Кіріспе

Сауда стратегиясы

Жұптық сауда немесе жұп саудасы – саудагерлерге нарықтың кез келген жағдайында – өсу тренді, төмендеу тренді немесе көлденең қозғалыста – пайда табуға мүмкіндік беретін нарықты бейтарап сауда стратегиясы. Бұл стратегия статистикалық арбитраж және конвергенциялық сауда стратегиясы ретінде жіктеледі. Жұптық сауданы Герри Бамбергер бастады, ал кейін 1980 жылдары Нунцио Тартальяның Morgan Stanley-дегі сандық тобы дамытты. Стратегия тарихи түрде өзара байланысты екі бағалы қағаздың көрсеткіштерін қадағалайды. Егер екі бағалы қағаз арасындағы байланыс уақытша әлсіресе, яғни бір акцияның бағасы өссе, екіншісінің бағасы төмендесе, жұптық сауда жасау артық өсімді акцияны сату (short) және төмен өсімді акцияны сатып алу (long) арқылы жүзеге асырылады, сонда екі акция арасындағы "айырма" (spread) ақырында жақындасады деп күтіледі. Жұп арасындағы бұл айырмашылық уақытша сұраныс пен ұсыныстың өзгеруіне, бір бағалы қағазға жасалған ірі сатып алу/сату тапсырыстарына, компаниялардың бірі туралы маңызды жаңалықтарға реакцияға және т.б. байланысты болуы мүмкін. Жұптық сауда стратегиясы жақсы позицияны анықтау, нарықты дұрыс уақытта бағалау және шешім қабылдау дағдыларын талап етеді. Стратегияның айтарлықтай төмендеу тәуекелі болмаса да, мүмкіндіктердің саны шектеулі, ал пайда табу үшін саудагер бұл мүмкіндікті бірінші болып пайдалануы керек. Белгілі жұптық саудагерлердің бірі Long Term Capital Management хедж-фонды болды; қараңыз: Екі рет тізімделген компаниялар.

Модельге негізделген жұптар саудасы

Жеке акция бағасын болжау қиын екендігіне көпшілік келіседі, бірақ кейбір акция портфельдерінің бағасын – спред сериясын болжауға мүмкіндік бар екенін көрсететін дәлелдер бар. Мұны іске асырудың ең көп таралған жолы – спред сериясы тұрақты процесс болатын портфель құру. Жұп саудасының жағдайында, егер портфельдер тек екі акциядан тұрса, спредтің тұрақтылығына қол жеткізу үшін, әдетте тұрақты корреляцияны көрсететін екі акция бағасы сериясы арасындағы коинтеграцияның бұзылуын табуға тырысуға болады. Бұл бұзылудың тез арада жойылатыны күтіледі және болжамдар бұзылудың кері бағытында жасалады. Бұл оларды тұрақты спред сериясы бар портфельге біріктіруге мүмкіндік береді. Портфель қалай құрылғандығына қарамастан, егер спред сериясы тұрақты процесс болса, оны модельдеуге және уақыт қатарларын талдау әдістерін қолдану арқылы болжам жасауға болады. Жұп саудасына қолайлы модельдердің қатарында Орнштейн-Уленбек модельдері, авторегрессиялық жылжымалы орташа (ARMA) модельдері және (векторлық) қателерді түзеу модельдері бар. АҚШ нарығында жұп саудасының ұзақ мерзімді тиімділігін зерттеу үшін қашықтық әдісі, коинтеграция және копулалар қолданылған толыққанды эмпирикалық зерттеулер жүргізілді. Олар қашықтық және коинтеграция әдістерінің маңызды альфа және ұқсас нәтижелерге әкелетінін анықтады, бірақ олардың кірісі уақыт өте келе азайды. Копулалық жұп саудасы стратегиялары тұрақтырақ, бірақ кішірек кіріс әкеледі.

Алгоритмдік жұптармен сауда жасау

Бүгін жұптық сауда көбінесе орындауды басқару жүйесінде алгоритмдік сауда стратегияларын пайдалану арқылы жүзеге асырылады. Бұл стратегиялар әдетте тарихи деректерді зерттеу және талдау негізінде спредті анықтайтын модельдерге құрылады. Алгоритм бағаның өзгеруін қадағалайды, нарықтағы тиімсіздіктерді пайдалану үшін автоматты түрде сатып алып, сатады. Реакция жылдамдығының артықшылығы трейдерлерге тар спредтерден табыс табуға мүмкіндік береді.

Нарық бейтараптығы

Жұптық сауда секторлық және нарықтық тәуекелдерді төмендетуге көмектеседі. Мысалы, егер бүкіл нарық құлап, екі акцияның да құны бірдей төмендесе, бұл саудадан қысқа позицияда пайда табуға және ұзақ позициядағы заласты өтеуге мүмкіндік туындауы керек, нәтижесінде үлкен өзгеріске қарамастан пайда шамалы болады. Жұптық сауда – бағаның орташа деңгейге оралу стратегиясы, яғни бағалардың ақырында тарихи трендтеріне қайта оралуына тікелей тікелей ставка жасау. Жұптық сауда өзін-өзі қаржыландыратын стратегия болып табылады, себебі қысқа сатудан түскен қаражат ұзақ позицияны ашуға қолданылуы мүмкін.

Қарапайым мысал

Pepsi (PEP) және Coca Cola (KO) – ұқсас өнім, газдалған сусын шығаратын екі бөлек компания. Тарихи тұрғыдан қарағанда, екі компанияның да көрсеткіштері газдалған сусын нарығына байланысты бірдей құбылуларға ұшыраған. Егер Coca Cola бағасы едәуір көтеріліп, Pepsi бағасы өзгермейтін болса, жұп саудагері Pepsi акцияларын сатып алып, Coca Cola акцияларын сатады, осылайша екі компанияның бағасы бұрынғы деңгейіне оралады деп есептейді. Егер Pepsi бағасы арадағы айырмашылықты жою үшін өссе, саудагер Pepsi акцияларынан пайда табады, ал Coca Cola бағасы төмендесе, Coca Cola акцияларын сату арқылы да пайда көреді. Акция бағасының бастапқы құнына оралу себебі – бұл болжам. Акцияны ұстап тұру кезеңінде екі компанияның да бұрынғы көрсеткіштерін сақтайды деп есептеледі.