Кіріспе

Саад ад-Дин II (سعد الدين زنكي), шамамен 1386 – 1403 немесе 1410 жылдары билік еткен, Ифат сұлтандығының сұлтаны. Ол Хакк ад-Дин II-нің бауыры және Мансур ад-Дин, Сабр ад-Дин II және Бадлай ибн Саад ад-Диннің әкесі болды. Тарихшы Ричард Панкхерст оны "Ифаттың соңғы ұлы билеушісі" деп сипаттайды.

Билік

Саад ад-Дин II Эфиопия императоры Невайя Крестостың сарайында дүниеге келді. Ол ағасы Хақ ад-Дин II-мен бірге Эфиопия императорына қарсы көтеріліп, астанасын Адалға көшірді, ол Харар жотасындағы Абиссинияның бақылауынан тыс жерде орналасқан еді. Панкхерст Саад ад-Диннің Хадия мемлекетімен және Залан деген мал өсіруші халықпен соғысқанын айтады, екеуі де христиандық одақтастар болған. Алайда, Таддесе Тамрат атап өткендей, бұл жемістер ұзаққа соқпады, ал аймақтағы мұсылман күшінің өсуіне жауап ретінде император Давит I шекара бойындағы Эфиопия қорғанысын нығайтып, Фатагардағы Тилк қаласында сарайын құрды. Бұл қадамдарға қарамастан, Саад ад-Диннің Эфиопия аумағына жылдам шабуыл жасау әдеті Эфиопия императоры үшін қиындық тудырды, абиссиниялықтар арасында бірнеше шайқас болды және сұлтан Ифат аумағына терең кірмейінше, эфиопиялықтар онымен ашық майданда соғысқан жоқ. Саад ад-Дин мен Эфиопия генералы Барва арасындағы шайқастан кейін Ифат армиясы жеңіліске ұшырады және "әрқайсысы лауазымының белгісі ретінде темір таяқ ұстаған 400-ден астам қарт" қаза тапты, Саад ад-Дин қалған қолдаушыларымен бірге Зейланың ең шеткі бөлігіне қуылды.

Саад ад-Диннің қазасымен Валашма әулеті «Адал патшалары» деген атақты қабылдады. Оның он ұлы Йеменде Ахмад бин әл-Ашрафтың сарайына паналады.

Мұра

Саад ад-Диннің қабірі Зейлада ғасырлар бойы қасиетті орын ретінде сақталған. Оны 1854 жылы саяхатшы Ричард Бертон барлап, зираттың жанындағы "тік бағананы қоршап тұрған тас үйіндісі" деп сипаттады. Ол қабірді "ұлықтаулық тойлардың қалдықтары, сынған тастар, кептірілген қоқыс және оттан қараңғырланған тастармен" әшекейленгенін айтты, бұл оның Зейланың ең қадірлі әулиесі ретінде "кұрметпен қабылданып, қастерленгенін" көрсетеді. Триммингем өзінің кітабын жазған кезде (1950 жылдар шамасында) қабірдің теңіздің шайып, қирағанын хабарлайды. Сонымен қатар, Зейла жағалауының жанындағы Солтүстік Сомалидегі Саад ад-Дин аралдары Саад ад-Диннің құрметіне аталған. Араб Фақидің "Абиссинияны бағындыру" тарихында Саад ад-Дин II-нің ұрпақтары Харла тайпаларының он алтыншы ғасырдағы Эфиопия-Адал соғысына қатысқандығы айтылады.