Әлемдік автосайыс чемпионаты

Кіріспе

Әлемдік автожарыстар чемпионаты

FIA World Touring Car Championship – Eurosport Events ұйымдастырған және Fédération Internationale de l'Automobile (FIA) бекіткен халықаралық туристік автомобильдер чемпионаты. Ол бірнеше рет өзгеріп, 1987 жылы Дүниежүзілік туристік автомобиль чемпионаты ретінде бір маусым өткізілді, ал соңғы рет 2005-2017 жылдар аралығында әлем чемпионаты (WTCC) статусын алды. 2017 жылғы маусымнан кейін FIA WTCC-нің FIA WTCR болып өзгеруі және TCR техникалық ережелерін пайдалану туралы келісімге қол жеткізілді.

Бірінші маусым

Бірінші Дүниежүзілік Туристік Автомобильдер Чемпионаты 1987 жылы, ұзақ жылдар бойы өткізіліп келген Еуропалық Туристік Автомобильдер Чемпионатымен (ETCC) бірдей кезеңде ұйымдастырылды. Қосымша кезеңдер Еуропадан тыс жерлерде – Австралиядағы Батерст және Кальдер Парк жарыс трассаларында (Кальдер трассасы жол трассасымен және жаңа салынған NASCAR жылдамдық трассасының біріктірілген нұсқасын пайдаланды), Жаңа Зеландиядағы Веллингтон және Жапониядағы Фудзи тауында өтті. Чемпионатты Ford, BMW, Maserati және Alfa Romeo зауыттарының еуропалық командалары жақсы қолдады (бірақ Alfa еуропалық жарыстардан кейін қатысуын тоқтатты), алайда, осы чемпионатқа қатысты даулар туды. Өкінішке орай, жетекші BMW Motorsport командалары мен Ford Europe қолдауымен Eggenberger Motorsport командалары арасында «сен бізге наразылық білдірме, біз де сені наразылыққа ұшыратпаймыз» деген жағдай қалыптасты. Бұл Еуропа жарыстарында жақсы жұмыс істесе де, чемпионат Австралияға келгенде, жергілікті командалар еуропалықтардың А тобының ережелерін еркін түсіндіруіне наразылық білдірді. Соңында Eggenberger машиналарына наразылық түсіріліп, Батерст 1000 жарысының нәтижелерінен шығарылды. Чемпионаттың жеңімпазы болып батыс германиялық Eggenberger Ford Sierra RS500 жүргізушілері Клаус Людвиг пен Клаус Ниеджиц аталды. Бірақ, 1988 жылдың наурыз айында ғана Батерсттағы дисквалификациясы ресми түрде бекітіліп, нәтижелер расталды, содан кейін BMW M3 машинасының пилоты, итальяндық Роберто Раваглиа чемпион атанды. Ал, қатысушылар чемпионатында Eggenberger Texaco Ford No 7 командасы жеңіске жетті. WTCC тек бір жыл ғана өмір сүрді және өзінің сәттілігіне құрбан болды – FIA (және Берни Экклстоун) бұл чемпионат Формула-1-ден қаржыны тартып алады деп қорқып, чемпионатты санкциялауды тоқтатты. 1988 жылға арналған силуэттік формула чемпионаты жарияланды (бұл ұсыныс Экклстоунға тиесілі еді), онда Формула-1 турбо регламентімен тыйым салынған 1,5 литрлік қозғалтқыштармен жабдықталған, өндірістік автомобильдерге ұқсайтын кузовтары бар арнайы жарыс шассилері қолданылатын болды, бірақ автоөндірушілер бұл идеяны қолдамады. Бұл жоба тоқтатылғанға дейін 3,5 литрлік V10 қозғалтқышы бар Alfa Romeo 164 негізінде бір ғана автомобиль құрастырылды.

The first World Touring Car Championship, which was open to Group A Touring Cars, was held in 1987 concurrent to the long running European Touring Car Championship (ETCC). Additional rounds were held outside Europe at Bathurst and Calder Park Raceway in Australia (Calder used a combined circuit of the road course and the then newly constructed NASCAR speedway), Wellington in New Zealand and Mount Fuji in Japan. The Championship was well supported by the factory European teams of Ford, BMW, Maserati and Alfa Romeo (until Alfa withdrew following the European races), but was embroiled in controversy. Unfortunately, the leading BMW Motorsport teams and the Ford Europe backed Eggenberger Motorsport had developed a situation of "you don't protest us, we won't protest you". While this worked well in the European races, when the championship landed in Australia the local teams took exception to the Europeans somewhat liberal interpretation of the Group A rules. Subsequently, the Eggenberger cars were protested against and eventually disqualified from the Bathurst 1000 results. The championship was provisionally awarded to West German Eggenberger Ford Sierra RS500 drivers Klaus Ludwig and Klaus Niedzwiedz. It was not until March 1988 when their Bathurst disqualification was finalised that results were confirmed and Italian Schnitzer Motorsport driver Roberto Ravaglia in a BMW M3 was declared the champion. The Entrants Championship was won by the Eggenberger Texaco Ford No 7 entry. The WTCC lasted only one year and was a victim of its own success — the FIA (and Bernie Ecclestone) feared it would take money away from Formula One and stopped sanctioning the Championship. A silhouette formula championship (proposed by Ecclestone) was announced by the FIA for 1988 which would have seen specialist racing chassis carrying bodywork resembling production roadcars powered by the about to be outlawed Formula One 1.5 litre turbo regulations, but manufacturers did not support the concept. Only one car, based on an Alfa Romeo 164 with a 3.5 litre V10 engine was built before it was abandoned.

Еуропалық турнирлік автомобильдер чемпионаты

2001 жылы Еуропалық туристік автомобиль чемпионаты (ETCC) FIA қолдауымен қайта жаңғыртылды, бұл қазіргі WTCC-нің алдағысы болды. 2001 жылы итальяндық Супертуризм чемпионаты FIA European Super Touring Championship атанды, негізгі Супер Туринг класымен қатар Super Production автомобильдері үшін қосымша классы ашылды. 2002 жылы бұл жаңа FIA Еуропалық Туристік Автомобиль Чемпионатына трансформацияланды, Супер 2000 ережелері қолданылды, ода Alfa Romeo және BMW үстемдік құрды, бірақ қатыгез бәсекелестік пен Eurosport тікелей эфирлерінің арқасында халық арасында кең танылды.

Дүниежүзілік чемпиондық мәртебесіне қайта оралу

Мүдделі өндірушілердің өтініші бойынша, 2005 жылғы маусымнан бастап ETCC қазіргі WTCC болып өзгертілді, Super 2000 және Diesel 2000 регламенттерін қолдану жалғасты. 2004 жылғы ETCC чемпионы Энди Приаулкс және оның BMW 320i машинасы жаңартылған чемпионаттың алғашқы үш жылында үстемдік танытты, 2005, 2006 және 2007 жылғы жүргізушілер мен өндірушілер чемпионаттарында жеңіске жетті. 2008 жылы француз Иван Мюллер Макаодағы бірінші жарыстан кейін SEAT León TDI көлігімен титул жеңіп алды. Бұл, кез келген санаттағы FIA санкциялаған әлем чемпионаттарында дизельдік қозғалтқыштағы жарыс машинасының тұңғыш рет жеңіске ие болуы болды. SEAT León TDI 2009 жылы екінші рет екі чемпионатты да жеңіп алды, бұл жолы Габриэле Тарквини басқарды. 2010 жыл Chevrolet Cruze моделімен чемпионатта үстемдік құрудың бастамасы болды. Француз Иван Мюллер, Габриэле Тарквини мен Энди Приаулкс сияқты күшті қарсыластардан баса тарта отырып, Chevrolet үшін алғашқы әлем чемпионатын жеңіп алды. Мюллер 2011 жылы да сәттіліктерін жалғастырып, жүргізушілер чемпионатын жеңіп, Chevrolet-ті екінші өндірушілер чемпионатына жеткізді. Бұл Chevrolet-ке екі жүлделі орынды да таза жеңіп алуға мүмкіндік берді. 2012 жылғы чемпионатта Chevrolet 2011 жылғы жетістіктерін жалғастырып, екінші рет чемпионатта толық жеңіске жетті, бұл жолы Роб Хафф жүргізушілер титулын иеленді. Қазіргі заманғы серия әлемнің түкпір-түкпірінде өтті, оның ішінде Аргентина, Марокко, Венгрия, Германия, Ресей, Франция, Португалия, Словакия, Чехия, Жапония, Қытай, Таиланд және Катарда жарыстар ұйымдастырылды. Ал бұрынғы жарыстар Бразилия, Ұлыбритания, Италия, Макао, Нидерланды, Испания, Швеция, Түркия және АҚШ-та өткізілген. 2011 жылы техникалық ережелерге өзгерістер енгізіліп, 1.6 литрлік турбо бензинді қозғалтқыштарға рұқсат берілді, ал 2.0 литрлік бензинді және турбодизельді қозғалтқыштар 2012 жылы қолданыстан шығарылды. 2014 жылы TC1 деген атаумен жаңа автомобиль регламенті енгізілді, ол үлкен қанаттарымен және жоғары қозғалтқыш қуатымен ерекшеленді. Ескі 1.6 литрлік турбо машиналар бір жылға TC2 деп аталды және 2015 жылы тоқтатылды.

At the request of interested manufacturers, the ETCC was changed to the current WTCC beginning with the 2005 season, continuing to use Super 2000 and Diesel 2000 regulations. 2004 ETCC Champion Andy Priaulx and his BMW 320i were the dominant driver car pairing during the first three years of the revived championship, winning the 2005, 2006 and 2007 Drivers and Manufacturers Championships. In 2008, Frenchman Yvan Muller won the title after Race 1 in Macau in his SEAT León TDI. This marked the first time an FIA sanctioned world championship, in any category, being won by a diesel powered racing car. SEAT León TDI won both championships for a second time in 2009, this time in the hands of Gabriele Tarquini. 2010 marked the start of Chevrolet's dominance of the championship with its Cruze model. Frenchman Yvan Muller became World Champion, fending off tough competition from Gabriele Tarquini and Andy Priaulx to win the first world championship for Chevrolet. Muller continued his success into 2011, winning both drivers championship and helping Chevrolet to its second manufacturers championship after Muller's two teammates finished second and third in the drivers standings. This gave Chevrolet a clean sweep of both titles. The 2012 championship saw Chevrolet pick up where they left off in 2011, leading to a second year of championship clean sweeps, this time with Rob Huff taking the drivers title. The modern series has held events based all around the world including races in Argentina, Morocco, Hungary, Germany, Russia, France, Portugal, Slovakia, Czech Republic, Japan, China, Thailand and Qatar with former races in Brazil, Great Britain, Italy, Macau, Netherlands, Spain, Sweden, Turkey and the United States. Technical rules were modified in 2011 to allow 1.6L turbo gasoline engines, and the 2.0L gasoline and turbodiesel engines were outlawed in 2012. In 2014, new car regulations were introduced with the name TC1, with larger wings and more engine power. The old 1.6L turbo cars were renamed TC2 for a year and were dropped for 2015.

Туристік автомобильдер әлем кубогы

Серия 2018 жылғы TCR регламентін қабылдады және World Touring Car Cup (WTCR) деп қайта аталды. Ресми заводтық командаларға рұқсат жоқ, бірақ көптеген жүргізушілер мен командалар өндірушілерден қолдау алады.

Көлік ережелері

WTCC Super 2000 және Diesel 2000 автомобильдерін пайдаланады, себебі техникалық ережелерде басты мәселе – шығындарды бақылау. Super 2000 қозғалтқыштары – шамамен 380 жылқы күшіне ие, 1.6 литрлік турбоқосылған 4 цилиндрлі қозғалтқыштар. Дөңгелектердің диаметрі 18 дюйм, ал үлкен алдыңғы және артқы аэродинамикалық құрылғыларға рұқсат беріледі. Көптеген өндірістік автомобильдерде қолданылатын технологияларға тыйым салынған, олардың ішінде өзгермелі клапан уақыты, өзгермелі құбыр геометриясы, ABS тежегіштері және тұрақтандыру жүйесі бар.