Простата биопсиясы: Тәсілдері мен қауіп-қатерлері

Кіріспе

Медициналық тест

Простата биопсиясы – ер адамның простата безінен қуыс инемен кішкентай үлгілер алып, оларды простата қатерлі ісігінің бар-жоғын тексеру үшін жасайтын процедура. Әдетте, бұл процедура PSA қан сынағының нәтижесі жоғары болған кезде жасалады. Сонымен қатар, цифрлық ректалды тексеру (DRE) нәтижесінде қандай да бір аномалия анықталса, осы процедураны жасау ұсынылуы мүмкін. PSA скринингінің тиімділігі туралы пікірлер қарама-қайшы, себебі PSA деңгейінің жоғарылауы қатерлі емес жағдайларға, мысалы, еңкейген простата гиперплазиясына (БПГ), инфекцияға немесе операция немесе катетер қою кезінде простатаға жасалған әрекеттерге байланысты болуы мүмкін. Бұған қоса, скрининг арқылы анықталған көптеген простата қатерлі ісіктері соншалықты баяу дамиды ki, адамның өмірі бойында ешқандай мәселе тудырмайды, демек, емдеуге байланысты болатын асқынулардың қажеті болмайды. Процедураның ең көп кездесетін жанама әсері – зәрде қан болуы (31%).

Ультрадыбыспен жетектелген простата биопсиясы

Бұл процедураны ректал арқылы, несеп жолы арқылы немесе перинеум арқылы жасауға болады. Ең көп таралған әдіс – трансректалды, және тарихи түрде бұл саусақпен тактильді бағыттамамен жасалған. 2014 жылға дейін простата биопсиясының ең кең таралған әдісі трансректальды ультрадыбыс бағытталған простата биопсиясы (TRUS) болды. Кеңейтілген биопсия схемалары простата безінен әртүрлі аймақтардан жіңішке ине арқылы жүйелі түрде 12-14 ядроны алады. Қатерлі ісікті анықтау мүмкіндігі жоғары биопсия процедурасы – простата картасын жасау (TPM) немесе трансперинеалдық картаға бағытталған биопсия (TTMB), онда простатадан әдетте 50-60 үлгі алынады. Бұл ректальды және мүшеаралық тері арқылы, 5 мм қадаммен тесіктер жасалған шаблон арқылы простатаның толыққанды картасын шығару үшін жасалады, әдетте жалпы немесе жұлындық анестезия астында. Инфекция қаупін азайту үшін антибиотиктер көбінесе тағайындалады. Денсаулық сақтау қызметкері процедура күні таңертең ішуге клизманы да тағайындауы мүмкін. Трансректальді процедура кезінде биопсиялық инелерді бағыттауға көмектесетін ультрадыбыстық зонд тікемеге енгізіледі. Содан кейін простатаның маңына лидокаин сияқты жергілікті анестетик енгізіледі. Содан кейін серіппелі биопсиялық ине простатаға енгізіледі, нәтижесінде дыбыс естіледі. Жергілікті анестезия тиімді болған кезде, қандай да бір дискомфорт минималды болады.

МРТ-мен жетектелген мақсатты биопсия

1980 жылдардың ортасынан бері TRUS биопсиясы простата қатерлі ісігін диагностикалау үшін көбінесе «соқыр» әдіспен қолданылып келді, себебі нашар жұмсақ тіндерді ажырату қабілетінен ультрадыбыста простата қатерлі ісігін көру мүмкін емес еді. Алайда, 2005 жылдан бері простата қатерлі ісігін жақсы анықтау және сипаттау үшін көп параметрлі магниттік-резонанстық бейнелеу (mpMRI) пайдалану басталды. МРТ және хирургиялық патологиялық материалдарды салыстырған зерттеуде T2 салмақты, динамикалық контраст күшейтілген және диффузиялық салмақты бейнелеуді бірге қолданғанда қатерлі ісікті анықтаудың сезімталдығы 59%, ал нақтылығы 84% болды. Көптеген простата қатерлі ісіктері дәстүрлі биопсияда байқалмайды, бірақ МРТ бағытталған биопсия арқылы анықтауға болады. Шындығында, TRUS және МРТ бағытталған биопсияны салыстырған, алдын ала жоспарланған, зерттеушілерге жасырын зерттеу ретінде жүргізілген зерттеуде МРТ бағытталған биопсия маңызды простата қатерлі ісігін анықтауды 17,7%-ға жақсартқаны және маңызсыз немесе төмен тәуекелді аурудың диагнозын 89,4%-ға төмендеткені дәлелденді. МРТ бағытталған немесе «мақсатты» простата биопсиясының екі әдісі бар: (1) МРТ түтігінде тікелей «ішкі» биопсия және (2) сақталған МРТ суретін нақты уақыттағы ультрадыбыспен біріктіретін құрылғыны пайдаланатын біріктірілген биопсия (MRI US). Визуалды немесе когнитивті МРТ-УД біріктірілуі де сипатталған. Простата биопсиясын жүргізу үшін МРТ-ны жеке қолданғанда, оны интервенциялық радиолог жасайды. МРТ бағытталған биопсияда биопсия мен соңғы патология арасындағы сәйкестік TRUS-ке қарағанда жақсары. Біріктірілген МРТ-УД простата биопсиясында биопсиядан бұрын простата МРТ-сы жасалады, содан кейін биопсия кезінде МРТ суреттері ультрадыбыс суреттерімен біріктіріліп, урологты күдікті аймақтарға бағыттайды. Біріктірілген МРТ-УД биопсиясын түрлі құрылғылармен кабинеттік жағдайда жүргізуге болады. Еуропа және басқа елдерде жүргізілген зерттеулер біріктірілген бейнелеу арқылы алынған мақсатты биопсиялар соқыр жүйелі биопсияларға қарағанда қатерлі ісікті анықтауға көбірек мүмкіндік беретінін көрсетті. 2015 жылы AdMeTech Foundation, American College of Radiology және European Society of Eurogenital Radiology бейнелеуді есепке алу және деректер жүйесін (PI-RADS v2) әзірледі, бұл суреттерді алу және интерпретациялаудың жаһандық стандарты болып табылады. Бұл BI-RADS сүт безі бейнелеуін стандарттауға ұқсас, пациенттерді биопсияға және дәл мақсатты тіндерді алуға іріктеуді жақсартады деп күтілуде. PI-RADS v2 оптималды mpMRI суреттерін беру стандарттарын жасады және күдік деңгейін бірден бесеуге дейінгі балл бойынша бағалады, мақсаты клиникалық маңызды (немесе агрессивті) простата қатерлі ісігін ерте анықтау (немесе жоққа шығару) болып табылады. mpMRI және PI-RADS v2 баллдың жоғары болуы мақсатты биопсияда агрессивті простата қатерлі ісігінің болу ықтималдығының жоғары екенін көрсетеді. Простата mpMRI зерттеулерін оқитын дәрігерге едәуір тәжірибе және оқыту қажет. 2013 жылға дейін мақсатты биопсияға көрсеткіштерге негізінен PSA деңгейінің өсуіне байланысты алаңдаушылық болған, бірақ дәстүрлі TRUS биопсиясы теріс нәтиже берген пациенттер, сондай-ақ белсенді бақылау бағдарламасына қатысқан және растау биопсиясынан немесе инвазивті емес бақылаудың сенімділігінен пайда көре алатын пациенттер кірді. Көбінесе алғашқы биопсиядан өтетін еркектер мақсатты биопсия сұрайды, сондықтан биопсияға дейінгі МРТ қолдану қарқыны артып келеді. mpMRI және PI-RADS v2 клиникалық сынақтары, соның ішінде NIH қаржыландырған зерттеулер мақсатты простата биопсиясының артықшылықтарын одан әрі анықтау үшін жүргізілуде.

Since the mid 1980s, TRUS biopsy has been used to diagnose prostate cancer in essentially a blind fashion because prostate cancer cannot be seen on ultrasound due to poor soft tissue resolution. However, multi parametric magnetic resonance imaging (mpMRI) has since about 2005 been used to better identify and characterize prostate cancer. A study correlating MRI and surgical pathology specimens demonstrated a sensitivity of 59% and specificity of 84% in identifying cancer when T2 weighted, dynamic contrast enhanced, and diffusion weighted imaging were used together. Many prostate cancers missed by conventional biopsy are detectable by MRI guided targeted biopsy. In fact, a side by side comparison of TRUS versus MRI guided targeted biopsy that was conducted as a prospective, investigator blinded study demonstrated that MRI guided biopsy improved detection of significant prostate cancer by 17.7%, and decreased the diagnosis of insignificant or low risk disease by 89.4%. Two methods of MRI guided, or "targeted" prostate biopsy, are available: (1) direct "in bore" biopsy within the MRI tube, and (2) fusion biopsy using a device that fuses stored MRI with real time ultrasound (MRI US). Visual or cognitive MRI US fusion have been described. When MRI is used alone to guide prostate biopsy, it is done by an interventional radiologist. Correlation between biopsy and final pathology is improved between MRI guided biopsy as compared to TRUS. In the fusion MRI US prostate biopsy, a prostate MRI is performed before biopsy and then, at the time of biopsy, the MRI images are fused to the ultrasound images to guide the urologist to the suspicious targets. Fusion MRI US biopsies can be achieved in an office setting with a variety of devices. and Europe, have demonstrated that targeted biopsies obtained with fusion imaging are more likely to reveal cancer than blind systematic biopsies. In 2015, AdMeTech Foundation, American College of Radiology and European Society of Eurogenital Radiology developed Prostate Imaging Reporting and Data System (PI RADS v2) for global standardization of image acquisition and interpretation, which similarly to BI RADS standardization of breast imaging, is expected to improve patient selection for biopsies and precisely targeted tissue sampling. PI RADS v2 created standards for optimal mpMRI image reporting and graded the level of suspicion based on the score of one to five, with the goal to improve early detection (and exclusion) of clinically significant (or aggressive) prostate cancer. The higher suspicion on mpMRI and the higher PI RADS v2 score, the greater the likelihood of aggressive prostate cancer on targeted biopsy. Considerable experience and training is required by the reader of prostate mpMRI studies. Up to 2013, indications for targeted biopsy have included mainly patients for whom traditional TRUS biopsies have been negative despite concern for rising PSA, as well as for patients enrolling in a program of active surveillance who may benefit from a confirmatory biopsy and/or the added confidence of more accurate non invasive monitoring. Increasingly, men undergoing initial biopsy are requesting targeted biopsy, and thus, the use of pre biopsy MRI is growing rapidly. Clinical trials of mpMRI and PI RADS v2, including NIH funded studies are underway to further clarify the benefits of targeted prostate biopsy.

Глисон бағасы

Түйін үлгілері микроскоп астында зерттеледі, қатерлі ісік жасушаларының болуын анықтау және кездесетін кез келген қатерлі ісіктің микроскопиялық ерекшеліктерін (немесе Глисон баллын) бағалау үшін. Глисон баллы, ПСА және цифрлық ректальды тексеру бірлесіп клиникалық тәуекелді анықтайды, ол емдеу таңдауларын анықтайды.

Ісіктік маркерлері

Метастаздаған қатерлі жасушалардың қандай жерден пайда болғанын анықтау үшін тіндік үлгілер ПСА және басқа ісік маркерлеріне боялып тексеріледі.