Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ауербах, Авербах (אוּרבּך) еврей отбасы – 16-19 ғасырлардағы ғалымдар отбасы, оның алғашқысі Мұса Ауербах, шамамен 1462 жылы туған, 1497 жылдан бастап Регенсбург епискобының сарайлық яһудиі болған. Оның қыздарының бірі, күйеуге шыққаннан кейін Краковқа кетіп, атақты раввин Мұса Иссерлес (רמ״א) шежіресінің басы саналады. Ауербах отбасы Габсбург монархиясы тұсында сарайлық яһуди мәртебесіне ие болып, кейіннен ақсүйек атағын алды. "Ауербах" есімі "жайылымнан ағатын өзен, жайылым бұлағы" деген мағынаны білдіреді. Ауербах – Германияның оңтүстігіндегі бірнеше елді мекеннің атауы.
The Jewish family Auerbach, Авербах (אוּרבּך) of the 16th to 19th century was a family of scholars, the progenitor of which was Moses Auerbach, born around 1462, court Jew to the bishop of Regensburg as of around 1497. One of his daughters, who went to Kraków after her marriage, is the reputed ancestress of the celebrated Rabbi Moses Isserles (רמ״א). The Auerbach family gained Court Jew status and later nobility titles under the Habsburg monarchy. The name, Auerbach means, "the stream that comes from the meadow, meadow brook". Auerbach is the name of several places in Southern Germany.
Вена филиалы
Ауербахтар отбасының тағы бір тармағы Венаға қоныс аударды. Оның жақын туысы Мешулам Соломон Фишхоф Ауербах сол қалада белгілі болды және әйгілі раввин және дәрігер Лео Луцернаның (Юда Лёб Маор қатон Л.) қызы Мириам Луцернаға үйленді. (Мириамның 1654 жылғы 29 шілдеде қайтыс болғаны мәлім (Франкл, Inschriften, No. 202)). Қартайған шағында Мәшһұламның басынан өткен қайғы – Венадан қуылған және дінтастарымен бірге (1670) жер аударылуы. Өлер алдында (1677 ж.) ол ұлдарын құрметті лауазымдарда көріп қуанды. Осыдан жиырма жыл бұрын оның ұлы Менахем Мендель Ауербах Краковта раввиндікке кеңесші болып қызмет еткеннен кейін, Моравияның Реуссниц қаласына раввин ретінде шақырылған еді. Краквтағы Талмуд мектебінде Йом Тов Липманн Хеллер, Джоэл Саркес және Джошуа бен Йозефтің шәкірті болған Менахем Мендель Талмуд бойынша халықаралық деңгейде танымал болды.
Another branch of the Auerbach family settled at Vienna. A near relative, Meshullam Solomon Fischhof Auerbach, achieved eminence in that city and married Miriam Lucerna, the daughter of a well known rabbi and physician, Leo Lucerna (Judah Löb Ma‘or qat‘on L.). {Miriam is known to have died on July 29, 1654 (Frankl, Inschriften, No. 202)}. In his old age, it was Meshullam's misfortune to be driven from Vienna and exiled (1670) with his coreligionists. Before his death (1677), he had the satisfaction of seeing his sons occupy honorable positions. Nearly twenty years before, his son, Menahem Mendel Auerbach, had been called as rabbi to Reussnitz, Moravia, after having officiated as assessor to the rabbinate at Kraków. The pupil of Yom Tov Lipmann Heller, Joel Sarkes, and Joshua ben Joseph at the Talmud school in Kraków, Menahem Mendel achieved an international reputation for Talmudic authority.
Симон Ауербах
Мендельдің ағаларының ең танымалсы – Симон Ауербах, ол жиырма үш жасында 1634 жылы Венада балалар арасында тараған эпидемия кезінде өкінішті өлең жазды. Бұл өлең бірнеше рет басылып шықты, «Мишон (sic) ла Йеладим» (Балаларға көмек) деген атпен, Франкфурт-на-Майне, 1711. Автор 1638 жылдың 11 наурызында Айбеншюцте (Иванчице) қайтыс болды. Өлеңді автордың немересі Мешулам Соломон Фишхоф басып шығарды және оған «Раб Шаллом» (Зор тыныштық) деген түсіндірме қосты. Ол сондай-ақ Израиль Нагараның бірнеше дұғаларын және әнұрандарын, өзінің қосымшаларымен бірге жариялады (Франкфурт-на-Майне, 1712).
The best known among Mendel's brothers is Simon Auerbach, who at the age of twenty three wrote a penitential poem on the occasion of an epidemic that broke out among children in Vienna, in 1634. This poem passed through several editions, under the title Mish'on (sic) la Yeladim (Support to Children), Frankfort on the Main, 1711. The author died on 11 March 1638 in Eibenschütz (Ivančice). The poem was printed by the grandson of the author, Meshullam Solomon Fischhof, who added a commentary, Rab Shalom (Much Peace). He also published several prayers and hymns of Israel Nagara, with additions of his own (Frankfort on the Main, 1712).
Хайим Ауербах
Хайым Ауербах, Менахем Мендельдің екінші ағасы, Краковта қоныстанды, бірақ кейіннен раввинаттың бағалаушысы ретінде Венаға оралды. Ол 1665 жылдың 7 қазанында қайтыс болды. Үшінші ағасы, Бенджамин Вольф Ауербах, Никольсбургте тұрып, қауымның ақсақалы ретінде жоғары құрметке ие болды, тіпті раввинат алқасының төрағасы міндетін уақытша атқарды. Оның өсиеті, «Даналық көзі» (Мeqор Чокма) атты еңбегімен бірге жарық көрді, онда көптеген дүниелік даналық пен ізгі ойлар қамтылған. Оны Никольсбургте раввинаттың бағалаушысы болған ұлы Мешулам Соломон баспаға шығарды, ол сол кезде ғылыми-ахлақтық еңбек жариялады. Менахем Мендельден кейін Кротоцынның раввині болған немересі, сол есімді, Мұса Ауербахтың ұлы (9 мамыр 1739 жылы қайтыс болды) қызмет етті. Менахем Мендель бен Мозайс Ауербах 1732 жылдан 1755 жылға дейін Кротоцын қауымының раввині болды және Төрт Жердің Синодының президенті болды; ол 1760 жылы қайтыс болды. Ол Краков раввині Саулдың күйеу баласы еді. Жоғарыда аталған Симон Вольфтің ұлы Давид Тебеле «Хакадош» (Қасиетті) лақабымен белгілі болды және Праганың бас раввині болып қайтыс болды. Оның есімін ұлы Самуэль Ауербах сақтады, ол Амстердамда жарық көрген «Шесед Шмуэль» (Самуэльдің мейірімі) кітабының авторы еді.
Hayyim Auerbach, a second brother of Menahem Mendel, settled at Kraków but later returned to Vienna as assessor of the rabbinate. He died there on 7 October 1665. A third brother, Benjamin Wolf Auerbach, settled at Nikolsburg and was held in high esteem as elder of the community, even officiating temporarily as chairman of the college of the rabbinate. His testament, printed together with the work Meqor Chokmah (Source of Wisdom), which contains an abundance of worldly wisdom and pious reflection, was published by his son, Meshullam Solomon, assessor of the rabbinate at Nikolsburg, who published an ethical work at the same time. Menahem Mendel's successor as rabbi of Krotoszyn was his grandson, who bore the same name, the son of Moses Auerbach (died May 9, 1739). Menahem Mendel ben Moses Auerbach served as rabbi of the congregation in Krotoszyn from 1732 to 1755, and was president of the Synod of the Four Lands; he died in 1760. He was the son in law of Rabbi Saul of Kraków. A son of Simon Wolf, mentioned above, was David Tebele, surnamed "HaKadosh" (the Holy), who died as chief rabbi of Prague. His name was commemorated by his son, Samuel Auerbach, the author of Chesed Shmuel (Samuel's Charity), published in Amsterdam.
Финес Ауербах
Осы отбасының бір мүшесі – Финес Ауербах, Краковтағы (1695) еврей сотының төрағасы және «Халаха Берура» (Айқын Заң) атты «Орах Хайимге» түсіндірме жазған автор.
A member of the same family was Phineas Auerbach, president of the Jewish court at Kraków (1695), and author of Halakah Berurah (Lucid Law), a commentary on Orach Chayim.
Хирш Ауербах
Хирш Ауербах отбасының тағы бір тармағынан шыққан. Ол Бродидегі раввинаттың бірінші көмекшісі болды, ол жердегі тым жоғары салықтардан және жалақорлардың істегінен қашып, қауымның бір бөлігімен бірге Германияға қашқан. Көшпенділік өмірден кейін ол Вормс қаласына қоныстанды, онда 1733 жылы раввин Лёб Синцхаймның колледжіне шақырылып, 1763 жылы сол қауымның раввині болып тағайындалды. Ол 1778 жылдың 3 мамырында Вормста 88 жасында дүние салды, ал оның ізгі әйелі Добреш (Бродидегі президент Исаактың қызы) одан бірнеше апта бұрын қайтыс болды. Оның Бродиде туған ұлы Абиезри Селиг Ауербах алдымен Эденкобенде, содан кейін Буксвайлерде раввин қызметін атқарды, ол 1767 жылы қайтыс болды. Оның әйелі Трир және Нидерхеймдегі раввин Исаак Синцхаймның қызы болған.
Hirsch Auerbach belongs to another branch of the family. He was first assessor of the rabbinate at Brody, fleeing thence to Germany with a part of the community to escape exorbitant taxation and the machinations of informers. After wandering from one place to another he settled at Worms, to which he had been called in 1733 to Rabbi Löb Sinzheim's college, and was appointed rabbi in the same community in 1763. He died at Worms May 3, 1778, in the eighty eighth year of his life, his pious wife Dobresch (daughter of the president Isaac at Brody) dying a few weeks before him. His son, born at Brody, Abiezri Selig Auerbach, was at first rabbi at Edenkoben, then at Buxweiler, where he died in 1767; his wife was the daughter of Isaac Sinzheim, rabbi at Trier and Niederehnheim.
Меир Ауербах
Отбасының тағы бір мүшесі – Меир Ауербах (1815), Колодтағы еврей сотының төрағасы және «Имрей Бина» («Даналық сөздері») кітабының авторы. Ол Палестинаға эмиграциялап, Иерусалимдегі Польша Колелін басқарған тұңғыш ашкеназдық бас раввин болды.
Another member of the family was Meir Auerbach (1815), president of the Jewish court at Koło and author of "Imrei Bina" (Words of Wisdom). He emigrated to Palestine and was the first Ashkenazic chief rabbi of Jerusalem to head the Poland Kolel.