Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Солтүстік Қытайдағы Шанси провинциясындағы ауыл.
Village in Shanxi, northern China
"Дажайдан үйрен"
Дажай ауылы 1960 жылдардың басында ауыл шаруашылығы өнімдерімен танымал болды. Мао Дажайды ауыл шаруашылығы өндірісінің ұлттық үлгісі ретінде жариялады. Дажайдың тұрғындары ауылды жақсы өңделген егістік жерлермен, мол өніммен ғана емес, сондай-ақ керемет су қоймаларымен және терең аңғарларды суаруға арналған құбырлар сияқты инженерлік шешімдермен қамтамасыз ету үшін қаншалықты тырысқандығы туралы бүкіл елге мәлім болды. Чэн Юнгуйдің басшылығымен ауыл тұрғындары таулы қырқалар мен төбелерді өнімді егістікке айналдырып, осындай қиын ортада өнімділікті арттыру арқылы табиғатты өздеріне бағындыруға тырысты. Кереметі, Дажай шынымен де қытай шаруаларының мемлекетке астық жеткізу үлгісіне айналды. Олар үкіметтен ешқандай қаржылық және техникалық қолдаусыз, тек өз күштерімен жұмыс істеді деген сөз бар. Дажай туралы бірнеше ән бір кезде танымал болды, олардың ең танымал әні – «Дажай Якекси» 大寨亚克西 (якекси – уйғыр тілінен «жақсы» немесе «керемет» деген мағынаны білдіретін мандаринше транслитерациясы), онда бір уйғыр шаруасы Дажайға сапар шеккеннен кейін қаншалықты қуанғанын айтады. Бұл ән биге бейімделді, онда бір уйғыр әншісі алты әйелдің уйғыр дәстүрлі стилінде билеуімен бірге орындады. Әнші де, бишілер де хан қытай халқының эстетикалық талғамына сай келген уйғыр ұлтына тән киім киді. Бірақ «Төрттіктердің» құлауынан және Мао Цзэдунның қайтысынан кейін бұл әнге тыйым салынды. Басқа әндердің арасында 1972 жылы Сюй Цзинцзиннің (许镜清, 1942 ж.т.) «Дажай Хун Хуа Бьян Ди Кай» 大寨红花遍地开 (Дажайдың қызыл гүлдері кең далаға тарады); 1972 жылы Ян Цуньидің (闫存义) «Дажай Ренсин Сян Хонг Тайян» 大寨人心向红太阳 (Дажай халқының жүрегі қызыл күнге бұрылған); және 1976 жылы Дэн Дугуидің (窦登贵) «Джанхэ Юаньтоу Дажай Хуа» 江河源头大寨花 (Өзендердің бастауында Дажай гүлі гүлдейді) шығармалары бар.
Dazhai became famous for its agricultural production in the early 1960s. Mao promoted Dazhai as a national model for agricultural production. were published nationwide about how hard and diligently the villagers of Dazhai had worked to build the village into one with not only well managed fields and bountiful crops, but engineering marvels such as amazing reservoirs and grandiose aqueducts crossing deep valleys for irrigation. Under the leadership of Chen Yonggui, the villagers endeavored to tame the nature by turning the mountainous ridges and hills into productive fields and enhancing productivity in such an unfriendly environment. Miraculously, Dazhai indeed became a model for Chinese farmers to contribute grain to the state. They allegedly worked on their own on the principle of self reliance, without any financial and technical support from the government. A number of songs about Dazhai were popular for a while, the best known perhaps being "Dazhai Yakexi"《大寨亚克西》(yakexi being the Mandarin transliteration of the Uyghur word meaning good or great), about a Uyghur farmer telling how happy he was after he visited Dazhai. The song was adapted to a dance in which a Uyghur male sang while six ladies accompanied him with dances in the Uyghur traditional style. Both the singer and the dancers were in clothing typical of the Uyghur nationality, which the Han Chinese people found aesthetically appealing. Following the fall of the Gang of Four and the death of Mao Zedong, however, this song was banned. Others include a 1972 piece for sheng and ensemble by Xu Jingqing (许镜清, b. 1942) entitled "Dazhai Hong Hua Bian Di Kai"《大寨红花遍地开》(The Red Flower of Dazhai Blossoms Everywhere); a 1972 song by Yan Cunyi (闫存义) entitled "Dazhai Renxin Xiang Hong Taiyang"《大寨人心向红太阳》(The Hearts of the People of Dazhai Turn Towards the Red Sun); and a 1976 piece for banhu and ensemble by Dou Denggui (窦登贵) entitled "Jianghe Yuantou Dazhai Hua"《江河源头大寨花》(The Dazhai Flower Blooms at the Source of the Rivers).