Кіріспе

Яма Заттау (Яма Затдау), Мьянманың ресми емес ұлттық эпосы, Рамаяна мен Дасаратха Джатаканың Бирма нұсқасы болып табылады. Мьянмада Яма Заттаудың тоғыз бөлігі белгілі. Бұл оқиғаның Бирма тіліндегі атауы – Ямаяна, ал "заттау" сөзі теравада буддизмінің жатака әңгімелеріндегі театрландырылған қойылымды немесе оның бір бөлігін білдіреді.

Тарих

Яма-затдау Анавратха патшаның тұсында ауызша дәстүрмен таныстырылды, бірақ бұл оқиға Вальмикидің санскрит эпосы Рамаяна ма, жоқ па, толық анық емес. Рамаянаның ең ерте суреттемелік дәлелі ерте Баган кезеңіне жатады. Баганның Натлаунг ғибадатханасында Рама мен Парашураманың екі кірпіштен жасалған мүсіні бар, ал Хпетельек пагодаларында Рама туралы оқиғаны (Дашаратха Джатакасында) бейнелейтін терракота тақтайшалары Буддалық Джатака аңыздары сериясының бір бөлігі ретінде сақталған. Рамаянаның мон этносының бейімделуі "Лойк Самуинг Рам" деп аталады, оны 1834 жылы буддалық монах Уттама жазған. "Лойк Самуинг Рам" көбінесе бірма нұсқасынан алынған, өйткені Мон нұсқасының авторы алғы сөзінде бірма нұсқасының астанадағы танымалдығына байланысты осылай деп көрсеткен. Дегенмен, Мон нұсқасы тай, яван және малай нұсқаларымен де байланысты және тай, бірма немесе малай нұсқаларында кездеспейтін өзіне тән эпизодтарға ие.

Кейіпкерлер

Яма Заттау кейіпкерлері түпнұсқадағыдай ерекшеліктері мен қасиеттерімен ұқсас. Бірақ, актерлік киімдері бұрма және тай элементтерінің қоспасынан жасалған. Кейіпкерлердің аттары, көбінесе, санскрит есімдерінің бірма тіліне транслитерацияланған нұсқалары. Рама – Яма, Сита – Тида, Лакшмана – Лакхана, Хануман – Хануман, Парашурама – Пашуяма, Равана – Явана немесе Датагири, Вали – Бали, Марича – Марицца, Вибишана – Бибитана.