1830 жылғы Ұлыбритания парламент сайлауы және саяси өзгерістер
1830 United Kingdom general election
1830 жылғы Ұлыбритания парламент сайлауы: Георг IV қайтысынан кейін Уильям IV тұсындағы бірінші парламент. Реформа мәселесі күрт өршиді, торилер жеңіске жетті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1830 жылғы Ұлыбританиядағы жалпы сайлау король Георг IV-тің қайтысымен шақырылды және оның мұрагері король Уильям IV билігіндегі алғашқы парламентті құрды. Свинг қозғалысынан кейін өткен бұл сайлауда сайлау реформасы маңызды мәселеге айналды. Дауыс беру шілде және тамыз айларында өтті, торилер вигтерден көп дауыс жинады, бірақ тори депутаттары арасындағы келіспеушілік Эрл Грейге тиімді үкімет құрып, келесі жылы елде сайлау реформасы мәселесін көтеруге мүмкіндік берді. Ұлыбританияның сегізінші Парламенті 1830 жылдың 24 шілдесінде таратылды. Жаңа Парламент 1830 жылдың 14 қыркүйегінде шақырылды, оның мерзімі сол күнден бастап ең көп жеті жылға белгіленді. Алайда, монарх Парламентті мерзімі біткенге дейін тарату арқылы осы мерзімді қысқартуға құқылы болды, және бұл әдетте солай жасалатын. Бұл сайлау 1708 жылдан бері үкіметтің құлауына әкелген алғашқы сайлау болды.
none
The 1830 United Kingdom general election was triggered by the death of King George IV and produced the first parliament of the reign of his successor, King William IV. Fought in the aftermath of the Swing Riots, it saw electoral reform become a major election issue. Polling took place in July and August and the Tories won a plurality over the Whigs, but division among Tory MPs allowed Earl Grey to form an effective government and take the question of electoral reform to the country the following year. The eighth United Kingdom Parliament was dissolved on 24 July 1830. The new Parliament was summoned to meet on 14 September 1830, for a maximum seven year term from that date. The maximum term could be and normally was curtailed, by the monarch dissolving the Parliament, before its term expired. This election was the first since 1708 to cause the collapse of the government.
Саяси жағдай
1830 жылғы сайлау кезінде торилердің басшысы Веллингтон герцогы болды. Ол 1828 жылдан бері премьер-министр қызметін атқарып келген. Алдыңғы парламент тұрақсыз болды, екі басты партия да жарылған еді. 1826–30 жылдардағы парламентте төрт тори премьер-министрі болды. 1812 жылдан бері премьер-министр болған Ливерпуль графы 1827 жылы денсаулығының нашарлауына байланысты отставкаға кетті. Ливерпульдің бас хатшысы болған Джордж Кэннинг 1827 жылдың басында премьер-министр болды. Веллингтон герцогы мен Роберт Пил басқаратын жоғары торилер оның үкіметінде қызмет етуден бас тартты. Кэннинг вигтердің бір бөлігін, соның ішінде Лансдаунды, торилердің кеннингтік фракциясымен коалиция құруға шақырды. Басқа вигтер, мысалы, Грей графы оппозицияда қалды. Виконт Альторп сияқты кейбір вигтер үкіметке қатысты бейтарап позиция сақтады. 1827 жылдың тамызында Кэннинг қайтыс болғаннан кейін премьер-министрлік тағы бірнеше айға виконт Годеричке өтті, ал 1828 жылдың 22 қаңтарында Веллингтон билікке келді. Кэннинг пен Годерич үкіметтерінде болған вигтер оппозицияға оралды. Ұзақ уақыт бойы Кэннингті қолдаған депутаттар мен пэрлер тобы (кейін кеннингтіктер деп аталды) Веллингтон үкіметіне енді, бірақ 1828 жылдың мамырында Шығыс Ретфордтың бұрыс парламенттік округінен орындарды қайта бөлу мәселесіне байланысты үкіметтен кетіп қалды. 1829 жылы тори үкіметінде тағы да бөлініс болды, себебі Дэниел О’Коннелл мен оның католик қауымдастығы парламенттік орын жеңіп алды. О’Коннелл католик болғандықтан, заң бойынша Палатаға өте алмады, сондықтан Веллингтон үкіметі өзгеріс жасауға мәжбүр болды, бірақ бұл олардың партиясында тағы бір бөлініске әкелді – бұл жолы Эдвард Кнатчбулл басқаратын «Ультра тори» тобы құрылды. 1806–07 жылдардағы «Барлық таланттар министрлігінен» бері вигтердің үстемдігі болған жоқ. Виг партиясының, әсіресе Палатадағы басшылығы көп жыл бойы әлсіз болды. Алайда 1826–30 жылдардағы парламентте жағдай жақсарды. Жалпы сайлау кезінде Грей графы вигтердің арасындағы жетекші тұлға болды. Бірақ Грей 1824 жылы ресми басшылықтан бас тартқан. Лансдаун маркизі көшбасшылыққа үміткер болды, бірақ оны қабылдамады. Георг IV корольдің Грей графына деген жаугершілігі оны үкіметке кіргізбеді, бірақ жаңа тәж иесі кезінде оның лауазымға таяу болу мүмкіндігі арта түсті. 1821 жылдан бері Палатада оппозицияның ресми көшбасшысы болған жоқ, бірақ 1830 жылы вигтер бос орынды толтыру үшін Альторп виконтын таңдады. Ирландия саясатында Дэниел О’Коннелл мен оның католик қауымдастығы 1829 жылы католиктердің құқықтарын қамтамасыз етуде табысқа жетті. Бірақ бұл шарамен бірге ирландиялық округтік сайлаушылардың мүліктік талаптары 2 фунттан 20 фунтқа дейін көтерілді. Он жетінші ғасырда қабылданған жазалау заңдарынан бері алғаш рет Ирландиядағы католиктер парламентте қызмет ете алды. Құқықтарға қол жеткізгеннен кейін О’Коннелл Одақ актісін жою науқанымен айналыса алды.
The Tory leader, at the time of the 1830 election, was the Duke of Wellington. He had been Prime Minister since 1828. The previous Parliament had been unstable, with both principal parties fractured. During the 1826–30 Parliament, there had been four Tory prime ministers. The Earl of Liverpool, who had been Prime Minister since 1812, was forced by ill health to retire in 1827. George Canning, who had been Leader of the House of Commons under Liverpool, became Prime Minister in early 1827. The High Tories, led by the Duke of Wellington and Robert Peel, refused to serve in his government. Canning invited a section of the Whigs, including Lansdowne to join a coalition ministry with the Canningite faction of the Tories. Other Whigs, like Earl Grey, remained in opposition. Some Whigs like Viscount Althorp adopted a neutral attitude to the government. After Canning's death in August 1827, the premiership passed to Viscount Goderich for a few more months, until Wellington took over on 22 January 1828. Those Whigs who had been in both Canning's and Goderich's governments returned to the Opposition. For a short while a band of MPs and peers who had been supporters of Canning (hence the Canningites) were in included in Wellington's government but left on the issue of the re distribution of seats from the corrupt parliamentary borough of East Retford in May 1828. There was a further split in the Tory administration in 1829 on the issue of Catholic emancipation when Daniel O'Connell and his Catholic Association won a parliamentary seat. O'Connell was legally barred from taking his seat in the House of Commons because he was a Catholic, so Wellington's government was forced to bring about a change but that led to another split in their party — this time with the creation of the 'Ultra Tory' group led by Edward Knatchbull MP and supported by a number of influential peers in the House of Lords. There had not been a predominantly Whig administration since the Ministry of all the Talents in 1806–07. The Whig Party had had weak leadership, particularly in the House of Commons, for many years. However, during the 1826–30 Parliament the situation improved. At the time of the general election, the Earl Grey was the leading figure amongst the Whig peers. However Grey had given up the formal leadership in 1824. The Marquess of Lansdowne was acting as leader, but had not taken up the title. The animosity which King George IV had to Earl Grey had barred him from government, but in the new reign his chances of office had improved. There had been no official Leader of the Opposition in the House of Commons since 1821, but in 1830 the Whigs selected Viscount Althorp to fill the vacancy. In Irish politics, Daniel O'Connell and his Catholic Association had succeeded in obtaining Catholic emancipation in 1829. However this measure was accompanied with an increase in the property qualification for Irish county voters, from a £2 freehold to a £20 one. For the first time since the penal laws were enacted in the seventeenth century Catholics in Ireland could serve in Parliament. With emancipation achieved, O'Connell was free to pursue his other aim with a campaign for repeal of the Act of Union.
Сайлау күндері
Бұл кезеңде бір ғана сайлау күні болған жоқ. Сайлау өткізу туралы жарлық (патшалық бұйрық) алғаннан кейін, жергілікті сайлау комиссары өзінің қарауындағы сайлау округі немесе округтері үшін сайлау күнтізбесін белгіледі. Дауыс беруге даулы сайлаулар өткен округтерде бірнеше күн бойы дауыс беру жалғасуы мүмкін еді. Жалпы сайлау 1830 жылдың 29 шілдесіндегі алғашқы сайлаудан басталып, 1 қыркүйектегі соңғы сайлаумен аяқталды.
At this period there was not one election day. After receiving a writ (a royal command) for the election to be held, the local returning officer fixed the election timetable for the particular constituency or constituencies he was concerned with. Polling in seats with contested elections could continue for many days. The general election took place between the first contest on 29 July and the last contest on 1 September 1830.