Кіріспе

Германиядағы католик епархиясы

Оснабрюк епархиясы (Dioecesis Osnabrugensis) – Германиядағы католик шіркеуінің Латын шіркеуіне қарасты діни аумағы немесе епархиясы. Епархия шамамен 800 жылы құрылған. Оны 1803 жылға дейін Киелі Рим империясының шіркеулік княздығы болған Оснабрюк князь-епископтығымен шатастыруға болмайды, онда епископ, князь-епископ ретінде, рухани және әкімшілік билікті бірге жүзеге асырған.

Оснабрук князьдік епархиясы

Епархия 772 жылы құрылды және ол, әрине, Карл Великий құрған ең көне епископтық болып табылады, оның мақсаты басып алынған Саксония герцогтығын христиандастыру болған. Оснабрюк епископтығының алғашқы епискобы – Әйіз Вильго (785–804); екінші епископ, Мегинхард немесе Мейнгоз (804–833) – осы епископтықтың нақты ұйымдастырушысы болды. Оснабрюк епархиясы бастапқыда Кельн архиепархиясының тәуелді епархиясы болды (1824 жылға дейін). Бастапқыда өте шектеулі болған епископтықтың уақытша иеліктері уақыт өте келе кеңейді, ал оның князь-епископтары иммунитет құқықтарына бағынған аумақта кең ауқымды азаматтық билікті жүзеге асырды. Князь-епископтық көлемі өсуін жалғастырды, бұл оның мәртебесін Реформация кезінде өте даулы мәселе етті. 16 ғасырдағы протестанттық реформация кезінде Оснабрюк толығымен католиктік болып қалған жоқ, сонымен қатар протестантизмге де өтпеді. Керісінше, әрбір приход протестантизмнің қай элементтерін қабылдау керектігін өзі шешті. Бұл ерекше жағдай Вестфалия бейбіт шартымен (1648) аяқталды, ол 1624 жылғы діни жағдай бойынша приходтардың мәртебесін бекітті. Содан бері епископтар лютерандық және католиктік лауазымдарды кезекпен атқара бастады. Князь-епископтық протестант епископтың басшылығында болса, Кельн архиепискобы Оснабрюктегі католик дінін бақылауға тиіс болды. Протестант епископтары көршілес Брансвик-Люнебург герцогтығынан таңдалды, ал Ханновер үйінің мүшелеріне басымдық берілді. Оснабрюк епископтығының соңғы князь-епискобы, Ұлыбританияның лютеран князі Фредерик (1764–1803) 1764 жылы, 197 күн ғана болғанда епископ болып тағайындалды. Ол кезде ол Георг III-нің екі ұлының кішісі болды, бұл оған князь-епископ сайлауға ең күшті құқық берді. 1803 жылғы неміс медиациясында епископтық таратылып, Брансвик-Люнебургтің Ганновер тармағына берілді; епископтық шіркеу, капитул, монастырьлар және католик қайырымдылық мекемелері ақыры секуляризацияланды. Епископтықтың аумағы 1806 жылы Пруссияға, 1807 жылы Вестфалия Корольдігіне, 1810 жылы Наполеон Франциясына, ал 1814 жылы қайтадан Хановерге өтті. Парос титулды епискобы Клеменс фон Грубен Апостолдық викарий болып тағайындалды және католик халқының рухани мүдделерін қамқорлады.

Епархияның қалпына келтіруі

Рим папасы Лев XII кезінде Рим папасының Impensa Romanorum Pontificum (26 наурыз 1824 ж.) бұқашасы Оснабрюк шіркеуін тәуелсіз шіркеу ретінде қайта құрды, яғни Римге тікелей бағынатын болды. Бұл бұқашаны азаматтық билік мойындады және ол уақытта Хилдесхайм епискобы да Оснабрюк епискобы болады деп уәде берді, бірақ Оснабрюкте оны бас викарий мен көмекші епископ өкілдік ететін болды, және бұл отыз жылға созылды. Бұл епархия Ганновер Корольдігінің, Оснабрюк және Аурихтың (Вильгельмшафеннен басқа) Ланддростейндерінің (жоғарғы билік иелері, губернаторлар) және Везер өзенінің батысындағы Ганновердің аймақтарын қамтыды. 1910 жылы оның құрамында 12 деканат, 108 приход, 153 пастырлық станция, 271 дінсіз және 12 тұрақты діни қызметкер, 204 500 католик жамағаттары болды. Ер адамдардың діни бірлестіктері – Клеменсверттегі капуциндер монастырі және Меппендегі маристердің апостолдық мектебі ғана болды. Әйелдердің діни ордендері бенедиктиндер, борромеялықтар, францискандықтар, урсулиндер және тағы басқаларды қамтыды. Апостолдық әкімші ретінде епископ Германияның Солтүстік миссияларының апостолдық викарийі және Шлезвиг-Гольштейннің апостолдық префекті (1868 жылдан бастап) болды. Клеменс фон Грубеннен кейін Солтүстік Германия миссиясының әкімшісі, көмекші епископ Карл Антон фон Люпке қызмет етті. Оның қайтысынан кейін жаңа келіссөздер нәтижесінде жаңа тәуелсіз шіркеу құрылды. Папа Пий IX, Ганновер королі Георг V-нің келісімімен, 1857 жылдың 3 тамызында Паулюс Мелхерсті Мюнстер епископы етіп тағайындады. 1866 жылы епархияның аумағы Ганновермен бірге Пруссияға (Ганновер провинциясы) қарады; Мелхерс Кельн архиепискобы болды және 1866 жылы Йоханнес Генрих Бекманн (1866–78) оның орнын басты, ал ол төрт жылдық бос орыннан кейін Бернхард Хотинг (1882–98) басқарды, бұл бос орын Kulturkampf салдарынан туындады. Келесі епископ (1911 жылға дейін) Хуберт Восс 1899 жылдың 12 сәуірінде тағайындалды. 1930 жылы Пруссиялық конкордатқа сәйкес, Шлезвиг-Гольштейн префектурасы және Германияның Солтүстік миссиялары, Германияның солтүстігіндегі бірнеше протестант аймақтарын қамтитын (Гамбург, Бремен, Шлезвиг-Гольштейн, Мекленбург-Шверин, Мекленбург-Штрелиц және Шаумбург-Липпе) епархияға қосылды (соңғысы 1965 жылы Хилдесхайм епархиясына берілді). Осы оқиғада Оснабрюк қайтадан Кельннің суфраганына айналды. 1995 жылы епархияның солтүстік бөліктері (Гамбург, Шлезвиг-Гольштейн және Мекленбург) жаңадан құрылған Гамбург архиепископтығына біріктірілді. Оснабрюк бұл Гамбург архиепископтығына бағынды. Оснабрюк шіркеуінің бұрынғы епископы Франц Йозеф Боде болды. Оның отставкасы 2023 жылдың 25 наурызында Рим папасы тарапынан қабылданды.