Кіріспе

Ислам күнтізбесінің он бірінші айы

Зу әл-Қағда (ذُو ٱلْقَعْدَة), сондай-ақ Зу әл-Қи’да немесе Зу әл-Қа’да деп те жазылады, – Ислам күнтізбесінің он бірінші айы. Бұл айдың аты "отыру және орындық иесі" деген мағынаны білдіруі мүмкін, яғни отырған кездегі кеңістік немесе отырудың әдебі, позасы. Исламда соғысқа тыйым салынған төрт қасиетті айдың бірі болғандықтан, "Бесбітімнің иесі" деп аталған. Осман империясы кезінде Осман түрік тілінде Зу’л-қа’да деп, ал қысқартылған түрі За болған. Қазіргі түрік тілінде Зилкаде деп аталады.

Транслитерация

Он үшінші ғасырдағы сириялық заңгер әл-Науави айдың ең дұрыс және дәстүрлі түрде кең таралған транслитерациясының Дхуль Када екенін айтады. Әл-Науави сонымен қатар, шағын тіл білімі мамандарының тобы Дхуль-Ки'да транслитерациясына да рұқсат ететінін атап көрсетеді. Дегенмен, қазіргі заманда оны көбінесе Дхуль-Ки'да деп атаса да, бұл тілдік немесе тарихи тұрғыдан ең мықты дәлел емес.

Ислам оқиғалары

5 жылы мұсылмандар Қазық жорысына қатысты. 6 хижри, Худаибия келісімшарты. 6 Х.Х., Ағашқа берілген уәде. 7 хижри, Мұхаммед (с.ғ.с.) және оның сахабаларының Ұмра үшін Меккеге оралуы. 1 Дүл Қида, Фатима бинт Мусаның туған күні. 1 Дүл Қида, Худайбия шарты. 8 Зүл Қида, 8 хижри жылы хаж мұсылмандарға парыз болды. 11 Дүл Қида, сегізінші шиит имамы – Имам Әли ибн Мұса әл-Ридханың туған күні. 23 Дүл Қида, бір дерек бойынша Имам Әли әл-Ридханың шейіт болуы. 25 Дүл Қида, يوم دحو الارض, жердің Қағбаның астына жайылған күні, сондай-ақ Ибраһим мен Исаның туған күні. 29 Дүл Қида, тоғызыншы шиит имамы – Имам Мұхаммед ибн Әли әл-Жауадтың шейіт болуы.