Войводина – Сербияның солтүстігіндегі автономиялық облыс. Паннония жазығы, Дунай және Сава өзендерін қамтиды. «Войводина» атауының мағынасы және тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Войводина (серб. Војводина, венгр. Vajdaság, рум. Voivodina, укр. Войводина, русин. Войводина) – Сербияның солтүстігінде орналасқан автономиялық провинция. Ол оңтүстікте Панония жазығынан және солтүстікте Дунай мен Сава өзендерінен (Войводинаға жататын Мачва аймағының бір бөлігі Савадан оңтүстікке қарай орналасқан) тұрады.
none
Vojvodina (Serbian: Војводина or Vojvodina; Vajdaság; ; Voivodina; ; Rusyn: Войводина) is an autonomous province located in northern Serbia. It consists of the Pannonian Plain in the south, and the Danube and Sava (part of the Mačva region that belongs to Vojvodina is located south of Sava) rivers in the north.
Этимология
"Войводина" атауы серб тілінде қарапайым түрде "воеводство" немесе "герцогтық" деген мағынаны білдіреді. 1848 жылы оның бастапқы тарихи атауы "Серб воеводствосы" (Сербия Воеводинасы) болған. Серб тілінде "Войводина" сөзінің тағы екі түрі бар: Войводовина (Војводовина) және Войводство (Војводство). Соңғысы поляк тіліндегі провинцияны білдіретін "воеводство" (województwo) сөзімен мағыналас келеді. Войводина құрамына кіретін үш тарихи және географиялық аймақтың аттарына тоқталып айтар болсақ, Срем ежелгі римдік Сырмиум қаласының құрметіне, Бачка – Бач қаласының құрметіне, ал Банат – билік ететін шенді білдіретін "бан" атауымен аталған.
The name "Vojvodina" (Војводина) in the Serbian language simply means "voivodeship" or "duchy". Its original historical name in 1848 was "Serbian Voivodeship" (Serbian Vojvodina). The Serbian language uses two more varieties of the word Vojvodina. These varieties are Vojvodovina (Војводовина), and Vojvodstvo (Војводство), the latter being an equivalent to the Polish word for province, województwo (voivodeship). As for the names of the three historical and geographical regions of which Vojvodina is composed, Syrmia was named after the ancient Roman city of Sirmium, Bačka was named after the town of Bač, and Banat was named after the ruling title Ban.
Ерте тарих
Қазіргі Воеводинаның аумағында палеолит дәуірінен бері адамдар қоныстанған. Индоевропалық халықтар бұл аймаққа үш көші-қон толқыны кезінде қоныс аударды: б.з.д. 4200, 3300 және 2800 жылдары. Б.з.д. 1 ғасырда римдіктер басып алғанға дейін, аймақта иллириялық, фракиялық және кельт тегінің индоевропалық халықтары тұрған. Қазіргі Воеводина аумағында өмір сүрген маңызды тайпалардың арасында: Агатирс, Дактар (фракия тайпалары), Амантин, Брюк, Паннон (иллирия тайпалары) және Скордиск (кельт тайпасы) болды. Кейінірек римдік Паннония провинциясы осы аймақтағы иллириялық тайпалардың бірі – паннондардың құрметіне аталды.
The territory of present day Vojvodina has been inhabited since the Paleolithic period. Indo European peoples moved into this area during three migration waves, in 4200 BC, 3300 BC, and 2800 BC. Before the Roman conquest in the 1st century BC, Indo European peoples of Illyrian, Thracian and Celtic origin inhabited the region. Some of the important tribes that lived in the territory of present day Vojvodina were: Agatirses, Dacians (Thracian tribes), Amantini, Breuci, Pannonians (Illyrian tribes), and Skordisces (Celtic tribe). The later Roman province of Pannonia was named after one of the Illyrian tribes from the region – the Pannonians.
Римдіктер
Римдіктер бұл аймақты б.з.б. I ғасырда жаулап алды. Рим үкімшілігіне қарсы шыққан иллириялық тайпалар 6 жылы көтеріліс бастады. Осы көтерілістің басшылары Батон мен Пайнс болды, олар қазіргі Воеводина аумағынан шыққан есімдері белгілі алғашқы адамдар. Банат аймағы Рим провинциясы Дакияның, ал Сирмия аймағы Паннония провинциясының құрамына кірді. Сирмиум (қазіргі Сремска Митровица) Римнің маңызды қаласы болды. Ол Рим Паннониясының экономикалық астанасына айналды, кейіннен Тетрархия кезінде Рим империясының төрт астанасының біріне айналды. Осы қалада немесе оның төңірегінде алты рим императоры дүниеге келді: Деций Траян (249–251), Аврелиан (270–275), Пробус (276–282), Максимиан Геркулий (285–310), Констанций II (337–361) және Грациан (367–383). Бұл императорлардың көпшілігі тегі бойынша румандалған иллириялықтар еді. Қазіргі Воеводинаның оңтүстік және шығыс бөліктері (Сирмия мен Банат) Рим империясының құрамында болса да, солтүстік-батыс бөліктерінде (Бачка) ирандық тайпа Иазигтер тұрып, билік етті.
The Romans conquered this region in the 1st century BC. Opposing Roman rule, the Illyrian tribes started an uprising in 6 AD. The leaders of this uprising were Baton and Pines, the first named individuals known to be from the present day Vojvodina territory. The Banat region was a part of the Roman province Dacia, while the Syrmia region was part of the province Pannonia. Sirmium (today Sremska Mitrovica) was an important Roman town. It developed into the economic capital of Roman Pannonia and later became one of the four capital cities of the Roman Empire during the Tetrarchy. Six Roman Emperors were born in this city or in its surroundings: Decius Traian (249–251), Aurelian (270–275), Probus (276–282), Maximianus Herculius (285–310), Constantius II (337–361) and Gratian (367–383). These emperors mostly were Romanized Illyrians by origin. Although the southern and eastern parts of present day Vojvodina (Syrmia and Banat) were part of the Roman Empire, the north western parts (Bačka) were inhabited and ruled by the Iazyges, an Iranian tribe.
Көші-қон
Гунндар 395 жылдан кейін римдіктерді Паннониядан қуып шықты. Гунндардың үстемдігі жарты ғасырдан сәл аса уақытқа созылды, содан кейін аймақ Византия империясының құрамына кірді. VI ғасырда Сирмияның көп бөлігі Византияның Паннония провинциясының бір бөлігі болды; оның астанасы Сирмий қаласы еді. Кейіннен бұл аймақты гепидтер жаулап алды, және Сирмий қысқа мерзімге гепидтер патшалығының астанасы болды. 567 жылы гепидтер аймаққа билік орнатқан аварлармен жеңілді.
The Huns drove the Romans out of Pannonia after A. D. 395. The rule of the Huns lasted a little over half a century, and the region then became part of the Byzantine Empire. Much of Syrmia was part of the Byzantine province of Pannonia in the 6th century; its capital was Sirmium. The area was later conquered by the Gepids and, for a short time, Sirmium became a capital of the Gepid Kingdom. In 567, the Gepids were defeated by the Avars who established their rule over the region.
Славяндар
Славяндар (северлер, абодриттер, браничевци, тимочани және сербтер) 6 және 7 ғасырларда қазіргі Воеводина аумағына қоныстанды, бірақ аймақта романизацияланған халықтың шағын топтары сақталды. 567 жылдан бастап сербтер Солтүстік Банатта тіркелген. 9 ғасырдың басында Сырмия қысқа мерзімге Людевит Посавский мемлекетінің (Паннония герцогтігі немесе Паннония Хорватиясы) құрамына кірді. IX ғасырда қазіргі Воеводина территориясы Болгар империясының бөлігіне айналды. "Геста Венгорум" (Gesta Hungarorum) бойынша, болгар воеводы Салан Бачканы биледі, ал оның астанасы Титель қаласы болды. Банатта тағы бір болгар воеводы Глад билік еткен, бірақ олар туралы "Гестадан" басқа дереккөздер жоқ, ал "Геста" үш жүз жылдан кейін жазылған, сондықтан олардың болуы күмәнді. "Геста Венгорум" мәліметінше, Гладтың ұрпағы Айтони немесе Ахутум, Банат воеводы, Венгрия Корольдігінің құрылуына қарсы соңғы билеуші болды. Айтони, болжам бойынша, православие дінін ұстанған, ал қазіргі тарихшылар оны венгр тайпасының басшысы деп санайды. 11 ғасырда Сырмияны Охридтен билік еткен Болгар императоры Самуилдің вассалы Сермон басқарды. Сермон қазіргі Сремска Митровицада өзінің алтын монеталарын шығарды. Болгар империясы Византия империясынан жеңілгеннен кейін Сермон тұтқындалып, өлтірілді, себебі ол жаңа билікпен ынтымақтасудан бас тартты.
Slavs (Severans, Abodrites, Braničevci, Timočani, and Serbs) settled in the territory of present day Vojvodina in the 6th and 7th centuries AD, but pockets of Romanized population remained in the area. Serbs were recorded in northern Banat from the year 567. In the beginning of the 9th century, Syrmia was for the short time part of the state of Ljudevit Posavski (Pannonian Duchy or Pannonian Croatia) and after the Frankish conquest of the region, the Bulgarian Empire conquered its eastern part. In the 9th century, the territory of present day Vojvodina became a part of the Bulgarian Empire. According to the Gesta Hungarorum, Salan, a Bulgarian voivod (duke), ruled the territory of Bačka, and his capital city was Titel. Another Bulgarian voivod, Glad, ruled in Banat, but there are no other sources mentioning them except from the Gesta, which was written three hundred years later, so their existence is questionable. By the Gesta Ungarorum, Glad's descendant was Ajtony or Ahtum, voivod of Banat, the last ruler who opposed the establishment of the Kingdom of Hungary. Ajtony was probably an Orthodox Christian, and the modern historiography views him as a Hungarian tribal chief. In the 11th century, the ruler of Syrmia was Sermon, a vassal of the Bulgarian emperor Samuil, who ruled from Ohrid. Sermon produced his own golden coins in present day Sremska Mitrovica. After the Bulgarian Empire was defeated by the Byzantine Empire, Sermon was captured and killed because he chose not to co operate with the new authorities.
Венгрия патшалығы және ортағасырлық сербтер
Венгрлер (немесе мадьярлар) 9 ғасырдың соңғы онжылдығында Паннония жазығына келді. 10 ғасырдан бастап қазіргі Воеводина аумағының бір бөлігінде венгр билігі орнады. Бачка 10 ғасырда мажарлар Саланды жеңгеннен кейін венгр билігіне қарады. Банат 11 ғасырда Ахумды жеңгеннен кейін венгр билігіне қарады, ал Сырмия 12 ғасырда Венгрия Корольдігі Византиядан жаулап алғаннан кейін венгр билігіне қарады. Венгрлер басып алуына дейін Сырмия аумағында Византия империясының Сирмиум тақырыбы деп аталатын провинциясы болған. 13 ғасырда қазіргі Воеводина аумағы бірнеше округке бөлінді: Бач (Bacsensis) және Бодрог (Bodrogiensis) – екеуі де Бачка аймағында, Сырмия (Sirmiensis) және Вуковар (Vukovariensis) – екеуі де Сырмия аймағында, сондай-ақ Банат аймағындағы Ковин (Cоvinum).
The Hungarians (or Magyars) arrived in the Pannonian Plain during the last decade of the 9th century. Hungarian rule was established in parts of the territory of present day Vojvodina, beginning from the 10th century. Bačka came under Hungarian rule in the 10th century after the Hungarians defeated Salan. Banat came under Hungarian rule in the 11th century after the defeat of Ahtum, while Syrmia came under Hungarian rule in the 12th century after the Kingdom of Hungary conquered it from the Byzantines. Before the Hungarian conquest, a province of the Byzantine Empire named Theme Sirmium existed in the territory of Syrmia. In the 13th century, the territory of present day Vojvodina was divided into several counties: Bač (Bacsensis) and Bodrog (Bodrogiensis), both in the region of Bačka, Syrmia (Sirmiensis) and Vukovar (Vukovariensis), both in the region of Syrmia, and Kovin (Covinum) in the region of Banat.
Сирмия патшалығы
1282 және 1316 жылдар аралығында сербия королі Стефан Драгутин қазіргі Орталық Сербияның солтүстік-батыс бөлігінен (Мачва, Браничево, Подринье және т.б. аймақтарын қоса) тұратын Сырмия патшалығын басқарды, сондай-ақ қазіргі Воеводинаның оңтүстік-батыс бөлігі (Мачва облысының солтүстік бөлігі) және қазіргі Босния мен Герцеговинадағы Усора мен Соли да оның құрамында болды. Оның астаналары Дебрц (Белград пен Шабац арасында) және Белград қалалары еді. Сол кезде Сырмия атауы екі аймаққа қатысты: Жоғарғы Сырмия (қазіргі Сырмия) және Төменгі Сырмия (қазіргі Мачва). Стефан Драгутиннің билігіндегі Сырмия патшалығы Төменгі Сырмияда орналасқан еді. Тағы бір жергілікті билеуші Угрин Чак Жоғарғы Сырмия, Славония, Бачка және Банат аймақтарын биледі, ал оның резиденциясы Илок қаласында болды. Алғашқыда Стефан Драгутин венгр королінің вассалы болған, бірақ Венгрия Корольдігінің орталық билігі әлсіреген соң, Стефан Драгутин мен Угрин Чак де-факто тәуелсіз билеушілерге айналды. Стефан Драгутин 1316 жылы қайтыс болды, оның орнын ұлы Владислав II (1316–1325) патшалыққа мұрагер болды, ал Угрин Чак 1311 жылы қайтыс болды. 1324 жылы сербия королі Стефан Дечанскиден жеңіліске ұшыраған Владислав II, одан кейін Төменгі Сырмия Сербия патшалығы мен Венгрия патшалығы арасындағы дау нысанына айналды. Угрин Чак қайтыс болғаннан кейін Жоғарғы Сырмия, Оңтүстік Бачка және Оңтүстік-Батыс Банат венгр королінің билігіне көшті.
Between 1282 and 1316 the Serbian King Stefan Dragutin ruled the Kingdom of Syrmia, which consisted of the north western parts of present day Central Serbia (including Mačva, Braničevo, Podrinje, etc. ), south western part of present day Vojvodina (northern part of the region of Mačva), as well as Usora and Soli in present day Bosnia and Herzegovina. His capital cities were Debrc (between Belgrade and Šabac) and Belgrade. At that time, the name Syrmia was a designation for two territories: Upper Syrmia (present day Syrmia) and Lower Syrmia (present day Mačva). The Kingdom of Syrmia under the rule of Stefan Dragutin was located in Lower Syrmia. Another local ruler, Ugrin Čak, ruled over Upper Syrmia, Slavonija, Bačka and Banat, and his residence was in Ilok. At first, Stefan Dragutin was a vassal of the Hungarian king, but after the central power in the Kingdom of Hungary collapsed, both, Stefan Dragutin and Ugrin Čak became de facto independent rulers. Stefan Dragutin died in 1316, and was succeeded by his son, King Vladislav II (1316–25), while Ugrin Čak died in 1311. Vladislav II was defeated by the king of Serbia, Stefan Dečanski, in 1324, and after this, Lower Syrmia became a subject of dispute between the Kingdom of Serbia and the Kingdom of Hungary. After the death of Ugrin Čak, Upper Syrmia, southern Bačka and south western Banat were placed under authority of the Hungarian king.
Сербиялық деспоттар
Сербтер қазіргі Воеводина аумағындағы (әсіресе Сырмияда) ежелгі славян халқының бір бөлігі болғанымен, 14-шы ғасырдан бастап сербтердің саны көбейе бастады. Серб деспоттары Стефан Лазаревич пен Джурад Бранковичтің қазіргі Воеводина аумағында (және қазіргі Белградтың паннониялық бөлігі) жеке иеліктері болды, оларға Земун, Сланкамен, Купиник, Митровица, Бечей және Велики Бечкерек кірді. Бұл жерлер 1404 жылы Венгрия королі Сигизмунд деспот Стефан Лазаревичке (Сигизмундтың үшінші дәрежелі вассалы немесе майордомы) сыйға берілді. 1417 жылы Апатин да оның жеке меншігі ретінде еске алынады. Кейін, 15-шы ғасырда серб деспоты Джурад Бранкович Венгрия Корольдігіндегі ең ірі жер иесіне айналды, оның Банат, Трансильвания және Дебрецен маңындағы жерлерде де иеліктері болды. Осы үшін ол Венгрия Корольдігінің барондық титулын алды. Бірақ, 1455 жылы Бранковичтің түріктермен байланысы ашылғаннан кейін (басқа істермен қатар, Косово шайқасында Хуньядидің жеңілісіне себеп болды), оның иеліктері тәркіленіп, Хуньядиге (сол кезде регент) берілді. 1459 жылы Осман империясы Сербия деспотатын бағындырғаннан кейін, Сербияның титулды деспоттары Венгрия королінен Джурад Бранковичтің бұрынғы иеліктерін алды және 1526 жылы Осман империясының басып алуына дейін қазіргі Воеводина аумағының бір бөлігін басқаруын жалғастырды. Деспоттардың резиденциясы Сирмиядағы Купиник (қазіргі Купиново) болды, ал деспоттардың иелігіндегі маңызды орындарға Сланкамен, Беркасово, Бечкерек және т.б. кірді. Сербияның Сырмиядағы деспоттары: Вук Гргуревич (1471–85), Джордже Бранкович (1486–96), Йован Бранкович (1496–1502), Иваниш Берислав (1504–14) және Стеван Берислав (1520–35). Сербияның соңғы екі титулды деспоты Радич Божич (1527–28) және Павел Бакич (1537) қазіргі Воеводина аумағында билік етпеді, бірақ қазіргі Румыния және Венгрия аумақтарында иеліктері болды. Халық арасындағы дәстүр бойынша, Стефан Штильянович та (1537 жылдан 1540 жылға дейін) серб деспоты болған (ресми емес). Оның резиденциясы Сирмиядағы Морович қаласында орналасқан. Сербияның титулды деспоттары қазіргі Воеводина аумағын басқарғаны және серб халқының көп саны болғаны себепті, 15-18 ғасырлар аралығында жазылған және салынған көптеген тарихи жазбалар мен карталарда қазіргі Воеводина аумағы Расия (Сербия) және Кіші Расия (Кіші Сербия) деп аталған. Қараңыз: Расиандар.
Though Serbs were part of the aboriginal Slavic population in the territory of present day Vojvodina (especially in Syrmia), an increasing number of Serbs began settling from the 14th century onward. Serbian despots Stefan Lazarević and Đurađ Branković also had their personal possessions in the territory of present day Vojvodina (and Pannonian part of present day Belgrade), which included Zemun, Slankamen, Kupinik, Mitrovica, Bečej, and Veliki Bečkerek, which were given to the despot Stefan Lazarević (who was a tertiary vassal or a majordomo of Sigismund) in 1404 by Hungarian king Sigismund. In 1417, Apatin is also mentioned among his personal possessions. Later in the 15th century, the Serbian despot Đurađ Branković became the single largest landowner in the Kingdom of Hungary, possessing estates as far afield in the Banat, Transylvania and the region around Debrecen. For that he received the title of baron in the Kingdom of Hungary. However, after Branković's dealings with the Turks were discovered in 1455 (leading among other things to Hunyadi's defeat at the battle of Kosovo), his estates were confiscated and placed under the stewardship of Hunyadi (who was acting regent at the time). After the Ottoman Empire conquered Serbian Despotate (in 1459), titular despots of Serbia has received from Hungarian kings territory of late Đurađ Branković and they have continued to control parts of the territory of present day Vojvodina until Ottoman conquest in 1526. The residence of the despots was Kupinik (today Kupinovo) in Syrmia, while other important places that were in possession of the despots included Slankamen, Berkasovo, Bečkerek, etc. The Serbian despots in Syrmia were: Vuk Grgurević (1471–85), Đorđe Branković (1486–96), Jovan Branković (1496–1502), Ivaniš Berislav (1504–14), and Stevan Berislav (1520–35). The last two titular despots of Serbia, Radič Božić (1527–28) and Pavle Bakić (1537) did not rule in the territory of present day Vojvodina, but had possessions in the territories of present day Romania and Hungary. According to people's tradition, Stefan Štiljanović was also an (unofficial) Serbian despot (from 1537 to 1540). His residence was in the town of Morović in Syrmia. The fact that titular Despots of Serbia controlled the territory of present day Vojvodina, but also the presence of large Serb population, are the reasons because in many historical records and maps, which were written and drawn between 15th and 18th centuries, territory of present day Vojvodina was named Rascia (Serbia) and Little Rascia (Little Serbia). See also Rascians.
Осман империясы, Йован Ненад және Радослав Чельник
Осман империясы 1526 жылғы Мохач шайқасынан кейін және 1552 жылы Банатты басып алғаннан соң, қазіргі Воеводина аумағын өзіне бағындырды. Бұл алабұрлы кезең аймақтың халқының қысқаруына алып келді, көптеген мажарлар мен католик хорваттар (Шокчи) солтүстікке қашып кетті, ал олардың орнына сербтер мен мұсылман халқы қоныстанды. Мохач шайқасынан кейін серб жалдамалы әскерлерінің басшысы Йован Ненад Бачкада, Солтүстік Банатта және Сырмияның шағын бөлігінде билік құрды. Ол Суботицаны елорда етіп, уақытша тәуелсіз мемлекет құрды. Өкіметінің биігінде Йован Ненад Суботицада өзін Сербия императоры деп жариялады. Аймақтағы венгр ақсүйектері өте шатас әскери және саяси ахуалды пайдаланып, оған қарсы бірігіп, 1527 жылдың жазында серб әскерлерін жеңді. Император Йован Ненад өлтірілді және оның мемлекеті құлады. Йован Ненадтың қазасынан кейін оның армиясының бас қолбасшысы Радослав Чельник, бұрынғы императордың армиясының бір бөлігімен Бачкадан Сырмияға көшіп, Осман қызметіне өтті. Радослав Чельник Сырмияға Османның вассалы ретінде билік етті және Сырмия герцогы атағын алды, ал оның резиденциясы Сланкаменде орналасқан еді. Осман империясы тұсында қазіргі Воеводина аймағының көп бөлігі сербтермен қоныстанды.
The Ottoman Empire took control of the territory of present day Vojvodina following the Battle of Mohács of 1526 and the conquest of Banat in 1552. This turbulent period caused a massive depopulation of this region, with most of the Hungarians and Catholic Croats (Šokci) fled to the north, and were replaced by Serb and Muslim inhabitants. Soon after the Battle of Mohács, Jovan Nenad, a leader of the Serb mercenaries, established his rule in Bačka, northern Banat and a small part of Syrmia. He created an ephemeral independent state, with Subotica as its capital. At the pitch of his power, Jovan Nenad proclaimed himself Serbian Emperor in Subotica. Taking advantage of the extremely confused military and political situation, the Hungarian noblemen from the region joined forces against him and defeated the Serbian troops in the summer of 1527. Emperor Jovan Nenad was assassinated and his state collapsed. After the assassination of Jovan Nenad, the general commander of his army, Radoslav Čelnik, moved with part of the former emperor's army from Bačka to Syrmia, and acceded into the Ottoman service. Radoslav Čelnik then ruled over Syrmia as Ottoman vassal and took for himself the title of the duke of Syrmia, while his residence was in Slankamen. During the Ottoman rule, most of the inhabitants of the territory of present day Vojvodina region were Serbs.
Венгрияның патшалық жері (18601918)
1860 жылы Сербия және Тамиш Банат воеводтығы таратылып, оның аумағының көп бөлігі (Банат және Бачка) Габсбург Венгрия Корольдігіне қосылды. Бірақ тікелей венгр билігі 1867 жылы ғана басталды, осы кезде Венгрия Корольдігі жаңа құрылған Австрия-Венгрия ішінде автономия алды. Банат және Бачкадан өзгеше, Сырмия аймағы 1860 жылы Габсбургтердің тағы бір бөлек жері – Славония Корольдігіне қосылды. Дегенмен, Славония Корольдігі де 1868 жылы Венгрия Корольдігіне қосылды. 1881 жылға қарай, бұрынғы Сербия және Тамиш Банат воеводтығының аумағы әкімшілік тұрғысынан бес округке бөлінді: Бачка Бодрог (Бач Бодрог), Сырмия (Серем), Торонтал (Торонтал), Тамиш (Темес) және Караш-Северин (Крассо-Сзёрен). Сырмия округі Хорватия-Славония автономды аймағының құрамына кірді. Воеводтық таратылғаннан кейін, саяси аренада серб саясаткері Светозар Милетич пайда болды. Ол сербтер мен Венгрия Корольдігінің басқа да венгр емес халықтарының ұлттық құқықтарын талап етті, бірақ саяси талаптары үшін тұтқындалып, түрмеге қамалды. 19 ғасырдың екінші жартысында аймақтың серб, венгр, неміс, хорват және словак шаруалары оны Корольдіктің ең өнімді ауыл шаруашылығы аймағына айналдырды; оның азық-түлік тауарындары бүкіл Еуропаға экспортталды.
In 1860, the Voivodship of Serbia and Tamiš Banat was abolished and most of its territory (Banat and Bačka) was incorporated into the Habsburg Kingdom of Hungary, although direct Hungarian rule began only in 1867, when the Kingdom of Hungary gained autonomy within the newly formed Austria Hungary. Unlike Banat and Bačka, the Syrmia region was in 1860 incorporated into the Kingdom of Slavonia, another separate Habsburg crown land. However, the Kingdom of Slavonia was too incorporated into the Kingdom of Hungary in 1868. By 1881, territory of the former Voivodship of Serbia and Tamiš Banat was administratively divided into five counties: Bačka Bodrog (Bács Bodrog), Syrmia (Szerém), Torontal (Torontál), Tamiš (Temes), and Karaš Severin (Krassó Szörény). Syrmia county was part of the autonomous region Croatia Slavonia. After the Voivodship was abolished, one Serb politician, Svetozar Miletić, appeared in the political sphere. He demanded national rights for Serbs and other non Hungarian peoples of the Kingdom of Hungary, but he was arrested and imprisoned because of his political demands. During the second half of the 19th century the region's Serb, Hungarian, German, Croat, and Slovak farmers turned it into the most productive agricultural region of the Kingdom; its food products were exported all over Europe.
Сербия мен Югославия
Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңында Австро-Венгрия империясы құлдырады. 1918 жылғы 29 қазанда Сырмия жаңадан құрылған Словендер, хорваттар және сербтер мемлекетінің құрамына енді. 1918 жылғы 31 қазанда Тимишоарада Банат Республикасы жарияланды және Венгрия үкіметі оның тәуелсіздігін мойындады. Бұл республиканың өмірі қысқа болды; бірнеше күннен кейін серб әскерлері Банатқа кіріп, республиканы талқандады. 1918 жылғы 25 қарашада Ново-Садтағы сербтер, буневци және Воеводинаның басқа славяндарының ассамблеясы Воеводинаны (Банат, Бачка және Баранья) Сербия Корольдігімен біріктіруді жариялады (ассамблеяда 757 депутат болды, олардың 578-і сербтер, 84 буневци, 62 словак, 21 русин, 6 неміс, 3 шокчи, 2 хорват және 1 венгр). Ассамблеяның көп бөлігі сербтер мен басқа жергілікті славяндардан тұрды, себебі олар негізінен славян халқы қоныстанған Банат, Бачка және Баранья аймақтарынан келді, ал славян емес (румын, неміс немесе венгр) халқы бар аймақтардан емес. Ассамблея сондай-ақ жергілікті провинциялық үкіметті (Халық әкімшілігі) және парламентті (Ұлы халық кеңесін) құрды, ол 1919 жылғы 11 наурызға дейін Банат, Бачка және Бараньяны басқарды. Сербтер, буневци және Банат, Бачка және Бараньяның басқа славяндары ассамблеясынан бір күн бұрын, 24 қарашада, Сырмия ассамблеясы да Сырмияның Сербиямен бірігуін жариялады. 1918 жылғы 1 желтоқсанда Воеводина Сербтер, хорваттар және словендер Корольдігінің құрамына кірді, кейіннен Югославия Корольдігі деп аталды. 1919 жылғы Версаль келісімшарты мен 1920 жылғы Трианон келісімшарты Корольдіктің Румыния және Венгриямен шекарасын белгіледі. Воеводинаның өзі 1919 жылғы 10 қыркүйекте Сен-Жермен келісімшарты бойынша Сербтер, хорваттар және словендер Корольдігінің бөлігі ретінде халықаралық жағынан мойындалды. Осы келісімшарттарға сәйкес Банат аймағы Румыния, ШКШ Корольдігі және Венгрия арасында бөлінді, ал Бачка мен Баранья ШКШ Корольдігі мен Венгрия арасында бөлінді. Бұл бейбіт келісімдер Банат, Бачка және Бараньяның венгрлер мен румындар көп тұратын бөліктерін тиісінше Венгрия мен Румынияға берді. 1921 жылы 1920 жылғы бейбіт келісімнің осы аумақтарды Венгрияға беру туралы шешіміне наразы болған Бараньяның оңтүстік славян халқы және солтүстік-батыс Бачка қысқа өмір сүрген Баранья Баха Республикасын жариялады. 1929-1941 жылдар аралығында аймақ Дунай Бановинасы деп аталды, ол Югославия Корольдігінің провинциясы болды. Астанасы – Ново-Сад. Дунай Бановинасы Сырмия, Бачка, Банат, Баранья, Шумадия және Браничево облыстарынан тұрды. Бұл провинцияның халқы: сербтер мен хорваттар (56,9%), венгрлер (18,2%), немістер (16,3%) және басқалары.
At the end of World War I, the Austro Hungarian Empire collapsed. On October 29, 1918, Syrmia became a part of the newly formed State of Slovenes, Croats and Serbs. On October 31, 1918, the Banat Republic was proclaimed in Timișoara, and the government of Hungary recognized its independence. This republic was short lived; after several days, Serbian troops entered Banat and crushed the Republic. On November 25, 1918, the Assembly of Serbs, Bunjevci, and other Slavs of Vojvodina in Novi Sad proclaimed the unification of Vojvodina (Banat, Bačka and Baranja) with the Kingdom of Serbia (The assembly numbered 757 deputies, of whom 578 were Serbs, 84 Bunjevci, 62 Slovaks, 21 Rusyns, 6 Germans, 3 Šokci, 2 Croats, and 1 Hungarian). Most deputies of the assembly were Serbs, and other local Slavs, since they mostly came from Slavic inhabited parts of Banat, Bačka and Baranja, and not from areas with non Slavic (Romanian, German or Hungarian) populations. The assembly also formed a local provincial government (People's Administration) and parliament (Great People's Council), which administered Banat, Bačka and Baranja until March 11, 1919. One day before the Assembly of Serbs, Bunjevci, and other Slavs of Banat, Bačka and Baranja, on November 24, the Assembly of Syrmia also proclaimed the unification of Syrmia with Serbia. On December 1, 1918, Vojvodina became part of the Kingdom of Serbs, Croats and Slovenes, later renamed the Kingdom of Yugoslavia. The Treaty of Versailles of 1919 and the Treaty of Trianon of 1920 defined the borders of the Kingdom with Romania and Hungary. Vojvodina itself was internationally recognized as part of the Kingdom of Serbs, Croats and Slovenes by the Treaty of Saint Germain on September 10, 1919. According to these treaties, the Banat region was divided between Romania, Kingdom of SCS, and Hungary, while Bačka and Baranja were divided between the Kingdom of SCS and Hungary. These peace agreements would assign most Hungarian inhabited and most Romanian inhabited parts of Banat, Bačka and Baranja to Hungary and Romania respectively. In 1921, unsatisfied with the decision of the 1920 peace treaty to assign these territories to Hungary, the South Slavic population of Baranja and north west Bačka proclaimed the short lived Baranya Baja Republic. Between 1929 and 1941, the region was known as the Danube Banovina, a province of the Kingdom of Yugoslavia. The capital city was Novi Sad. Danube Banovina consisted of Syrmia, Bačka, Banat, Baranja, Šumadija, and Braničevo regions. The population of this province was composed of: Serbs and Croats (56.9%), Hungarians (18.2%), Germans (16.3%), and others.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1941-1944 жылдары аймақты Оккупациялық державалар басып алды. Бачка мен Баранья Хортидің Венгриясына қосылды, ал Сирмия Тәуелсіз Хорватия мемлекетіне қосылды. 1941 және 1944 жылдар аралығында Сербияның бір бөлігі ретінде Дунай Бановинасы (Банат, Шумадия және Браничевоны қамтитын) болды. Бұл кішігірім провинцияның әкімшілік орталығы Смедерево қаласы болды. Банаттың өзі неміс азшылығы басқарған жеке автономды аймақ еді. Оккупациялық күштер азаматтық тұрғындарға, әсіресе сербтерге, еврейлерге және цыгандарға қарсы көптеген қылмыстар жасады; Воеводинаның еврей халқының көп бөлігі өлтірілді немесе жер аударылды. Төрт жылдық оккупация кезінде Воеводинада шамамен 50 000 адам қаза тауып, 280 000-нан астам адам тұтқынға алынып, қамауға алынып, зорланды немесе азапталды. Олардың көпшілігі бейбіт тұрғындар еді және қарсылық қозғалысына қатысқан жоқ. 1944 жылдың күзінде Қызыл Армия Воеводинадан неміс және венгр әскерлерін шығарғаннан кейін, коммунистік партизандар өздеріне қарсы деп санайтын адамдарға қарсы жазалау шараларын жүргізді, венгрлер осы қиянаттың ең ауыр зардабын көтерді. Югославиялық деректерге сәйкес, шамамен 5 000 венгр қаза тапты, ал венгр дереккөздері қаза болғандардың санын 20 000-40 000 аралығында бағалайды. Žabalj, Čurug және Mošorin қалаларынан барлық венгрлер қуылды. Этникалық немістердің көпшілігі концлагерлерге жіберілді және соғыс аяқталғаннан кейін елден (Воеводинаны қоса) қуылды.
The Axis Powers occupied the region between 1941 and 1944. Bačka and Baranja were attached to Horthy's Hungary, while Syrmia was attached to the Independent State of Croatia. A smaller Danube Banovina (including Banat, Šumadija, and Braničevo) existed as part of Serbia between 1941 and 1944. The administrative centre of this smaller province was Smederevo. Banat itself was a separate autonomous region ruled by its German minority. The occupying powers committed numerous crimes against the civilian population, especially against Serbs, Jews and Roma; the Jewish population of Vojvodina was almost completely killed or deported. During the four years of occupation, about 50,000 people in Vojvodina were murdered, while more than 280,000 people were interned, arrested, violated or tortured. Most of them were civilians and were not members of the resistance movement. After the Red Army drove out the German and Hungarian armies from Vojvodina in the autumn of 1944, communist partisans engaged in reprisals against perceived opponents with Hungarians bearing the brunt of the atrocities. Yugoslav records state that some 5,000 Hungarians lost their lives but Hungarian sources estimate deaths at between 20,000 40,000. All Hungarians were expelled from Žabalj, Čurug and Mošorin. Most of the ethnic Germans were taken to concentration camps, and expelled from the country (Vojvodina included) after the end of the war.
Соғыстан кейінгі кезең
1944 жылы аймақ саяси жағынан қайта құрылды (Сырмия, Банат, Бачка және Баранжаны қоса) және 1945 жылы Сербияның автономды провинциясы мәртебесін алды. Бұрынғы атауының орнына (Дануба Бановинасы), аймақ өзінің тарихи Vojvodina атауын қайта иеленді, ал астанасы Нови-Сад қаласы болып қала берді. Воеводинаның соңғы шекаралары белгіленген кезде Баранжа Хорватияға, ал Мачва аймағының солтүстік бөлігі Воеводинаға қарастырылды. Бастапқыда провинция Сербия құрамында шектеулі автономияға ие болды, бірақ 1974 жылғы Конституцияға сәйкес, өзін-өзі басқаруға кеңінен құқық алды. Бұл Конституция Воеводинаны Югославия федерациясының құрамындағы субъекті ретінде бекітті және елдің ұжымдық президенттігінде Сербиямен тең дауыс беру құқығын берді. Сербия президенті Слободан Милошевичтің билігі тұсында Воеводина мен Косово 1990 жылдың қыркүйегінде автономиясының көп бөлігін жоғалтты. Осыдан кейін Воеводина Югославия федерациясының құрамындағы субъект емес, тек Сербияның автономды провинциясы мәртебесіне ие болды, автономиясы шектеулі болды. Югославия соғыстарының басталуы этникалық шиеленісті күшейтті, нәтижесінде Хорватия, Босния және Косоводан қоныс аударған көптеген серб, рома және ашкали босқындары Воеводинаға қоныстанды. 2000 жылдың 13 мамырында Воеводина провинциялық атқарушы кеңесінің төрағасы Бошко Перошевичті, ол ашып тұрған ауыл шаруашылығы жәрмеңкесіндегі күзетші Миливое Гутович өлтірді. Гутовичтің Милошевичке қарсы "Отпор!" ұйымының мүшесі болуы, үкіметтің ұйымға қарсы шаралар қабылдауына себеп болды. 2000 жылы Милошевичтің құлауы Воеводинада реформаларға жаңа мүмкіндіктер жасады, провинцияның этникалық азшылықтары Белградтағы жаңа үкіметті ынталы түрде қолдады. Тараптар арасындағы келіссөздерден кейін 2002 жылы провинцияға арнайы заңмен кеңейтілген автономия берілді. Воеводина 2004 жылы жаңа туын қабылдады.
The region was politically restored in 1944 (incorporating Syrmia, Banat, Bačka, and Baranja) and became an autonomous province of Serbia in 1945. Instead of the previous name (Danube Banovina), the region regained its historical name of Vojvodina, while its capital city remained Novi Sad. When the final borders of Vojvodina were defined, Baranja was assigned to Croatia, while the northern part of the Mačva region was assigned to Vojvodina. At first, the province enjoyed only a small amount of autonomy within Serbia, but it gained extensive rights of self rule under the 1974 constitution, which defined Vojvodina as one of the subjects of the Yugoslav federation, and also gave it voting rights equivalent to Serbia itself on the country's collective presidency. Under the rule of Serbian president Slobodan Milošević, Vojvodina and Kosovo lost most of their autonomy in September 1990. After this, the Vojvodina was no longer a subject of the Yugoslav federation, but again only the autonomous province of Serbia, with limited autonomy. The outbreak of the Yugoslav wars contributed to the increase of ethnic tensions, with many refugee Serbs, Romani and Ashkali who were driven from Croatia, Bosnia, and Kosovo being resettled in Vojvodina. On May 13, 2000, Boško Perošević, the President of the Provincial Executive Council of Vojvodina, was assassinated in Novi Sad by Milivoje Gutović, a supposedly mentally ill security guard at an agricultural fair Perošević was opening that day. As Gutović was an alleged member of the anti Milošević organization Otpor!, it became a pretext for a government crackdown on the organization. The fall of Milošević in 2000 created a new climate for reform in Vojvodina, with the province's ethnic minorities strongly supporting the new government in Belgrade. Following talks between the parties, the province was given increased autonomy by the omnibus law in 2002. Vojvodina adopted a new flag in 2004.