Құқық бұзушылық және келісімнің жоқтығы: R v Sansregret ісінің талдауы
R v Sansregret
Канада Жоғарғы Сотының R v Sansregret ісі зорлыққа қатысты қылмыстық істердегі маңызды сот шешімі. Зорлық, қарым-қатынастың аяқталуы, қорғаныс шаралары қарастырылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
R v Sansregret [1985] 1 S. C. R. 570 – зорлау қылмысы бойынша қылмыстық айыптаудың талаптары мен қорғанысы туралы Канада Жоғарғы Сотының маңызды ісі.
R v Sansregret [1985] 1 S. C. R. 570 is a leading Supreme Court of Canada case on the requirements and defence for the criminal charge of rape.
Өмірбаян
Апелляция жасаушы Джон Сансрегрет және шағымданушы бірге өмір сүрген. Олардың қарым-қатынасы шиеленіскен, ұрыс-даумен және апелляция жасаушы тарапынан зорлық-зомбылықпен сипатталды: ол бұл оқиғаларды "шапалақтау" немесе "бірқатар қиындықтар" деп сипаттаса, шағымданушы "соққылар" деп айтты. 1982 жылдың 23 қыркүйегінде шағымданушы олардың қарым-қатынасын аяқтауға шешім қабылдады. Бірнеше күннен кейін апелляция жасаушы ашуланып, шағымданушыға файлға ұқсас затпен шабуыл жасады. Шағымданушы оны біршама келісуге үміт беріп және оныңмен жыныстық қатынасқа түсу арқылы тыныштандыруға тырысты. Шағымданушы оқиғаны полицияға хабарлады, бірақ ешқандай айып тағылмады. 1982 жылдың 15 қазанында апелляция жасаушы тағы да шағымданушының үйіне заңсыз кірді. Апелляция жасаушы қасап пышағын алып, шағымданушының жатын бөлмесіне кірді. Өміріне қауіп сезінген шағымданушы тағы да апелляция жасаушыны келісуге мүмкіндік бар деп сөзбен алдап, тыныштандыруға тырысты. Олар біршама уақыттан кейін жыныстық қатынасқа түсті, бірақ шағымданушы оның апелляция жасаушының одан әрі зорлық-зомбылық көрсетуіне жол бермеу үшін ғана жыныстық қатынасқа түскенін мәлімдеді. Кейін ол апелляция жасаушыға зорлау айыбын қойды.
The appellant, John Sansregret and the complainant lived together. Their relationship had been one of contention and discord with violence on the part of the appellant: "slappings" or "roughing up" in his description, "blows" in hers. On September 23, 1982, the complainant decided to end their relationship. A few days later the appellant became furious and attacked the complainant with a file like object. The complainant managed to calm him down by holding out hope of some sort of reconciliation and engaging in intercourse with the appellant. The complainant reported the incident to the police, but no charges were laid. On October 15, 1982, the appellant again broke into the complainant's house. The appellant picked up a butcher knife and entered the complainant's bedroom. The complainant, fearful for her life, again tried to calm down the appellant by pretending that there was some hope of reconciliation. They engaged in intercourse shortly later, but the complainant stated that she engaged in intercourse only to prevent further violence by the appellant. She later filed charges against the appellant for rape.
Фактілік қателік
Процесс судьясы апелляция берушінің (сол кездегі) 143(а) тармақтағы анықтама бойынша зорлау қылмысын жасаған жоқ деп тапты. Pappajohn v The Queen ісіндегі шешімге сәйкес, фактіге қатысты қателікке байланысты қорғану, егер сол фактіге шын ниетпен сенім болса, оның ақылға қонымдылығына қарамастан, зорлау ісінде қабылданды. Осы жағдайда, сот судьясы апелляция берушінің келісімге деген сенімін тіпті ақылға сыймас десе де, оның шындыққа келгенін мойындады: "Мен айтқандай, ешқандай салауатты адам шын ниетпен қателікке түсе алмайды. Дегенмен, адамдар көруге ықыласты емес нәрселерді көре алмауға және өздері қалағандай фактілердің бар екеніне сенуге бейім".
The trial judge found that the appellant was not guilty of rape as defined in (then) s.143(a). Following the decision in Pappajohn v The Queen, a mistake of fact defence would be allowed for rape when there was an honest belief in that fact, regardless of the reasonableness of that belief. In this case, even though the trial judge did not believe that the appellants belief in consent was even remotely reasonable, she did find that it was honest: "As I said, no rational person could have been under any honest mistake of fact. However, people have an uncanny ability to blind themselves to much that they do not want to see, and to believe in the existence of facts as they would wish them to be."
Соттың дәлелдеуі
Төраға МакИнтайр біріге дауыс берген сот шешімімен, айыпталушының келісімнің жоқтығына субъективті түрде хабардар болмаған жағдайда да, ол келісімнің жоқтығына қасақана немқұрайлылық танытқан деген негізде сотталды. Қасақана немқұрайлылықтың кінәсі – бұл айыпталушының шағымданушының келісімін сұраудан бас тартуы, егер ол қандай да бір зерттеу қажеттілігін білсе, бірақ шындықты білгісі келмегендіктен зерттеу жүргізбеуі. Апелляциялық шағымданушы шағымданушының келісіміне қасақана немқұрайлылық танытқандықтан, фактілік қателік туралы қорғаныс қолданылмайды. А. Мэнсонның түсіндірмесі МакИнтайрдың шешімін сынап, Жоғарғы Соттың тек заң мәселелерін қарау құзыретіне ие екенін көрсетеді. Төраға сотталушының шағымданушының келісімі еркін берілгеніне адал сенгенін анықтағандықтан, шағымданушының келісімге қасақана немқұрайлылық танытқаны туралы қорытынды фактілік мәселе бойынша шешімді білдіреді.
Justice McIntyre, writing for a unanimous Court, entered a conviction on the basis that even if the accused was not subjectively aware that there was no consent, he was wilfully blind to the lack of consent. The culpability of wilful blindness is the accused’s refusal to inquire whether the complainant was consenting, when he was aware of the need for some inquiry, but decided not to inquire because he did not want to know the truth. Because the appellant was willfully blind to the consent of the complainant, the defense of mistake of fact cannot apply. An annotation by A. Manson criticizes McIntyre's decision pointing out that the Supreme Court only has jurisdiction to hear issues of law. Since the trial judge found as a matter of fact that the appellant held the honest belief that consent had been freely given, a finding that the appellant was willfully blind to whether consent had been given involved a judgement on an issue of fact.