қала берді, ал тұрғындарының сумен қамтамасыз ету үшін екі акведук салып, олардың екеуі де тасқа қашалған, ал біреуі шамамен ұзындығындағы туннель арқылы өткені оның гүлденуінің дәлелі. Корфиний аумағының бір бөлігі Грахтар заманында жаңа қоныс салушыларға бөліп берілген, ал Август тұсында жаңа қоныс салушылар тобын қабылдады, бірақ ешқашан колония мәртебесін алған жоқ, барлық жазбаларда ол тек муниципалиум деп көрсетілген. Ол әлі де маңызды орын ретінде сақталған, тіпті IV ғасырда Валерия провинциясының астанасы және оның префектінің резиденциясы ретінде қарастырылған. Оның қашан қиратылғаны белгісіз, бірақ ол X ғасырға дейін бар болғаны көрінеді. Кейіннен ол Пентима, содан кейін ортағасырлық Вальва (іргелес аңғар әлі де Ла Пьяната ди Вальва деп аталады) деп аталды. 1928 жылы ол бұрынғы атауын қайта алды.

Corfinium was the capital of the Paeligni, situated in the valley of the Aternus, near the point where that river's course suddenly makes a sharp turn and runs from southeasterly to northeasterly on towards the Adriatic Sea. It was 7 miles from Sulmo (modern Sulmona), and 30 from Alba Fucens by the Via Valeria. Its name is first mentioned at the outbreak of the Social War, in 90 BC, when it was selected by the confederates to be their common capital, and the seat of their government. It was probably its military position that led to this distinction; but the allies seem to have destined it to be the permanent capital of Italy, and the rival of Rome, as they changed its name to Italica, and adorned it with a new and spacious forum and senate house, and other public buildings of a style corresponding to its intended greatness. But before the end of the second year of the war they were compelled to abandon their new capital, and transfer the seat of government to Aesernia (modern Isernia). Corfinium probably fell into the hands of the Romans without resistance, and as a strong fortress it was occupied by Lucius Domitius Ahenobarbus (consul 54 BC) with 31 cohorts, and was the only place which offered any effective resistance to Caesar during his advance through Italy. Disaffection amongst his officers compelled Domitius to surrender after the Siege of Corfinium of only seven days. Along with the garrison, several important Republicans were also captured, whom Caesar released after obtaining their oaths of loyalty, oaths many promptly broke. At the outbreak of the Civil War between Julius Caesar and Pompey, 49 BC, it retained its position as a city of importance and a strong fortress. Inscriptions indicate that it continued to be a flourishing municipal town under the Roman Empire, and its prosperity is proved by the fact that its inhabitants were able to construct two aqueducts for supplying it with water, both of which are in great part hewn in the solid rock, and one of them is carried through a tunnel nearly in length. A part of the territory of Corfinium had been portioned out to new settlers as early as the time of the Gracchi: it received a fresh body of colonists under Augustus, but never assumed the title of a colony, all inscriptions giving it that of a municipium only. It still appears in the Itineraries as a place of importance, and even seems to have been in the fourth century regarded as the capital of the province of Valeria, and the residence of its Praeses or governor. The period of its destruction is unknown, but it seems to have been still in existence as late as the tenth century. It was later known as Pentima then medieval Valva (the adjoining valley is still called La Pianata di Valva). It re took the ancient name in 1928.

Археология

Қазіргі Корфинио қаласының маңында Корфинийдің қираған қалдықтары табылды. Цезарь мен Страбон қаладан Атерн өзені арқылы салынған көпір туралы айтқан, және ол әрқашан маңызды әскери мақсатта қолданылған болуы керек. Осы көпір қазіргі Пополи қаласының өрістеуіне себеп болған, соның салдарынан кейбір авторлар Сан Пелино емес, Пополи Корфиний орнында салынған деген жаңылыс пікірге келген.