Кіріспе

Coarb, көне ирланд тіліндегі comarbae (қазіргі ирланд тілінде comharba, hērēs) – "мұрагер" немесе "ізіл кешуші" деген мағынаны білдіреді. Орта ғасырлық кезеңде Ирландия және Шотландия гаелінің христиан дінінде coarb "erenach" терминімен жиі қолданысқа ие болған, бұл епископ тағайындаған приход шіркеуінің қорғаушысы және шіркеу жерлерін мұрагерлікпен иеленетін отбасының басшысы дегенді білдіреді. Дегенмен, coarb көбінесе Норманға дейінгі Ирландияда жоғары мәртебелі немесе салыстырмалы түрде кең термондық жерлерге ие болған шіркеулерді басқарған. Сондай-ақ, осы мақалада айтылғандай, "coarb (comarbae – қасиеттінің мұрагері) немесе erenach (airchinnech – жоғары тұрған) сияқты табысты монастырь лауазымдары, олар табиғи немесе туыстық байланыс арқылы шіркеулік отбасылар арасында беріліп, көбінесе патшалық династиялардың саяси ығысқан тармақтары болған".

Колумбаның көмір шайы

Ортағасырлық Ирландия мен Шотландияда Сент-Колумбаның коарбысы (Ортағасырлық гэль тілінде comarba Coluim Chille) Колумбадан кейін қызмет еткен абаттарды анықтады. 9-ғасырдағы Ионаға жасалған викинг шабуылдарынан кейін монахтар Келлс монастырына қашқанда, олардың абаты тікелей мұрагер екенін көрсету үшін коарб атағын сақтап қалды: алғашқы абаттардың көпшілігі Колумбаның отбасынан шыққан. Коллегиат шіркеуінің (яғни, Сент-Колумбаның ережесін ұстанған монастырь) абаты, діни шендерге ие болып, қасиетті миссаны өткізіп ("қызмет көрсетіп емдеген"), өз монастырлық қауымдастығына жауапты болды. Бірте-бірте Ионаның епископы мен абатының үлгісі қалыптасты, бірақ Реформация мен монастырлардың таратылуынан кейін бұл үлгі қолданыстан шықты.