К.С. Лал (1920-2002) – индий тарихшысы, орта ғасырлық Үндістан тарихы бойынша еңбектер авторы. «Халджилер тарихы», «Сұлтандық кешкі күні» сияқты жұмыстары кең танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кишори Саран Лал (1920–2002), К. С. Лал деген атпен кеңінен танымал, үнді тарихшысы. Ол негізінен Үндістанның орта ғасырлар тарихына арналған бірнеше еңбектің авторы.
Indian historian (1920–2002)
Kishori Saran Lal (1920–2002), better known as K. S. Lal, was an Indian historian. He is the author of several works, mainly on the medieval history of India.
Қабылдау
Лалдың алғашқы кітаптары дау тудырмады, ал оның "Халжилер тарихы" және "Сұлтандық кешкі сағаттары" сияқты кейбір кітаптары "үлгілі еңбектер" деп аталды. Кейінгі еңбектерінің бір бөлігі, соның ішінде RSS өкілі болды деген айыптамалар даулы болды. Лал өзі былай деп атап өтті: "[Менің] көптеген кітаптарым Үндістан мен шетелдегі журналдарда сынға алынды, сыншылардың әдетінше мақтау да, айыптау да болды. Алайда, соңғы он бес жылға жуық уақыттан бері, кейбір кітаптарыма белгілі бір топ ғалымдардың ерекше назары ауып, оларға теріс пікір білдірілді". Осы оқиғаларға байланысты туған даулар оның кітаптарындағы тақырыптарда көрініс береді, онда мұсылмандар шетелдіктер, құртқыштар, варварлар және әдепсіздікке бой алғандар ретінде сипатталады. Лал өзі бұл айыптамаларды жоққа шығарады, өз кезегінде ICHR-де әрқашан "күшті солшыл көзқарасты" тарихшылар басым болғанын және қазіргі даудың "нарықтан шеттетілген солшылдардың асыра сілтеушілік сезімінен" туындағанын айтады. Аврил А. Пауэлл Лалдың 1950 және 60-шы жылдардағы Үндістан тарихына арналған еңбектерін жоғары бағалады, бірақ 1990-шы жылдарға қарай Лалдың жұмысы "саяси мақсаттарды" көздеген деген қорытындыға келді. Ирфан Хабиб Үндістанның Тарихи зерттеулер кеңесіндегі лауазымдарға байланысты дау кезінде: "К. С. Лал ерте заманда тарих бойынша құнды еңбек жазған болуы мүмкін, бірақ оның соңғы жұмыстары, негізінен индустардың бастан өткерген тарихи жарақаттарына назар аударған, тенденциозды, қауымдық және өте жағымсыз болды" деді.
Lal's early books were uncontroversial, and some of his books, such as History of the Khaljis and Twilight of the Sultanate, have been called "standard works." Some of his later works were controversial, including allegation of being a spokesman for the RSS. Lal himself noted: "As usual [my books] have been reviewed in journals in India and abroad, bestowing both praise and blame as per the custom of the reviewers. However, during the last fifteen years or so, some of my books have received special attention of a certain brand of scholars for adverse criticism." The controversy surrounding these events is reflected in the theme of the discourses of his books which allegedly describe Muslims as foreigners, destructive barbarians and immoral degenerates, Lal himself disputes these allegations, citing, in turn, that the ICHR has always been dominated by historians with a 'strong leftist bias' and that the current controversy is "merely the outcome of an exaggerated sense of pique on the part of the excluded Left wing". Avril A. Powell praised Lal's works on Indian history in the 1950s and 60s, but concluded that by 1990s Lal's work represented "political agendas". Irfan Habib in a dispute over positions at Indian Council of Historical Research remarks: "K. S. Lal may have written a worthwhile work of history in the distant past, but his more recent works which have focussed almost exclusively on the supposed historical injuries suffered by Hindus have been tendentious, communal and deeply objectionable."
Ортағасырлық Үндістандағы мұсылман халқының өсуі
1973 жылы жарық көрген "Ортағасырлық Үндістандағы мұсылман халқының өсуі" атты кітапта 1000 және 1500 жылдар аралығындағы Үндістанның демографиялық жағдайы бағаланды. Лал кітапта келтірілген бағалардың нақтылығы жоқ екенін түсіндірді. Ол "санақ жүргізілмеген кезеңдегі халық санын зерттеу тек болжамдарға негізделуі мүмкін, ал болжамдар өзінің мәні бойынша шартты болып табылады" деп қосты. Кітапқа сын-пікірлер әртүрлі болды. Саймон Дигби "Шығыс және Африка зерттеулерінің бюллетені" журналында Лалдың ортағасырлық Үндістанның демографиялық жағдайына қатысты зерттеуін сынады. Дигби санақ жүргізілмеген кезеңде нақты деректердің жетіспеуін атап өтті. Үндістандық тарихшы Ирфан Хабиб 1978 жылы "Үнді тарихы бойынша шолу" журналында бұл кітапты сынады. Ол Лалдың бастапқы халық санын "басқа бір ғалымның қиялына негізделген, ешқандай нақты дерекке сүйенбеген бір ғалымның ойдан туындаған нәрсе" деп сипаттады және Лалдың басқа халық санын бағалаудағы түсіндірілмеген немесе дұрыс емес болжамдарын сынады. К. С. Лал 1979 жылы "Индия тарихнамасындағы қиялылық" (1979) және "Индиядағы мұсылман мемлекетінің теориясы мен практикасы" (1999) атты кітаптарында Ирфан Хабибтің сын-пікіріне жауап берді.
The 1973 book Growth of Muslim Population in Medieval India estimated the demographics of India between 1000 CE and 1500 CE. Lal had clarified he "claim no finality" regarding the estimates he provided in the book. He added that "any study of the population of the pre census times can be based only on estimates, and estimates by their very nature tend to be tentative". The book gained mixed reviews. Simon Digby disputed Lal's study of the demographic situation in medieval India in a review in Bulletin of the School of Oriental and African Studies, Digby stated that estimate lacks accurate data in pre census times. Indian historian Irfan Habib criticized the book in 1978 in The Indian Historical Review. He described Lal's starting population figure as "a figment of the imagination of one scholar resting on nothing more tangible than the imagination of another", and faulted Lal for unexplained or faulty assumptions in his other population estimates. K. S. Lal wrote a reply to Irfan Habib's criticism in 1979 in his book Bias in Indian Historiography (1979) and Theory and Practice of Muslim State in India (1999).
Үндістандағы мұсылман билігінің мұрасы
1993 жылы жарық көрген "Индиядағы мұсылман билігінің мұрасы" кітабы Үндістандағы мұсылман билігінің қалдырған мұрасын бағалауға және оның тарихын сипаттауға тырысты. Бұл кітапты Питер Джексон "Royal Asiatic Society" журналында сынға алып, кітапта "Үндістанның мұсылман тарихы туралы айқын түрде таңдап алынған және бір жақты баяндама" бар екенін мәлімдеді. К. С. Лал Джексонның сын-пікіріне қарсылық білдіріп, "Индиядағы мұсылман мемлекетінің теориясы мен практикасы" атты кітабында жауап берді. Лондон университетінің профессоры Эвриль А. Пауэлл бұл кітапты "насиха" деп сипаттады, оның ерекше қауіптілігі Лал сияқты беделді тарихшы жазғандығында.
The 1993 book The Legacy of Muslim Rule in India attempted to assess the legacy of Muslim rule in India and describes its history. The book was criticized by Peter Jackson in the Journal of the Royal Asiatic Society, stating that book contains "a markedly selective and one sided account of India's Muslim past". K. S. Lal wrote a rebuttal to Jackson's criticism in his book Theory and Practice of Muslim State in India. Avril A. Powell of University of London said the book was "propaganda" that was especially dangerous as it was written by a historian as esteemed as Lal.