Кіріспе
Гүлді өсімдіктер түрі. Cornus sericea, қызыл озиер немесе қызыл озиер догвуды, Солтүстік Американың көп бөлігінде табиғи түрде өсетін Cornaceae тұқымдасына жататын гүлді өсімдік. Кейде ол Азиялық Cornus alba түрінің синонимі ретінде қарастырылады. Басқаша атаулары: қызыл бұта, қызыл самырсын, қызыл сабақты ит ағашы.
Cornus sericea, the red osier or red osier dogwood, is a species of flowering plant in the family Cornaceae, native to much of North America. It has sometimes been considered a synonym of the Asian species Cornus alba. Other names include red brush, red willow, redstem dogwood,
The flowers are wide, flat, umbel like and dull white, in clusters 3–6 cm across. The fruit is a globose white berry 5–9 mm in diameter.
Гүлдері 3–6 см диаметрінде, кең, жалпақ, шатырша тәрізді және күңгірт ақ түсті болып келеді. Жемісі – 5–9 мм диаметрінде шар тәрізді ақ жидек.
Cornus sericea, the red osier or red osier dogwood, is a species of flowering plant in the family Cornaceae, native to much of North America. It has sometimes been considered a synonym of the Asian species Cornus alba. Other names include red brush, red willow, redstem dogwood,
The flowers are wide, flat, umbel like and dull white, in clusters 3–6 cm across. The fruit is a globose white berry 5–9 mm in diameter.
Этимология
Латынша ерекше атауы sericea "жібектей" дегенді білдіреді, жапырақтарының құрылымын сипаттайды.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Солтүстік Американың солтүстік және батыс бөлігіндегі боралдық және қоңыржай аймақтарда Аляскадан шығысқа қарай Ньюфаундлендке дейін, оңтүстікке қарай батыста Дюранго мен Нуэво-Леонға дейін, ал шығыста Иллинойс пен Вирджинияға дейін таралған. *Cornus sericea* L. Солтүстік Ирландияның Антрим және Лондондерри округтерінде тіркелген. Табиғи жағдайда бұл түр көбінесе бай, нашар су өткізетін топырақтарда, мысалы, өзен жағалауларында және батпақтарда, немесе жылдық жауын-шашын мөлшері жоғары таулы аймақтарда өседі. Сирек жағдайларда, құрғақ аймақтарда да кездесе алады, бірақ олардың саны аз. Қызыл озиердің сабағы су тасқынына төзімді және тамыр мойнының үстінен жеті жылға дейін су астында қалуы мүмкін. Бұл түр теңіз деңгейінен бастап , биіктікке дейін таралған, бірақ көптеген аймақтарда 1500 футтан (457 метрден) жоғары жиі кездеседі.
Экология
Қызыл озиер көптеген сүтқоректілер мен құстарға тамақ және баспана қамтамасыз етеді. Сабақтары, әсіресе жаңа өрмелері, қаз, бұлан, бигхорн қойы, тау ешкілері, сусарлар және қояндардың жеміне жарайды, ал жемістері аюлар, кішкентай сүтқоректілер мен 47 түрлі құс үшін күздегі маңызды тамақ көзі болып табылады. Қыс айларында қызыл озиердің сабақтарын мүйізді жануарлар көптеп жейді; кейбір аймақтарда пайдалану мүмкіндігінен асып түседі, сондықтан жемеген даралар сирек кездеседі. Бұл бұта көптеген жануарлар үшін ұя салуға және қорғануға да маңызды. Лимон-жасыл сабақтары бар 'Flaviramea' және түрлі жапырақтары бар 'Hedgerows Gold' 2017 жылы расталған Корольдік бау-бақша қоғамының «Бау-бақшаның еңбегі» сыйлығын алды. Солтүстік Америкаға тән көптеген ит ағаштары сияқты, C. sericea да ит ағашының арасымен паразиттік қатынаста болуы мүмкін, бұл өсімдіктің көп бөлігін жапырақсыз қалдыруы мүмкін. Әртүрлі пестицидтер тиімді, бірақ личинкаларды қолмен теру де мүмкін.
Қолданылуы
Cornus sericea көбінесе АҚШ және Канадада су арналарының жағалауларын эрозиядан қорғау және оларды қалпына келтіру үшін қолданылады. Оның тамыр жүйесі топырақты өте жақсы ұстап тұрады, ол шыдамды және қыста жалаңаш күйде де әдемі бұта болып табылады, ал кесінділер арқылы көбейтуге болатын қабілеті оны кең көлемде отырғызу үшін тиімді әрі төмен құнды шешімге айналдырады. Кейбір таулы аймақтың жергілікті тайпалары суық тигенде және қан кетуді тоқтату үшін оның жидектерін жеген. Лакота тілінде "чхаŋшаша" деп аталатын ішкі қабығын лакота және басқа да американдықтар "дәстүрлі темекі" ретінде, жеке немесе басқа өсімдіктермен қосып қолданған. Алгонкин халықтарының ішінде, мысалы, Оджибве тайпасы, "кинникинник" деп аталатын темекі қоспаларына ішкі қабықты темекімен араластырған.
Оджибве тайпасы қызыл озиер догвуд қабығын бояу үшін пайдаланған, оның ішкі қабығын алып, оны басқа өсімдіктермен немесе минералдармен қосып қолданған. Оның иілгіш бұтақтары себет тоқуға қолданылады.