Кіріспе

Четтинадтық тағамдар – бұл Үндістанның Тамил Наду штатының Сиваганга ауданындағы Четтинад аймағында тұратын Наттукотай Четтиарлар немесе Нагаратхарлар қауымының тағамдары. Четтинад асханасы Тамил Надудың тағамдарының ең танымал түрлерінің бірі болып есептеледі. Ол алуан түрлі дәмдеуіштерді пайдаланады және тағамдар жаңадан ұнтақталған масаладан дайындалады. Четтиарлар сонымен қатар аймақтың құрғақ климатын көрсететін түрлі күнде кептірілген еттер мен тұздалған көкөністерді қолданады. Көптеген тағамдар күрішпен және күріш негізіндегі қосымша тағамдармен – доса, аппам, идияппам, адайс және идлис сияқты тағамдармен беріледі. Четтиарлар Бирмамен сауда байланыстары арқылы жабысқақ қызыл күріштен жасалған күріш пудингін дайындауды үйренді. Сыңғампунари маңындағы Манапатти ауылының аспаздары Четтинад асханасын дайындауда шеберлер. Олар неке тойлары, саяси шаралар және т.б. сияқты іс-шаралар үшін үлкен көлемде тағамдар дайындауға дағдыланған. Манапатти асханасы Мадурай ауданына жақын болғандықтан Мадурай асханасы ретінде танымал болғанымен, ол Четтинад асханасының бір бөлігі болып табылады және Сиваганга ауданының Четтинад аймағына жатады. Бүкіл ауыл халқы тамақ дайындау өнерімен атақты. Четтинад асханасы түрлі вегетариандық және еттік тағамдарды ұсынады. Вегетариандық тағамдардың арасында ең танымалдары: идияппам, паниарам, веллаи паниарам, каруппатти паниарам, паал паниарам, кужи паниарам, кожукатта, масала паниарам, аадикуж, кандхараппам, сиям, масала сиям, кавуни ариси, маавурундай және атирасам. Четтинад тағамдарында қолданылатын негізгі дәмдеуіштерге анасипу (жұлдызды анис), кальпаси (лишай), пули (тамаринд), милагай (бұрыш), сомбу (күлтесін тұқымы), патай (даршын), лавангам (қияқ), пунай илай (лавр жапырағы), кару милагу (қара бұрыш), жирегам (күмін тұқымы) және вентайам (күлтесін) жатады.

Тарихи әсерлері

2014 жылы Сумет Наир мен Минакши Мейяппанның «Бангала үстелі: Шеттинадтан дәм мен рецепттер» атты кітабында тарихшы С. Мутиа былай деп жазады: Шеттиарлар дәстүрлі түрде вегетариандық болып келді. Өмір салты бойынша рәсімдердегі тойлары вегетариандық болып қала береді. Бірақ сауда оларды Үндістан түбегінің оңтүстік жағалауымен жол жүргізіп, Малабар жағалауынан ет жеуге байланысты әсерлерді сіңірді, онда Батыс Азия православиелік христиандары мен мұсылмандар көптеп өмір сүрді, ал индустар да ет жеуге бейімділік танытты. 18 ғасырдың соңында Сейлон, Бирма, Голланд Шығыс Индиясы, Француз Индоқытайы және қазіргі Малайзия мен Сингапурда бизнес құрғаннан кейін, ет жеуге байланысты әсерлер Шеттиарлардың тамақтану әдеттерінде одан бетер орнықты. Сонымен қатар, олар шетелдегі бизнестеріне жол жүріп, Үндістанның басқа аймақтарынан да ет тағамдарын таныды. Сол кітаптың алғы сөзінде жазушы Гай Требей былай деп қосады: «Оңтүстік Үндістанда Шеттиар сияқты тамақ жеудің өзі бақыт», – дейді. Шеттиарлардың өзі де осылай айтады. Олар мұны айтады, себебі Шеттиар үстелі – мол дастарқан ғана емес, сонымен қатар асүй өте нәзік және хош иісті, Шеттиарлардың ғасырлар бойғы дәмдеуіш саудасына қатысуының мұрасы, Кочин мен Пэнанг, Банда аралдары, Ормуз бұғазындағы араб порттары сияқты жерлерден өткір тұқымдар, жемістер мен қабықтарды әлемдік импорттау мен экспорттау. Оңтүстік Үндістанның негізгі тағамдары – кокос, күріш және бұршақтарға олар Тельчери қара бұрышын, Цейлон кардамонын, Индонезия мускатын, Мадагаскардың гвоздикасын және Лаос пен Вьетнамнан келген көк имбирьді (галангалды) қосты. Пенанг сияқты жерлерде, қазіргі Малайзияда, Шеттиарлар қытай тағамдарының тәтті-қышқыл дәмдерін ұната бастады. Сайгонда олар өз тағамдарын вьетнамдық тағамдарға хош иіс беру үшін қолданылатын шөптерді сіңіруге бейімдеді. Буддалық Цейлонда олар дәстүрлі индустарға тән тамаққа қатысты шектеулерді жеңілдетіп, ет жеуді ұната бастады. Осылайша, Шеттинад аймағы – көптеген ауылдарды қамтитын, ұйқылы және аграрлық жартылай шөлді аймақ, маңызды ежелгі храмдармен толық, бірақ ірі сауда орталықтарынан алыс жатқан – халықаралық дәмдердің күтпеген ошағына айналды.