Кіріспе

Жер өлшеуіш туралы римдік кітап Corpus Agrimensorum Romanorum (Рим жер өлшегіштерінің корпусы) - Сицилий Флакус, Фронтин, Агенний Урбикус, Гигин Громатикус және басқа жазушылардың еңбектерін жинаған жер өлшеуіш туралы римдік кітап, олар Громатици немесе Агрименсоре ("жер өлшегіштер") деп аталады. Бұл еңбек әртүрлі қолжазбаларда сақталған, олардың ішіндегі ең көнесі - VI-VII ғасырлардағы Аркериан кодексі.

Ұсыну және мұра

Корпус бірнеше қолжазбаларда сақталған. Олардың ішіндегі ең көнесі - алтыншы немесе жетінші ғасырдағы Codex Arcerianus немесе Codex Guelfferbytanus 36.23 Augusteus 2 деп аталатын, қазір Вольфенбюттельдегі Герцог Август кітапханасында сақталған унциалдық қолжазба. Бұл - көне заманнан сақталған әдеби емес және діни емес жарық қолжазбалардың бірі. Кейінгі қолжазбалардағыдай, бұл мәтінде де бос орындар мен бүлінген бөліктер бар; қолжазбаның басы мен соңы жоқ. Қолжазбаның әртүрлі жазулары мен пішімдері оның жинақ екенін көрсетеді. Әр түрлі қолжазбалардың мазмұны әр түрлі. Мысалы, Сицилий Флакустың мәтіні "Кодекс Аркериан" және одан алынған қолжазбаларда жоқ, тек басқа бір мәтіннің ішінде қысқаша үзінді ғана кездеседі. Корпус, әсіресе оның математикалық бөліктері, сонымен қатар Ежелгі антикалық энциклопедиялық еңбектерге енгізілген. Оның ықпалы Карлс де Гроссен атындағы сарайға дейін жетуі мүмкін. Бұл жинақ ерте орта ғасырларда да кеңінен оқылатын.

Баспа және аударма

Корпустың жекелеген мәтіндері 1491 жылдан бастап баспа басылымдарында пайда бола бастады. 1554 жылы Адриан Турнебус "De Agrorum Conditionibus et Constitutionibus Limitum" (Егіндіктер құру және олардың шекараларын белгілеу туралы) деген атпен корпустың басым бөлігінің, соның ішінде маңызды Agrimensores баспасын жариялады. Пётр Скривериус 1607 жылы өзінің басылымының негізі ретінде Аркериан кодексін қолданды. Неміс ежелгі тарихшысы Карл Лахман жинақтың маңызды бөліктерін, әсіресе Агрименсорес Фронтинуес, Агенниус Урбикус, Гигинус Громатикус және Сикулус Флакустың жазбаларын, сондай-ақ 1848 жылы Libri Coloniarum-ды редакциялады. Карл Олоф Тулиннің 1913 жылғы басылымында бірнеше шығарма ғана бар. 2000 жылы шыққан Брайан Кэмпбеллдің басылымы әлдеқайда кең және ағылшын тіліндегі аудармасы да бар.

Басылымдар

Corpus Agrimensorum Romanorum (Cod. Гелф. 36.23 тамыз 2°, Codex Arcerianus): ein Agrimensorencodex, иллюстрированный Руководство для римского фельдвермессара, 6. Jahrhundert, Герцог Август кітапханасында. Ханс Буцманның Einleitung фототехникалық қайта өңдеуі, Лейден 1970, Карл Олоф Тулин, редактор, Corpus agrimensorum Romanorum (= Opuscula agrimensorum veterum. 1) және 2) Лейпциг 1913 (Нахдхрк Штутгарт 1971), .