Кіріспе

Дэниел Сандерс (12 қараша 1819, Стрелиц, 11 наурыз 1897, Стрелиц) – еврей тегінен таралған неміс лексикографы. Ол сөздіктер мен анықтамалықтар (Der Große Muret Sanders) жазумен әйгілі.

Өмірбаян және әдебиеттер

Сандерс жергілікті еврей мектебінде бастауыш білім алды және көршілес Нойстрелиц қаласындағы Каролинум гимназиясына оқуға түсті. Одан кейін ол Берлин және Галле университеттерінде классикалық және қазіргі тілдерді, математиканы және табиғаттануды оқыды, философия ғылымдарының докторы дәрежесін алып аяқтады. 1842 жылдан 1852 жылға дейін ол өзінің бұрынғы Алтстрелицтегі бастауыш мектебінде мұғалім болып жұмыс істеді. 1852 жылы Сандерс Гриммдердің «Неміс сөздігіне» (Deutsches Wörterbuch) егжей-тегжейлі жауап беруге кірісті, оны ол қатты сынға алды, нәтижесінде 1859 жылдан 1865 жылға дейін жарық көрген «Неміс тілінің сөздігі» (Wörterbuch der Deutschen Sprache) жарияланды. Одан кейін «Неміс тілінің толықтыру сөздігі» (Ergänzungswörterbuch der Deutschen Sprache, 1878–1885) жарық көрді. Осы сала бойынша оның басқа да еңбектері: «Шет тілдер сөздігі» (Fremdwörterbuch, 1871), «Неміс тіліндегі негізгі қиындықтар сөздігі» (Wörterbuch der Hauptschwierigkeiten in der Deutschen Sprache, 1872) және «Мектептер үшін неміс тілі оқулығы, 3 деңгейде» (Lehrbuch der Deutschen Sprache für Schulen in 3 Stufen, 1888). Сандерс өзінің пікірлерін «Неміс орфографиясының катехизисі» (Katechismus der Deutschen Orthographie, 1856) еңбегінде жазып, 1876 жылы Берлинде өткен орфографиялық конференцияның белсенді мүшесі болды. Сандерс «Ән әндерінің» (Song of Songs, 1866) өлеңмен аудармасын жариялады және «Қуанышты балалар әлемі» (Heitere Kinderwelt, 1868) атты бірнеше өлең жазды. 1887 жылы ол «Неміс тілі журналын» (Zeitschrift fur die Deutsche Sprache) құрды және 1897 жылдың көктемінде Альтстрелицте қайтыс болғанға дейін оны редакциялады.