Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Терпсимбротос – грек немесе санскрит тілдеріндегі бірінші бөлігі ti немесе si әріптерімен аяқталатын тілдік құрамалардың бір түрі (инфлекциялық етістік құрамалар, неміс тіліндегі verbales Rektionskompositum). Бұл бахуврихи және татпуруша типтерімен тең деңгейде. Ол шешілген етістік тіркесінен туындайды, құрама мүшелерінің қосылған жерінде етістік инфлекциясы әлі де көрінеді. Терпсимбротос (τερψίμβροτος) – бұл өзінің грек тіліндегі мысалы, терпси (терп ти немесе терп си) – "қуантады" және мбротос – "өлімділер" (қ. қараңыз, ἀμβροσία [a mbrosia]); осылайша, терпсимбротос – "өлімділерді қуантатын" бір нәрсе немесе кімде бір. Бұл сөз "Одиссеяда" және Гомердің Аполлонға арналған гимнінде Гелиосқа қатысты эпитет ретінде кездеседі. Осы типтегі құраманың нақты қандай форманы бейнелейтіні туралы пікірлер екіге бөлінген. Дункель (1992) аорист жүйесімен байланысты Ведалық si императивтерін, вак са си > вакси сизығы бойынша гаплология арқылы салыстырады. Гомердің "дөңгелекті қоздыратын" (βητάρμων) бе т хармон құрамасы да ұқсас типтегі құрама ретінде қарастырылды, бірақ терпсимбротостың i әрпі жоқ. Дұрыс талдау жасалса, бұл терпсидің ti талдауын қолдайды. Дункель πτόλεμος [ptolemos] (алдыңғы πόλεμος [polemos]) "соғыс" сөзінің шығу тегін осындай құраманы қайта талдауға, *phere t polemos, метатезис арқылы φερεπτόλεμος [phere ptolemos] деп түсіндіреді. Phere oikos (φερέοικος) – "үйді таситын", "үйін алып жүретін", Гесиодтың "Жұмыстар мен күндерде" сарғаяққа қатысты қолданылатын термин, бұл типтің тағы бір грек нұсқасы, si орнына тематикалық e бар. Кемінде синхрондық тұрғыдан, жоғарыда талқыланған φερεπτόлеμος та осы типке жатады.
Terpsimbrotos is a type of linguistic compound (inflectional verbal compounds, German verbales Rektionskompositum) where the first part ends in ti or si in Greek or Sanskrit. It is on a par with the bahuvrihi and tatpurusha types. It is derived from a finite verbal phrase, the verbal inflection still visible at the juncture of the compound members. Terpsimbrotos (τερψίμβροτος) is itself a Greek example of such a compound, consisting of terpsi (either from terp ti or from terp si ) "gladdens" and mbrotos "mortals" (cf. ἀμβροσία [a mbrosia]); a terpsimbrotos is thus something or somebody that "gladdens mortals". The word appears in the Odyssey and in the Homeric hymn to Apollo as an epitheton of Helios. Opinions as to what form exactly is reflected by this type of compound are divided. Dunkel (1992) compares the Vedic si imperatives, connected with the aorist system, apparently by haplology along the lines of vak sa si > vaksi. Bē t harmōn (βητάρμων) "driving the wheel", a Homeric compound, was also postulated as a similar type of compound, though lacking the i of terpsimbrotos. If correctly analysed, this would support the ti analysis of terpsi Dunkel traces the origin of the pt in πτόλεμος [ptolemos] (vs. earlier πόλεμος [polemos]) "war" to a re analysis of such a compound, *phere t polemos, metathesised to φερεπτόλεμος [phere ptolemos]. Phere oikos (φερέοικος) "house carrier", "carries his house", a term used for a snail by Hesiod's Works and Days, is another Greek variant of the type, with a thematic e instead of the si At least synchronically, φερεπτόλεμος discussed above is also of this type.