Кіріспе
Лексикограф
14 ғасыр ислам ғалымы
14th century Islamic scholar
Әбу әл-Таһир Мұхаммед ибн Яʿқұб ибн Мұхаммед ибн Ибраһим Маджд әд-Дин әш-Шафиғи әш-Ширази (فیروزآبادی), әл-Файрузабади (الفيروزآبادي) (1329–1414) деп те белгілі, өз заманының көрнекті грамматигі және лексикографы болды. Ол «әл-Қамус» (القاموس) сөздігін жасаған, ол жан-жақты және шамамен бес ғасыр бойы араб тіліндегі ең көп қолданылған сөздіктердің бірі саналды.
Атауы
Ол Абу әл Тахир Маджид әл Дин Мұхаммед ибн Якуб ибн Мұхаммед ибн Ибрахим әл Ширази әл Фирузабади (أبو طاهر مجيد الدين محمد بن يعقوب بن محمد بن إبراهيم الشيرازي الفيروزآبادي), қарапайым тілде Мұхаммед ибн Якуб әл Фирузабади (محمد بن يعقوب الفيروزآبادي) деп танылады. Ол Қазерун қаласында, Фарс провинциясында, Персияда дүниеге келді және Шираз, Васит, Бағдад және Дамаск қалаларында білім алды. Батыс Азия мен Египетке саяхаттамас бұрын, ол Иерусалимде он жыл өмір сүрді. Өмірінің соңғы жылдары Фирузабади Меккедегі үйін мектепке айналдырып, үш мұғалім тағайындады, ол Мәлики заңын оқытты. Фирузабади қайтыс болғаннан соң да, оның Египет лексикографиясының дамуына қосқан зор үлесі сақталды. Бұл, әсіресе кейінгі хадис ғалымдары үшін маңызды болды. Бірақ ол жалғыз емес еді. Әл-Фирузабадиден тәлім алған Әл-Саббан да филологиялық зерттеулерді хадис зерттеуімен үйлестірді. Фахр әл-Дин ибн Мұхаммед Тувайх та Әл-Фирузабади заманында лексикография және хадис саласында жұмыс істеген жазушы болды. Ол "Мама әл Бахрейн ва Мальта әл Нитрайн" атты еңбегінде Құран мен хадистегі түсініксіздіктерді ашып көрсетуге тырысты. Әл-Сағанидің сөздігі де Әл-Жаухаридің (шамамен 1008 жылы қайтыс болған) маңызды орта ғасырлық араб сөздігі "Әл-Сихах" сөздігіне толықтыру жасады. Фирузабади сондай-ақ, қысқаша, қарапайым нұсқасын жасады, онда қысқаша нотация жүйесі қолданылды және грамматикалық мысалдар мен кейбір сирек анықтамалар алынып тасталды.
In his latter years, Firūzābādī converted his house at Mecca, and appointed three teachers, to a school of Maliki law. Long after his passing, al Firuzabadi's significant contribution to the evolution of lexicography in Egypt persisted. This was particularly the case for Hadith scholars in later times. But he wasn't by himself. Al Sabban, who trained under al Firuzabadi, likewise blended philological research with hadith study. Fakhr al Din b. Muhammad Tuwayh was another writer who worked in lexicography and hadith during al Firuzabadi's time. He wrote "Mama' al Bahrayn wa Malta' al Nitrayn," which was written to address the ambiguities in the Qur'an and Hadith. Al Saghānī's dictionary had itself supplemented the seminal medieval Arabic dictionary of Al Jawharī (d. ca. 1008), titled al Sihah. Firūzābādī also produced a concise simplified edition using a terse notation system and omitting grammatical examples of usage and some rarer definitions.