Кіріспе

Бұрынғы қытай императорлық агенттігі шенеуніктерді бақылап, тергеумен айналысқан.

Цензорат – Қытай империясындағы жоғары деңгейдегі қадағалау органы, алғаш рет Цинь династиясы тұсында (б.з.д. 221–207) құрылған. Цензорат моңғолдар басқарған Юань династиясы (1271–1368) кезінде өте тиімді орган болды. Мин әулеті (1368–1644) тұсында Цензорат орталықтандырылған бюрократияның бір бөлімі болып, Алты министрлік пен бес Бас әскери комиссиямен қатар жұмыс істеді және тікелей императорға бағынышты болды. Тергеумен айналысқан цензорлар императордың "көздері мен құлақтары" болды, әр деңгейдегі әкімшілерді сыбайлас жемқорлық пен заңбұзушылықтың алдын алу үшін тексерді, бұл сол кезеңде кең таралған құбылыс еді. Халық арасында сыбайлас жемқорлықты әшкерелеген адал цензорлар туралы да, пара алған цензорлар туралы да әңгімелер айтылды. Жалпы алғанда, олар қорқыныш пен жек көруге лайық болды және өздерінің міндеттерін орындау үшін үнемі орнынан көшіп отыруға мәжбүр болды.

Ішкі құрылым

Цензура үш бөлімге бөлінді (院). Сарай бөлімі (殿院) аудиенциялар кезінде шенеуніктердің мінез-құлқын бақылауға жауапты болды. Онда сарайдағы тергеу цензорлары (殿中侍御史) қызмет етті. Ескерту бөлімі (台院) императордың іс-әрекетін бақылауға, оның қателік жасамауын қамтамасыз етуге және оған міндеттерін еске салуға жауапты болды. Ол тергеу цензорларымен (侍御史) укомплекті болды. Тергеу бөлімі (察院) жергілікті шенеуніктердің мінез-құлқын бақылауға жауапты болды. Бақылау цензорлары (監察御史) елді аралап, үкіметтік функциялардың дұрыс орындалуын және жергілікті шенеуніктердің жақсы жұмыс істеуін қадағалап отырды.

Вьетнам

Нгуен әулеті тұсында цензура өкілі 1 мач монеталарына жазу дайындау үшін құрылған үкіметтік комиссия құрамына кірді.