Кіріспе

Коссут көпірі немесе Коссут хіді – Будапештте Дунай өзенінің үстінде 1946 жылдың 15 қаңтарынан 1960 жылға дейін тұрған көпір. 1945 жылдың басында Кеңес Қызыл Армиясы Будапештті басып алғаннан кейін, қаланың бес көпірінің барлығын неміс әскерлері шегінетін кезінде жарылған екенін анықтады. (Арпад көпірі жарылмаған, ол жай ғана аяқталмаған, салынып жатқан еді). Ұзақ өтпей, әскери логистикалық мақсаттар үшін понтондық көпір салынды, бірақ оның сыйымдылығы жеткіліксіз болды және Дунайдағы қысқы мұздың қатуы 290 метрлік өзенді жүзу көпірімен тұрақты байланыс орнатуға мүмкіндік бермеді. Жаңадан көпір салу туралы шешім қабылданды. Венгриядағы өнеркәсіптің толықтай қирауы және шикізаттың жетіспеуі салдарынан, құрылыс жобасы үшін Зала округінің мұнай кендеріндегі бірнеше ондаған мұнай ұңғымаларын бұзу қажет болды. Көпірдің негізгі тіректері ретінде тереңнен темір құбырлар тартылып алынды. Кейбір болат, танктердің тасылған және қиратылған екінші дүниежүзілік соғыс машиналарыннан алынған зеңбіректерден алынды және құрылысқа енгізілді. Қолда бар сапасыз материалдармен байланысты тығыз кесте және жобалау шектеулері болғандықтан, көпір көптеген бетон тіректерімен салынды, олардың арасында 30 және 40 метрлік кішкентай ашықтар болды. Жобалау ұжымын инженерлер Элек Хилверт және Эндре Мистет басқарды. Жобаны басқаруды Zsigmondy, Béla; Erdélyi және Vajda; және Fábián, Somogyi және György компаниялары жүзеге асырды. Жобаның басқарушысы – Сехи Кароли. Болат конструкцияны Weiss Manfréd Rt. және Győri Waggongyár өндірді. Будапешт Парламенті ғимаратының оңтүстік бұрышына салынған тұрақты байланыс, әсіресе солшыл баспасөзде, «Өмір көпірі» деп аталды. Шындығында, алты ай бойы – 1946 жылдың 20 тамызына дейін – ол қаланың екі жартысын, Буда мен Пештті байланыстырған жалғыз көпір болды. Ресми түрде «Лайош Коссут көпірі» деп аталған, ол 1848–49 жылдардағы Венгрия революциясының патриот көшбасшысының құрметіне аталды. Асығыс құрылысының салдарынан Коссут көпірінің пайдалануында бірнеше шектеулер болды. Ол негізінен жаяу өтуге арналған. Ауыр жүк көліктері 20 км/сағ жылдамдықпен және бір бағытта ғана жүре алатын. Парламент сессиялары кезінде шу мен қауіпсіздік үшін кейде жабылатын. Көпірде автобустар мен жүк көліктері жүріп өткенін көптеген фотосуреттер мен жаңалықтар куәландырады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі үш жыл ішінде Элизабет көпірінен басқа, барлық қиратылған Дунай көпірлері қайта салынды, бұл жол ахуалын жеңілдетті. Коссут көпірі бірте-бірте күтімді қажет ететін мәселеге айналды, ал оның төменгі биіктігі Дунай өзенінде кемелер қатынасына кедергі келтірді. 1957 жылы жабылып, 1960 жылы бөлшектелді, бірақ жаңадан салынбады. Бүгінде көпірдің бұрынғы орнын еске түсіретін екі тақта ғана бар.