Кіріспе

Халықаралық ботаника конгресі (IBC) – барлық ғылыми салалардағы ботаниктердің халықаралық кездесуі, Халықаралық ботаника және микологиялық қоғамдар қауымдастығы (IABMS) тарапынан бекітіліп, әр алты жылда бір рет әртүрлі континенттерде кезекпен өткізіледі. Конгрестердің қазіргі нөмірлеу жүйесі 1900 жылдан басталады; XVIII IBC 2011 жылдың 24-30 шілдесінде Австралияның Мельбурн қаласында, ал XIX IBC 2017 жылдың 23-29 шілдесінде Қытайдың Шэньчжэнь қаласында өтті. IBC-нің балдырлар, саңырауқұлақтар және өсімдіктер үшін халықаралық номенклатура коды (ICN) –ді өзгертуге құқығы бар, ол XVIII IBC-де Халықаралық ботаникалық номенклатура кодынан (ICBN) қайта аталды. Формальды түрде бұл құқық пленарлық сессияда, ал іс жүзінде Номенклатура секциясының шешімдерін бекітуде. Номенклатура секциясы Конгреске дейін жиналып, Кодекске өзгеріс енгізу бойынша барлық ұсыныстарды қарастырады, оның ішінде сақтау жөніндегі кіші комитеттердің ұсыныстарын ратификациялау да бар. Шарапсыз шешім қабылдау қаупін азайту мақсатында Номенклатура секциясы комитет ұсынбаған кез келген өзгеріс үшін 60% көпшілік дауыс талабын қояды.

Тарих

Бірінші Халықаралық ботаникалық конгресске дейін табиғи ғылымдарға қатысты жергілікті конгрестер өте кеңейді, ал одан артық мамандандырылған, бірақ халықаралық деңгейдегі жиын қажет деп есептелді. Бірінші жылдық IBC 1864 жылы Брюссельде халықаралық бақша өсімдіктері көрмесімен бірге өтті. Қабылданған ережелер Альфонс де Кандоль дайындаған ережелерге негізделген. Ботаникалық және/немесе бақша өсімдіктері саласындағы халықаралық конгрестер тұрақты түрде өткізілді, бірақ 1892 жылы Генуяда өткен жиынға дейін номенклатураны өзгертуге көшпеді. Келесі жиындар төмендегі кестеде көрсетілген. "Код" бағанында номенклатура кодексі қабылданды ма, жоқ па, көрсетілген. Жыл Қала Ел Код Номенклатураға қатысты маңызды шаралар I 1900 Париж Номенклатура мәселелері кейінге шегерілді. II 1905 Вена Иә Номенклатураның алғашқы міндетті ережелері; француз тілі жиынның ресми тілі болды; 1908 жылдан бастап латын тіліндегі өсімдік сипаттамаларын ұсыну талабы (іске асырылмады); Кью ережесінің тоқтатылуы. III 1910 Брюссель Иә Саңырауқұлақтар номенклатурасының басталу күндері бөлек белгіленді. IV 1926 Итака Номенклатура мәселелері кейінге шегерілді. V 1930 Кембридж Иә Типтік әдіс енгізілді; латын тіліндегі талап 1932 жылға дейін кейінге шегерілді; "абсолюттік гомоним ережесі" қабылданды немесе "кейінгі гомоним болған жағдайда әрқашан жарамсыз (сақталмаса)", бұл көптеген атаулардың мәртебесін өзгертті, соның ішінде бұрын сақталған атаулардың да. Кембридж кодексі 1935 жылға дейін жарияланбады. VI 1935 Амстердам Француз тілін алмастырып, ағылшын тілі Конгрестің ресми тілі болды. Формалды кодекс жарияланбады. IX 1959 Монреаль Иә 1930 жылғы конгресте жасалған өзгерістерге байланысты сақталған және қабылданбаған атаулардың толық қайта қаралуы, Ж. Ланжоудың кіріспесі. Басты ережелер отбасы деңгейінен жоғары қолданылмайды деген шешім қабылданды. XI 1969 Сиэтл Иә Халықаралық бриологтар қауымдастығы құрылды. XII 1975 Ленинград Иә Кодекстің ағылшын, француз және неміс тілдеріндегі ресми нұсқалары (айырмашылықтар болған жағдайда ағылшын тіліндегі нұсқа басымдыққа ие); кейбір ерекше жағдайларда түр атауларын қабылдамау; қазба өсімдіктер үшін органдар тұқымдастары жойылды, олардың орнына форма тұқымдастары қолданылды. XIII 1981 Сидней Иә Кодекстің ағылшын, француз және неміс тілдеріндегі ресми нұсқалары (айырмашылықтар болған жағдайда ағылшын тіліндегі нұсқа басымдыққа ие); "экономикалық маңызы зор" түр атауларын сақтау процедурасы (және бас тарту) кеңейтілді; саңырауқұлақтардың басталу күні 1753 жылға дейін қалпына келтірілді; санкцияланған атау мәртебесі белгіленді; туыстар мен жоғары санаттардың түрлері түрлердің типтері болады (яғни таксондар енді типтер емес, тек үлгілер немесе суреттер). XIV 1987 Берлин Иә Кодекстің ресми нұсқасы тек (британдық) ағылшын тілінде; кейінірек француз, неміс және жапон тілдеріне аударылды; сақталған туыс атауларының типін көрсететін түр атауларын сақтау кеңейтілді. XV 1993 Токио Иә Өсімдік атауларын тіркеуге қадамдар жасалды; номенклатура кодексі кеңінен қайта ұйымдастырылды; кодекстің ресми нұсқасы тек (британдық) ағылшын тілінде; кейінірек қытай, француз, неміс, итальян, жапон, орыс және словак тілдеріне аудармалар жасалды; барлық түр атауларын сақтау; номенклатуралық өзгерістерге әкелетін кез келген атаудан бас тартуға рұқсат етілді; эпитип тұжырымы енгізілді. XVI 1999 Сент-Луис Иә Типтік талаптарды жетілдіру; 1958 жылдан бастап типтер ретінде суреттерге көбінесе тыйым салынды; қазбалар үшін морфотакса. Қолдау таппаған ұсыныстардың арасында Биокод және өсімдік атауларын тіркеу болды. XVII 2005 Вена Иә Морфотакса және қазбалар үшін кәдімгі таксондар; 2007 жылдан бастап типтер ретінде суреттерге көбінесе тыйым салынды; номенклатура кодексіне сөздік қосылды. XVIII 2011 Мельбурн Иә Электрондық жариялауға рұқсат етілді; саңырауқұлақтар атауларын тіркеу; 2012 жылдан бастап ағылшын немесе латын тіліндегі сипаттамалар (немесе диагноздар); саңырауқұлақтар үшін анаморф және телеморф, ал қазбалар үшін морфотакса ұғымдары жойылды. XIX 2017 Шэньчжэнь Иә XX 2024 Мадрид Испания 2023 жылғы Бразилиядағы IBC пандемияға байланысты тоқтатылды. Ол 2024 жылдың шілдесінде Мадридте өтеді. Толық ақпарат жақын арада ұсынылады.

Саңырауқұлақтар номенклатурасы комитеті

Саңырауқұлақтар номенклатура комитеті (NCF) – Халықаралық ботаникалық конгресс (IBC) тұрақты комитеті, саңырауқұлақтарға қатысты халықаралық ережелерді, әсіресе олардың таксономиясын талқылау үшін тағайындалған. ҰҚК мүшелері алты жыл сайын сайланады. Саңырауқұлақтардың аталуын реттейтін халықаралық деңгейде келісілген ережелер әр алты жылда бір рет өткізілетін Халықаралық ботаникалық конгресте қаралып, жаңартылады. 2021 жылдан бастап комитет төрағасы – Скотт Алан Редхед.