Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мангаладеви ғибадатханасы – Үндістанның Карнатака штатындағы Мангалор қаласындағы Боларада орналасқан индуистік ғибадатхана. Ол қала орталығынан оңтүстік-батысқа қарай шамамен үш шақырым қашықтықта жатыр. Ғибадатхана Маңладеви бейнесіндегі Шакти индуистік қадірлі құдайына арналған, және қала осы қадірлі құдайдың атымен аталған. Ғибадатхананың тарихы тереңде жатыр, және ол 9-шы ғасырда Алупа әулетінің ең белгілі патшасы Кундаварман, Мацйендранатхтың қолдауымен салынған деп есептеледі. Тағы бір аңыз бойынша, ғибадатхананы индуист құдайы Вишнудың он бейнесінің бірі – Парашурама салған, ал кейін Кундаварман оны кеңейткен. Ғибадатхана Керала стилінде салынған, бұл стиль Оңтүстік Үндістанның Керала штатында және Батыс Гатт тауларындағы барлық ғибадатханаларда кең таралған. Оның құрылымының көп бөлігі ағаштан жасалған. Орталық қасиетті орында Маңладеви отырған күйде бейнеленген. Қасиетті орынның төңірегінде басқа да қадірлі құдайларға арналған ғибадатханалар бар. Қазіргі уақытта ғибадатханаға қамқорлар қарауылдық және басшылық етеді. Ғибадатхана күн сайын сағат 6:00-дан 13:00-ге дейін және 16:00-дан 20:30-ға дейін ашық.
The Mangaladevi Temple is a Hindu temple at Bolara in the city of Mangalore in the Indian state of Karnataka. It is situated about three kilometres southwest of the city centre. The temple is dedicated to the Hindu goddess Shakti in the form of Mangaladevi, the presiding deity from whom the city derives its name. The temple is of significant antiquity and is believed to have been built during the 9th century by Kundavarman, the most noted king of the Alupa dynasty, under the patronage of Matsyendranath. As per another legend, the temple is believed to have been built by Parashurama, one of the ten avatars of Hindu god Vishnu and later expanded by Kundavarman. The temple is built in Kerala style architecture, which is common in all temples in the South Indian state of Kerala and Western Ghats, with most of its structure made of wood. The presiding deity, Mangaladevi in the central shrine is in a seated posture. There are shrines around the sanctum for other deities. In modern times, the temple is maintained and administered by trustees. The temple is open daily from 6a. m. to 1pm and 4pm to 8:30pm.
Этимология
Маңғалор қаласы индуизм дініндегі Маңғолдеви қасиетті құдайының есімімен аталған, ол ғибадатхананың бас құдайы. Жергілікті аңыз бойынша, Малабардан келген Паримала немесе Премаладеви есімді ханшайым патшалығынан бас тартып, Натх дәстүрінің негізін қалаушы Матсьендранатхтың шәкірті болған. Матсьендранатх Премаладевиді Нат ағымына өткізген соң, оны Маңғолдеви деп атады. Ол Матсьендранатхпен бірге бұл аймаққа келді, бірақ жол жүрісінде ауырып қалғандықтан Маңғалордың Болар ауданына қоныстанды. Көп ұзамай ол қайтыс болды, ал жергілікті халық оның құрметіне Боларда Маңғолдеви ғибадатханасын тұрғызды. Қала өз атын осы ғибадатханадан алған.
Mangalore was named after the Hindu deity Mangaladevi, the presiding deity of the temple According to local legend, a princess from Malabar named Parimala or Premaladevi renounced her kingdom and became a disciple of Matsyendranath, the founder of the Nath tradition. Having converted Premaladevi to the Nath sect, Matsyendranath renamed her Mangaladevi. She arrived in the area with Matsyendranath, but had to settle near Bolar in Mangalore as she fell ill on the way. Eventually she died, and the Mangaladevi temple was consecrated in her honour at Bolar by the local people after her death. The city got its name from the temple.
Аңыз
Ғибадатхана тоғызыншы ғасырға дейін сақталып келген. Ол кезде Алупа әулетінің ең танымал патшасы Кундаварман Түлү Надуды билеген. Осы кезеңде Непалдан Мачиндранат және Горахнат атты Натх сектасының екі қасиетті әулиесі келді. Олар Нетравати өзенін кесіп өтіп, Мангалорға жетті. Олар өзеннен өткен жер Горакданди деп аталды. Олар Нетравати өзенінің жағасындағы, бір кезде дана Капиланың орталығы болған жерді таңдады. Билеуші патша екі қасиеттімен кездесті. Патшаның қарапайымдылығы мен ізгіліктеріне риза болған олар, оның мемлекетіне Мангаладевиге арналған ғибадатхана қажет екенін айтты. Ол анасынан Вихасини мен Андасура, Парашурама және олар салған ғибадатхана туралы әңгімелерді естіді. Екі қасиетті адам патшаны осы тарихи оқиғалар болған жерлерге жетеледі. Олар патшадан оны қазып, Маңғаладевидің лингамын және драпатра символын алып, оларды Нагараджамен бірге ғибадатханаға орнатуды сұрады, ол қорғау үшін керек болды. Кундаварман даналардың нұсқауымен Маңғаладевиге арнап ұлы ғибадатхана салды. Маңгалордың Маңғаладеви және Қадри ғибадатханалары бүгінге дейін байланыстарын сақтап келеді. Қадри Йогираймұттың жолаушылары Қадри ғибадатханасының алғашқы күндері Маңғаладеви ғибадатханасына барып, дұғалар мен жібек киімдер сыйлайды. Басқа бір аңыз бойынша, бұл ғибадатхана индуизм құдайы Вишнудың он бейнесінің бірі Парашурама салған деп есептеледі. Уақыт өте келе ғибадатхана өсімдіктерге көміліп, тоғызыншы ғасырда Алупа әулетінің Кундавармасы оны қайта жаңартып, қалпына келтірді.
The temple dates back to the ninth century when Kundavarman, the most famous king of the Alupa dynasty, was ruling Tulu Nadu. During this period, there were two holy saints of the Nath cult, Machindranath and Gorakhnath, who came from Nepal. They reached Mangalore, crossing the river Nethravathi. The place where they crossed the river came to be known as Gorakdandi. They chose a place near the banks of the Netravathi which was once the centre of activities of the sage Kapila. The ruling king met the two saints. Pleased with the humility and virtues of the king, they informed him that his kingdom needed to be sanctified with a temple for Mangaladevi. From their own mother he heard the story of Vihasini and Andasura, Parashurama and the temple built by them. The two saints took the king to the sites where all these historical events had taken place. They asked the king to dig the place and relieve the lingam and the dharapatra symbolising Mangaladevi and install them in a shrine along with Nagaraja for providing protection. Kundavarman built grand shrine to Mangaladevi was built on the hallowed place with the guidance of the sages. Even today the two temples of Mangaladevi and Kadri, Mangalore have maintained their connection. The hermits of Kadri Yogirajmutt visit Mangaladevi temple on the first days of Kadri temple festival and offer prayer and silk clothes. As per another legend, the temple is believed to have been built by Parashurama, one of the ten avatars of Hindu god Vishnu. During the passage of time, the temple was covered by vegetation and was restored by Kundavarma of Alupa dynasty during the 9th century.
Ғибадатхана
Ғибадатхана Керала стилінде салынған, бұл стиль Оңтүстік Үндістанның Керала штатындағы және Батыс Гатттардағы барлық ғибадатханаларға тән. Ғибадатханада екі қабатты гопура немесе қақпа мұнарасы бар, жоғарғы қабатында Коттупураны (фестивальдер кезінде барабан соғылатын зал) жабатын ағаш жолдар орналасқан. Ғибадатхананың барлық киелі орындарын қоршап тұратын, қақпалармен тесілген төртбұрышты қабырға Кшетра Мадилука деп аталады. Металл жалатылған ту немесе Дважастхамба ғибадатхана мұнарасының бойымен, орталық қасиетті орынға дейін орналасқан. Орталық қасиетті орын, Гарбхагуди деп аталады, онда бас құдайдың мүсіні орналасқан. Ол бес сатылы баспалдақпен жететін жалғыз есікпен биік тұғырда орналасқан. Есіктердің екі жағында Дварапалака деп аталатын қорғаушы құдайлардың бейнелері бейнеленген. Орталық қасиетті орынның жоспары дөңгелек пішіндес, негізі граниттен, үстігі латериттен салынған, ал конустық шатыры терракота плиткасынан жасалған және іштен ағаш конструкциямен қолдау көрсетілген. Орталық қасиетті орын төменгі жазықтықта орналасқан, ал жоғары жазықтықта жылан құдайы Нагарға арналған қасиетті орын бар. Маңғаладеви Дхарапатра түрінде отырған күйде бейнеленген. Мүсіннің сол жағында кішкентай Линга орналасқан. Қазіргі уақытта ғибадатхананы мұрагерлік сенімділер күтіп, басқарады. Ғибадатхана күн сайын сағат 6:00-дан 10:00-ға дейін, 12:00-ден 13:00-ге дейін және 16:00-дан 20:00-ға дейін ашық.
The temple is built in Kerala style architecture, which is common in all temples in the South Indian state of Kerala and Western Ghat. The temple has a two storeyed gopura or a gateway tower, with the upper storey having wooden trails covering the Kottupura (a hall of drum beating during festivals). A rectangular wall around the temple, called Kshetra Madilluka pierced by the gateways, encloses all the shrines of the temple. The metal plated flagpost or Dwajasthamba is located axial to the temple tower leading to the central sanctum. The central shrine called Garbhagudi houses the image of the presiding deity. It is on an elevated platform with a single door reached through a flight of five steps. Either sides of the doors have images of guardian deities called Dvarapalakas. The central shrine has a circular plan with the base built of granite, superstructure built of laterite and conical roof made of terrocata tile supported from inside by a wooden structure. The central shrine is at a lower elevation, with a shrine of Nagar, the snake god, in the elevation. Mangaladevi is depicted in sitting posture as Dharapatra. There is a small Linga to the left of the icon. In modern times, the temple is maintained and administered by hereditary trustees. The temple is open daily from 6a. m. to 10am, noon to 1pm and 4pm to 8pm.
Фестивальдар
Наваратри (Дуссера) – тоғыз күн бойы арнайы пуджалар орындалатын уақыт. Жетінші күні Мағаладеви құдайы Чандика (немесе Марикамаба) ретінде, ал сегізінші күні Маха Сарасвати ретінде құлшылыққа алынады. Тоғызыншы күні, Маханавами деп те аталады, әйел құдайы Вагдеви, сөз құдайы ретінде табынылады, сондай-ақ Аюда пужасы орындалады. Бұл күні барлық қару-жарақ пен құрал-саймандарға табынылады, себебі бұл күні Дурга құдайы қатыгез демонды жеңген. Осы күні Чандика яагасы да орындалады. Он күндік Дасара мерекесінде көптеген жандар қатысады. Әсем безендірілген құдай үлкен күймеге орнатылып, қалың арқанмен тартылып, шерумен Марнамикаттеге дейін жеткізіледі, онда құдай мен Шамьи ағашына (Prosopis cineraria) табынылады.
Navaratri (Dussera) is the time for special pujas performed on all nine days. On the seventh day, Goddess Mangaladevi is worshipped as Chandika (or Marikamaba), on the eighth day the goddess is worshipped as Maha Saraswathi. On the ninth day which is also known as Mahanavami the goddess is worshipped as Vagdevi, goddess for speech, Aayudha puja is performed. All weapons and tools are worshipped, as the day marks the slaying of the cruel demons by the goddess Durga, and Chandika yaaga are also performed on this day. A large number of devotees participate in the Rathothsava on the tenth day, which is celebrated as Dasara. The decorated goddess is mounted on the grand chariot and pulled with thick ropes in a procession that goes to Marnamikatte, where the goddess and the Shami tree (Prosopis cineraria) are worshipped.