Кіріспе
Симфония № 98, B мажорда, Hoboken I/98, Джозеф Хайднның жазған он екі Лондон симфониясының (№ 93–104) алтыншысы болып табылады. Ол 1792 жылы Лондонға жасаған алғашқы сапарында жазған симфониялар жинағының бір бөлігі ретінде аяқталды. Алғаш рет 1792 жылғы 2 наурызда Лондондағы Хановер-сквер-румс залында орындалды. Кейбір музыка зерттеушілері мен тарихшылар бұл симфонияны 1791 жылғы 5 желтоқсанда қайтыс болған досы Моцартқа арналған Хайднның құрмет көрсетуі ретінде түсіндіреді.
Тарих
Гайдн симфонияны 1792 жылдың басында жазды. Ол кезде Хайдн Лондонға жасаған екі сапарының біріншісінде болды, Иоганн Петер Соломон концертмейстерлік еткен оркестрмен жаңа симфониялар сериясын орындау бойынша келісімшартқа отырған. Симфония 1792 жылдың 2 наурызында Хановер-сквер бөлмелерінде орындалды, Хайдн оркестрді клавиатурадан басқарды. Премьерасы 93-ші симфониясынан екі апта соң, ал "Синфония Кончертанте" концертінен бір апта бұрын өтті. Хайдн 98-ші симфонияның премьерасында бірінші және төртінші бөлімдерге қосымша орындау сұранысын айтқанын еске алды.
Аспаптар
Бұл шығарма бір флейта, екі гобой, екі фагот, екі мүйіз, екі керней, тимпан, скрипкалар тобы және кэмбало үшін жазылған. Симфонияның премьерасында Хайдн кэмбало партиясын фортепианода орындаған болуы мүмкін, бірақ көптеген қазіргі заманғы қойылымдарда бұл партия клавесинде орындалады, өйткені «кэмбало» дегеніміз неміс тілінде клавесин дегенді білдіреді. Кэмбало партиясы төртінші бөлімдегі қысқа ғана соло үшін жазылған, бірақ Хайдн премьераны клавиатурада отырып дирижерлік еткен және оны симфонияның барлық бөлігінде континуо рөлінде қолданған болуы мүмкін. Қазіргі заманғы орындалуларда B мүйіз партиясы көбінесе B бассо мүйіздерімен, B альт емес, орындалады. 1792 жылғы премьерада B бассо мүйіздері басым болған болуы мүмкін, бұл симфонияны Хайдннің осы аспапты алғаш рет қолданған туындысы етеді. Керней және тимпан партиялары да B тонында жазылған.
Бірінші бөлім: "Адажио Аллегро"
Бірінші бөлім соната түрінде жазылған және оған "Адажио" деген белгі қойылған кіріспе бар. Кіріспе B минорында, үш рет қайталанып келетін жоғары қарай бұзылған аккордтан және одан кейін төмен қарай қозғалыстан тұрады. Содан кейін Хайдн кіріспедегі мотивті қозғалыстың "Алегро" бөлімінің басты тақырыбы ретінде пайдаланады, бірақ бұл жолы ол B мажорда. Кіріспедегі және бөлімдегі ортақ тақырыптық материалды қолдану сол кездегі композиторлар үшін сирек кездесетін тәсіл. "Алегро" бөлімінде алғаш айтылғаннан кейін, мотив бүкіл қозғалыстың басымдығына ие болады. Экспозиция дәстүрлі түрде мажор тональностьтағы соната формасындағыдай, доминантаға (F мажор) өтеді, бірақ жаңа тақырып енгізілмейді. Оның орнына, бастапқы тақырып, жаңа тональностьта, бірақ өзгешеленген түрде қайтадан орындалады. Сонатаны монотематикалық деп атауға болады. Экспозициядан кейін ұзақ даму бөлімі келеді, содан соң экспозицияда ұсынылған материалға ерекше маңызды өзгерістер енгізілген қайталау бөлімі болады.
Екінші бөлім: Адагио
Бұл бөлім F мажорда және соната түрінде жазылған. Керней мен тимпан партиялары жоқ. Салтанатты және әнұранға ұқсас бұл бөлім Моцарттың екі шығармасынан – «Коронациялық месса» мен №41 симфониясынан («Юпитер») материалды айқын пайдаланады, және Хайдн оны 1791 жылдың желтоқсанында қайтыс болған досы мен әріптес композиторына құрмет ретінде арнаған болуы мүмкін: Хайдн симфонияны жазғанда досының қазасы туралы хабарды естіп, қатты қайғырды. Бұл бөлімнің негізгі тақырыбы, скрипкалармен басталып, «кантабиле» деп белгіленген, Моцарттың «Коронациялық месса»сынан «Agnus Dei»-ден тікелей алынған; сонымен қатар, бұл тақырыптың «God Save the King» әнімен ұқсастығы да байқалады. Екінші тақырып доминантта (C мажор) орналасқан. Экспозиция қайталанбайды, оның орнына даму бөліміне көшу жасалады. Осы көшу кезінде Моцарттың №41 симфониясынан («Юпитер») алынған цитата пайда болады. Рекапитуляция негізгі тақырыпты жаңаша өңдеуді қамтиды: алғашқы қайталануда тақырып контрапункттегі соло виолончельмен сүйемелденеді. Екінші тақырып қайталанғаннан кейін, гобойлар бірінші тақырыпты қайта ұсынады. Бөлімнің соңына жетіп алты такт қалғанда, тақырыптың алғашқы екі тактысы соңғы рет гобой мен фаготтың хроматикалық сүйемелдеуімен орындалады. Содан кейін бөлім pianissimo-ға дейін аяқталады. Тақырыптың соңғы орындалуына сүйемелдеген хроматизм 1950 жылдарға дейін симфонияның жарияланған нұсқаларында болмады, сол кезде Х.С. Роббинс Лэндон Хайднның түпнұсқалық партитурасын қалпына келтірді.
Үшінші бөлім: Менюетто
Үшінші бөлім – жылдам минует және трио. Минует B мажор тонында. Оның екінші бөлімі дәстүр бойынша F мажордың доминантында басталады, бірақ флейтаға арналған соло үшін А мажорға көшеді. Музыка сыншысы Майкл Штайнберг трионы "жайлы, ауылдық" деп сипаттады. Гайдн клавиштің виртуозы болған жоқ. Бірақ 1792 жылғы премьераға қатысқан композитор және органшы Сэмюэл Уэсли Гайдн клавиштің солосын тиянақты орындағанын еске алды: "Оның пиано-фортедегі орындауы, оны осы аспаптағы бірінші деңгейдегі суретші деп санамасаңыз да, күмәнсіз таза және анық болды. Оның симфонияларының бірінің финалында пиано-фортеге берілген және осы естелік авторы оны ең жоғары дәлдікпен орындағанын еске түсіретін тартымды жарқын кезең бар". Симфонияның орташа орындалуы шамамен 26 минутқа созылады.
"His Performance on the Piano Forte, although not such as to stamp him a first rate artist upon that Instrument, was indisputably neat and distinct. In the Finale of one of his Symphonies is a Passage of attractive Brilliancy, which he has given to the Piano Forte, and which the Writer of this Memoir remembers him to have executed with the utmost Accuracy and Precision." A typical performance of the symphony lasts about 26 minutes.