Кіріспе

Канада (Еңбек қатынастары жөніндегі кеңес) / Paul L'Anglais Inc. және басқалар. [1983] 1 S. C. R. 147 – Канада Жоғарғы Сотының конституциялық мәселелерді қарауға жоғары соттардың құзыретіне қатысты маңызды конституциялық шешімі. Бір дауысты шешіммен сот Квебек Жоғарғы Соты сияқты бастапқы құзыреті бар соттардың конституциялық істерді бірдей қарау құқығы бар екенін анықтады.

Өмірбаян

Бірқатар мультимедиялық компаниялар бірнеше телешоулардың өндірісіне қатысып, демеушілерге эфир уақытын сатты. Канаданың мемлекеттік қызметкерлердің одағы (CUPE) компанияларға қарсы Канаданың еңбек қатынастары жөніндегі кеңесіне (CIRB) шағым түсірді. CUPE ұжымдық келісімдерді жүргізу мақсатында компанияларды біртұтас тарап деп жариялауға өтініш білдірді. Компаниялар мұның мүмкін емес екенін, себебі олардың бір бөлігі провинцияаралық емес және осылайша федералдық юрисдикциядан тыс екенін мәлімдеді. CIRB компаниялардың федералдық юрисдикцияға кіретінін анықтады және осыған байланысты CUPE-тің өтініші қабылданды. Компаниялар өз кезегінде Квебек Жоғарғы сотына CIRB-ге қарсы шақыру ордері беру туралы өтінішпен жүгінді. Жоғарғы сот өкілеттігі болмағандықтан, өтінішті қабылдамады, себебі Федералдық сот актісі осы сияқты мәселелерді қарау құқығын Федералдық сотқа берген. Квебек апелляциялық сотына шағым жасағаннан кейін, сот Жоғарғы соттың өкілетті екенін және шақыру ордерін беруге келісті. Жоғарғы сот алдындағы мәселе – Жоғарғы соттың конституциялық мәселелерді қарауға құқығы бар-жоғы еді.

Соттың пікірі

Сот бір ауыздан Квебек апелляциялық сотының шешімін қолдады. Бұл пікірді сот төрешісі Жюльен Шойнард жариялады. Сот Федералдық соттар туралы заңның федералдық мекемелердің мәселелері бойынша федералдық соттарға юрисдикция бергенін мойындады. Дегенмен, бұл заң "Жоғары соттың бақылау және реформалау құқығын жоюға бағытталмайды". Федералдық үкімет 1867 жылғы Конституциялық актінің 101-бабына сәйкес "Канада заңдарын тиімді басқару үшін" сот құруға құқылы. Мұндай сотқа федералдық заңдарды қолдану бойынша ерекше құқық берілуі мүмкін. Алайда, 101-бап федералдық үкіметке федералдық заңдардың конституциялықтығын анықтау үшін жоғары соттардың құқығын алып тастауға рұқсат бермейді. Үкімет тек ерекше емес, сонымен қатар біріктірілген юрисдикцияны ғана құра алады. Соңында сот компаниялардың телебағдарламалар жасау арқылы федералдық билік саласына жататын мәселелермен айналыспағанын және сондықтан CLRB-ның дауға қатысу құқығы болмағанын анықтады. Оның орнына, юрисдикция жоғары соттарға тиесілі болды. Сот апелляциялық соттың бұйрыққа қабылданғанын растады.

Салдары

Бұл іс заңмен белгіленген соттар мен табиғи құзыретті соттар арасындағы бірдей құзыреттіліктің негізін қалады. Алайда, кейінірек қабылданған шешімдер, атап айтқанда Cuddy Chicks Ltd. v. Ontario, Douglas College және Tétreault Gadoury істері бұл шешімді айқын түрде кері қайтарған сияқты, ал бұл істің өзі туралы аз айтылды.