Мәскеу метросының Серпухов-Тимирязев желісі

Кіріспе

Серпухов-Тимирязев желісі (Ланг ру, , 9-шы қатар), кейде «Сұр желі» (серая линия) деп аталады, Мәскеу метросының бір желісі. 1983 жылы ашылған, 1980-жылдардың және 90-жылдардың басында, сондай-ақ 2000-жылдардың басында ұзартылды. Қазіргі ұзындығы 17 километрді құрайды, бұл Мәскеу метросының ең ұзын желілерінің бірі (толығымен жер астында орналасқандықтан әлемдегі ең ұзын жылдам транзит туннелінің 8-і). Желіде 25 станция бар.

Тарих

Солтүстік-оңтүстік диаметрінің жобасы 1971 жылғы Мәскеудің бас жоспарында аяқталды, ал құрылысы 1970 жылдардың ортасында басталды. Бірінші кезең – оңтүстік Серпуховский радиусы 1983 жылы ашылды, ол метроны оңтүстік Даниловский, Нагорный, Зиузино және Чертаново аудандарына жеткізді. Серпуховская алаңынан басталатын радиус Варшавское шоссесімен өтеді, екі рет Мәскеу-Павелец бағытымен тоғысады, содан кейін сәл батысқа бұрылып, Азовская көшесімен өтеді, онда ол Горьковско-Замоскворецкая бағытының сол кездегі соңғы станциясы – Каховская станциясымен кездеседі. Содан кейін желі солтүстік Чертановоның басты қиылысы (Балаклавский шоссесі мен Севастопольский бульвары) арқылы өтеді. Бұл бөлімді салуда қолданылған жаңа техникалық әдістердің бірі – терең қабаттан сулы топыраққа өту болды. Контурды мұздатудың жаңа әдісі қолданылды, ол тұрақсыз аймақты бұрғылау үшін жарылғыш заттарды пайдаланды. Серпуховская мен Тюльская арасындағы учаскеде қиындықтар туындауына себеп – жылдар бойы жоғарыдағы бензин станциясынан ағып шыққан жанармайдың топыраққа сіңуі, нәтижесінде пайда болған күшті түйіндеме аяқталмаған туннельде өртке әкеп соқты. Бұл желдетуі қиын аймақтарда қосымша тесіктер бұрғылауды енгізуге себеп болды. 1985 жылдың қарашасында желі оңтүстікке қарай Пражская станциясына дейін ұзартылды. Бұл станцияны чехословакиялық инженерлер мен Прага метросының мамандары жобалаған. Сол уақытта совет инженерлері Прагада Москевская станциясын салды. 1980 жылдардың ортасынан бастап жүйені солтүстікке қарай қала орталығы арқылы кеңейту жұмыстары басталды. Бұл өте терең учаске 1986 жылы Якиманка және Арбат аудандарынан өтті, онда Мәскеудегі алғашқы 4 станциялық ауысу орнатылды. 1987 жылы Пушкин алаңының жанында орналасқан Чеховская станциясы ашылды. 1988 жылы орталық арқылы соңғы кеңейту алдымен шығысқа қарай бұрылып, Цветной бульварына дейін жетті, содан кейін Новослободскаядағы сақинадан өтіп, Савьоловский теміржол терминалына дейін солтүстікке қарай жалғасты. Кейін Тимирязевский радиусының құрылысы басталды және 1991 жылы бес стансалық кеңейту желіні Тимирязевский, Бутырский, Марфино және Отрадное солтүстік аудандарына жеткізді. Сонымен қатар, желі үш маңызды теміржол бағытымен тоғысты. Тимирязевская станциясы – Мәскеуде терең, бір күмбезді (Ленинградтық) үлгіде салынған жалғыз станция. Тимирязевский радиусы 1992 жылы Биберево және 1994 жылы Алтуфьево станцияларымен толықтырылды, бұл оны жүйедегі ең солтүстік станцияға айналдырды. Серпуховский бағытында 2000 жылдардың басында үш станция салынды: Улица Академика Янгеля (2000), Аннино (2001) және Бульвар Дмитрия Донского (2002). Соңғысы желіні Северное Бутово ауданына жеткізіп, MKAD айналма жолын кесіп өтетін алғашқы желі болды. Бүгінде бұл желі – Мәскеудегі болашақ кеңейту жоспарлары немесе ұсыныстары жоқ жалғыз желі.

The project of a north south diameter was finalised in the 1971 Moscow General Development Plan, and construction began in the mid 1970s. The first stage, the southern Serpukhovsky radius, was opened in 1983 which brought the Metro to the southern districts of Danilovsky, Nagorny, Ziuzino and Chertanovo. Starting at Serpukhovskaya square the radius follows the Varshavskoye avenue, twice contacts the Moscow–Pavelets line, afterwards it deviates slightly westwards passing Azovskaya street, where it meets the then terminus of the Gorkovsko–Zamoskvoretskaya line, Kakhovskaya station. Afterwards, the line crosses back across northern Chertanovo's main intersection (Balaklavsky avenue and Sevastopolsky Bulvar). Some of the new technical methods employed in the construction of this section included passing from deep alignment to shallow in water carrying soils. A new technique of contour freezing was applied, which then used explosives to bore through the unstable region. The stretch between Serpukhovskaya and Tulskaya was further made difficult due gasoline leaks from an above petrol station over the years sufficiently absorbed by the soil such that the high concentration of fumes caused a fire in the unfinished tunnel, this introduced a new practice of adding additional boreholes in areas of difficult ventilation. In November 1985 the line had its first extension southwards to Prazhskaya. This station was designed by Czechoslovak engineers and specialists from the Prague Metro. Simultaneously the station Moskevská was built in Prague by Soviet engineers. Beginning in the mid 1980s work started on extending the system northwards through the city centre. This very deep section passed the areas of Yakimanka and Arbat where the first in Moscow 4 station transfer was set up in 1986. In 1987 this was followed by the station Chekhovskaya located near the Pushkin Square. In 1988 the final extension through the centre first deviated eastwards to include Tsvetnoy Boulevard and then crossed the ring at Novoslobodskaya before continuing northwards to Savyolovsky Rail Terminal. Afterwards, construction of the Timiryazevsky radius followed and in 1991 the major five station extension brought the line to the northern districts of Timiryazvesky, Butyrsky, Marfino and Otradnoye itself. Also, the line had interchanges with three major railway lines. The unique station Timiryazveskaya is the only one in Moscow built to the Deep single vault (Leningrad) design. The Timiryazevsky radius had two more extensions, Biberevo in 1992 and Altufyevo in 1994 making it the northernmost in the system. On the opposite Serpukhovsky end, in the early 2000s three extensions were built: Ulitsa Akademika Yangelya (2000), Annino (2001) and Bulvar Dmitriya Donskogo (2002). The latter carried the line into Severnoye Butovo District, making it the first line to cross the MKAD beltway. Today the line is the only one in Moscow for which no extension plans or proposals exist.

Уақыт шкаласы

Сегмент ашылған күні Ұзындығы
11 қараша 1983 жыл 13,0 км
6 қараша 1985 жыл 1,1 км
23 қаңтар 1986 жыл 2,8 км
31 желтоқсан 1987 жыл 1,6 км
31 желтоқсан 1988 жыл 4,2 км
3 наурыз 1991 жыл 8,5 км
31 желтоқсан 1992 жыл 2,6 км
15 шілде 1994 жыл 2,0 км
31 тамыз 2000 жыл 2,0 км
12 желтоқсан 2001 жыл 1,4 км
26 желтоқсан 2002 жыл 2,0 км
Жалпы 41,5 км

Соңғы оқиғалар мен болашақ жоспарлар

Екінші шығулар Петрово-Разумовская, Савёловская және Тимирязевская станцияларында жоспарлануда. Дегенмен, желінің кеңейтуі жағынан толыққанды деп есептеледі. Мәскеудің оңтүстік шекаралық аймақтарымен байланыс қажеттігі болғанымен, осы қажеттілікті Бутовская жеңіл метро желісі қанағаттандырады деп шешім қабылданды.