Кіріспе

Интерактивті жарнама – тұтынушылармен байланыс құру және өнімдерді, брендтерді, қызметтерді, қоғамдық мақсаттағы хабарламаларды, сондай-ақ корпоративтік немесе саяси ұйымдарды ілгерілету үшін онлайн немесе офлайн интерактивті медианы қолдану. «Интерактивті жарнама журналының» тұңғыш санында редакторлар Ли және Леккенби (2000) интерактивті жарнаманы «белгілі бір демеуші тарапынан тұтынушылар мен өндірушілер арасындағы өзара әрекетті қамтитын медиа құралдары арқылы өнімдерді, қызметтерді және идеяларды ақылы немесе ақысыз түрде ұсыну және насихаттау» деп анықтады. Бұл көбінесе интернет арқылы іске асырылады; әдетте, түрлі интерактивті жарнамалық элементтерді ұсына алатын сайттарды пайдалану арқылы.

Мақсаттар

Интерактивті жарнаманың мақсаттары көбінесе дәстүрлі жарнама мақсаттарымен үйлеседі, яғни өнімді сату. Бұл өз кезегінде, жарнаманың әсері мен тиімділігінің дәстүрлі элементтері интерактивті медиа саласында да маңыздылығын сақтайды. Дегенмен, "Journal of Interactive Advertising" журналының 2001 жылғы санында айтылғандай, интерактивті жарнаманың ерекше қасиеттері бар, олар мүмкін болатын мақсаттар спектрін кеңейтеді және жарнаманың тиімділігін жақсартады. Сондай-ақ, интерактивті жарнама нашар үйлестірілген жарнамадан туындайтын зияндарды азайтуға, жарнамалық хабарды нақты жеткізудегі қиындықтарды төмендетуге және жаңа өнімдерге кедергі келтіретін мәселелерді шешуге көмектесе алады.

Артықшылықтар

Интерактивті жарнама тұтынушыларға жарнаманы ерекше жолдармен түсінуге және оны жекелеген көзқарастармен қабылдауға мүмкіндік береді, сондай-ақ қазіргі қоғамда маркетингтік науқандардың құндылығын анықтауда тұтынушы рөлінің артуын көрсетеді. Интерактивті жарнама тұтынушыларды кері байланыс беруге, қажетсіз элементтерге назар аудармауға және оларға қызықты мазмұнды қабылдауға белсенді қатысуға ынталандырады. Әлемдік экономикада тұтынушылықтың маңыздылығы артып, тұтынушылармен берік, ұзақ мерзімді қарым-қатынас орнатуда әлеуметтік байланыстар күшейгенде, интерактивті жарнаманың да мәні зор, себебі ол болашақ тұтынушылар мен жеткізушілер арасындағы әлеуметтік өзара әрекетке қызығушылықты арттырады.

Кемшіліктер

Интерактивті жарнама дайын аудитория үшін өте тартымды болғанымен, оны дайындау қиын, қымбат және көп уақытты алады, әсіресе жақсы анықталмаған және талданбаған мақсатты нарықтар үшін. Интерактивті жарнама шығармашылық арқылы сатып алушылардың назарын аударуға көмектесетін салаларда тиімдірек. Дегенмен, кейбір нарықтарда мұндай мүмкіндік шектеулі, ал шығармашылықты артық пайдалану тұтынушыларға қажетті хабарды жеткізуге кедеріл келтіретін шуға айналуы мүмкін.

Элементтер

Интерактивті жарнаманың көптеген жақтары бар, оның ішінде әртүрлі әдістер мен түрлері қамтылған. Көптеген танымдық құралдар мен жарнамалық ұсыныстарды пайдалану арқылы ұйымдар осы типтегі жарнама арқылы өздерінің науқандарының тиімділігін арттыра алады. Торсонның (1996) пікірінше, барлық жарнаманы бес негізгі санаттың біріне жіктеуге болады: өнім/қызмет, қоғамдық мақсаттағы хабарлама, мәселе, корпоративтік және саяси жарнама. Жарнама түрлері де нәтижелерге немесе тұтынушылардың реакциясына әсер ету үшін пайдаланушының ниеттерімен байланысады, бұл потенциалды тұтынушылар мен мақсатты аудиторияны ықпал ету құралы ретінде интерактивті жарнаманың қажеттілігін арттырады. Интернетті интерактивті жарнаманың басты құралы ретінде пайдаланып, әдістерін, түрлерін және нәтижелерін зерттеу арқылы біз пайдаланушы немесе жарнама беруші бақылайтын әртүрлі аспектілерді анықтай аламыз.

Пайдаланушымен жасалатын/бақыланатын аспектілер

Функциялар, интернеттегі ниеттер және режим – пайдаланушының бақылауындағы аспектілердің негізгі факторлары болып табылады. Шындығында, көптеген зерттеушілер мен тәжірибелі мамандар тұтынушылардың интернетте жарнама берушілерге қарағанда көбірек бақылауға ие екенін айтады (Roehm & Haugtvedt, 1999). Кейбіреулері тіпті интерактивті маркетинг пен жарнама тәсілдері, егер мамандар тұтынушының орнына қойылмаса және интернетке тұтынушының көзқарасымен қараса, тиімсіз болады деп санайды (Cross & Smith, 1997).

Жарнама беруші бақылауындағы аспектілер

Интернет-жарнаманың түрлі жақтары жарнама берушінің бақылауында болады. Осы айнымалылардың көпшілігі жарнама түрлері, форматтары және мүмкіндіктері сияқты құрылымдық элементтерді қамтиды. Бірақ бұл тұтынушылар интерактивті жарнама құрылымын ешқашан бақыламайды дегенді білдірмейді. Дисплейлік жарнамалар, серіктес жарнамалар, демеушілік жарияланымдар, гиперсілтемелер және контент ұсынбайтын веб-сайттар жарнама беруші бақылайтын интерактивті жарнаманың мысалдары болып табылады.